Interview with David Rankine, part 1

David Rankine and I first met in the summer of 1997. He and Ariadne Rainbird had just written the book ‘Magick without Peers – A Course in Progressive Witchcraft for the Solitary Practitioner’ (Capall Bann) which I enthusiastically reviewed in Wiccan Rede the same year. (For the reprint see elsewhere in this edition of WROnline) 

Currently living in Glastonbury, he has continued writing books, with 26 titles now in print.

Besides being an accomplished author David is a Priest and Witch, having been initiated into a number of traditions including Alexandrian and Welsh Wicca, Ceremonial Magick, Qabalah, Tantra and Thelema. He is a regular speaker at conferences throughout the UK and Europe.

In 2002 Imajicka interviewed David for The Wiccan/Pagan Times. He has kindly given us permission to reprint the interview (in a slightly abridged version) which first appeared at the The Wiccan Pagan Times. The website for TWPT used to be found at http://www.twpt.com but since April 2013 is no longer operational.

All the more reason for republishing this interview 🙂

A number of David’s books can be found at the website http://www.avalonia.co.uk

———————–

Imajicka: Tell me about some of your earliest memories of being exposed to the ideas of magick and Witchcraft and what your initial impressions were of these often misunderstood disciplines?

David: As a young child I was a voracious reader. At this age I used to read all the books on mythology I could find. This lead me into reading Carl Jung and the Tao Teh King when I was ten, and this in turn made me start wondering about whether magick really worked. I always dreamed lucidly and experienced a lot of synchronicities, so Jung’s writings were a trigger for me to think about the efficacy of magick. My mother had a tarot deck and a book on the tarot I read, which I think was by Stuart Kaplan. My mother used to do tarot readings to see how well I would do in my exams, and was always very accurate – she would do the spread and put the interpretation in a sealed envelope, and then show me what she had recorded after the exams. This really got me thinking about how we could be prepared for the future and make the right decisions and helped me decide that magick was going to be for me.

When you decided to look a little deeper into these ideas where did you go to find your information? Was it a difficult search to get reliable and detailed information on a subject that still was dominated by stereotypes and misinformation?

David: When I was 14 a friend gave me a catalogue for Occultique in Northampton, and a lot of my books used to come from John Lovett, who owns Occultique. I also discovered Golden Dawn Books in Manchester, and this was my other main source of books to buy. I used to get the local library to order books in for me from other library services around Britain. I used to get some funny looks from the staff as they handed over books by authors like Paracelsus and Agrippa that had come for this fourteen year old! I didn’t find it that hard to get good information, but I think I was lucky in that my instincts guided me to buy some very good books, and also Barry Bender (of Golden Dawn Books) and John Lovett used to offer me advice when I phoned to ask about books in their catalogues. In some ways it seems more difficult now with the massive amount of books and no way of knowing how good the material is without help. In the late 70’s and early 80’s it was a much smaller range of books available so it was easier to pick the wheat from the chaff.

Was there a magickal/Wiccan community to speak of at that time in the UK? Did you attempt to make contact with this community and what were some of your thoughts about those you met in those early forays into this new world?

David: There were magickal and Wiccan communities in the UK, but they were quite separate in many ways, and also I was at school and there wasn’t much going on in rural Lincolnshire, so I just worked with a school friend who got into magick at the same time. The first person I really spoke to was an old lady in her seventies, Mrs Fletcher, who I used to run errands for, like shopping and helping with her cleaning. She was a spiritualist and she introduced me to scrying, and a very experienced spiritual healer who taught me laying on of hands and the do’s and don’ts of healing. I thought they were lovely people, but they were not interested in “magick” but more into the ideas of spiritualism. I didn’t get involved with the Wiccan community until I was in my mid twenties and had already been practicing for many years. My path had taken me into other areas like Qabalah, Thelema, ceremonial magick and tantra. When I met my first wife I was getting more interested in Wicca, and she was an Alexandrian HPS! I had reached a point where I felt I needed to focus more on the earth and being grounded. From there it was a natural progression into the Craft.

Follow up: Did having a magickal background make the move into Wicca seem like familiar territory? Could you, for our readers, distinguish between what are the basics of Wicca as opposed to a basic magickal path?

David: Yes it was quite familiar territory when I got into Wicca, which is essentially a ritual magick tradition in itself, but a bit more nature-based than classic ceremonial magick and qabalah.

I would say the main difference between Wicca and a basic magickal path is that Wicca combines magick, mysticism and religion, whereas magick tends to leave out the religion (and in some cases the mysticism). That was the great appeal of Wicca to me, that it combines the religious priestly (or priestessly) side with the magickal side, and opens the door to more personal mystical experiences, which are the root of any experiential spiritual system. Wicca tends to be more nature based, whereas magicians can get a bit cerebral sometimes and divorced from their environment. This isn’t always true though; I used to work in a Thelemic ritual magick group where we frequently worked at interesting sites appropriate to the nature of the magick being done.

What was the first group that you decided to commit to and why did you choose them from among the available paths open to you?

David: When I was eighteen someone I knew through a sports club I used to go to approached me and asked if I would like to attend a meeting of a magickal group. I went to my first meeting and was told that when I returned next week, I would have learned the Hebrew alphabet, the numerical attributions, what path on the Tree of Life and tarot trump went with each letter, what number and what the letter meant. Any mistakes meant I didn’t get into the lodge. I chose this path because it opened up for me and it had the high level of focus and discipline I had been putting in to my studies. There was no socialising outside the lodge, and first names only. I am still bound by my oath not to reveal the name of the group, but it is not a public group. I got in through being in the right place at the right time and displaying the sort of approach they wanted.

What were some of the characteristics of those teachers you had in the beginning that helped you the most along your chosen path?

David: Discipline, discipline and discipline! I was very impressed with the ability of the lodge master to perform full-on Solomonic evocation from memory. He was a very focused and efficient individual, and these qualities were the ones I sought to reinforce in myself. He was also very humble, he never made people feel inferior in the way he taught and behaved – I was very impressed and came to the conclusion that with competence comes control of the ego and the ability to pass on information without dogma.

Were there any memorable books that contributed to your growth in magick and Wicca? What were some of the ones that were most important and what did they teach you about your chosen path?

David: The books which contributed most to my early growth would be “Techniques of High Magic”, “Magic: An Occult Primer” by David Conway, “Magick” by Aleister Crowley, and the writings of Carlos Castaneda. The magick books all helped expand my horizons, and Crowley made me start to appreciate the depth of magick. Carlos Castaneda I still re-read every few years, as I find his writings very useful to remind me about the importance of behaviour and efficiency – he is very good for helping shift perceptions.  Even if he made it up, Castaneda is good for encouraging you not just to think outside the box, but to throw it away.

When I first read “Outside the Circles of Time” by Kenneth Grant at nineteen, that blew me away! The scope of his material and the inclusion in his writings of the importance of magickal art and fiction really opened my perceptions up and widened my horizons.  Now I have a different perception and disagree with much of what he wrote, but as one of those gateway books it served a very useful function for me.

The writing of Stanislav Grof and Wilhelm Reich also helped a lot by making me question a whole range of issues, like the importance of perception and how it works, the holistic nature of the universe, and where magick and other disciplines merge. For this reason I always recommend the works of the anthropologist Mircea Eliade to people when they ask me who to read. There aren’t really any books on Wicca that made me stop and go Wow! I feel that the best way to find out about Wicca is through doing it – it is an experiential path, and the oral material won’t be in books, you need a reputable initiated coven to really appreciate Wicca at its best, in my opinion. Having said that, if people asked me to recommend books on Wicca, apart from Wicca Magical Beginnings and Circle of Fire which I co-wrote with Sorita d’Este, I would say Vivianne Crowley’s “Wicca” and the Farrar books will give a good overview of Wicca for people interested in the Craft.

When you sought out Wicca as a ground for what you were doing magickally what were some of the major differences in working with a lodge or doing magick as opposed to working with a group of Wiccans either in a coven or as part of an open ritual?

David: One of the big differences was the length of the rituals. In magickal groups people would think nothing of spending an hour or two doing mantra, whereas in Wicca chants rarely seem to go beyond 10 minutes! Magickal rituals tend to be very formal and structured, and if something isn’t done 100% right it gets redone. In Wicca there is often more of a “going with the flow”, not worrying if someone got a word wrong as long as the intent is right. Both approaches work for different people. For me, the bonds between fellow coven members have been stronger than in magickal groups – perhaps because there is the “family that you choose” feel about a coven, and often more formality in magickal groups. Another big difference is that Wicca offers people the chance to become a priest/ess, and that means being part of a community and radiating magick outwards, whereas in magick the focus can often be inwards towards development of the self. I think the trick is finding the right balance and doing both!

Tell me about Magick Without Peers and how that book came to be. Is the title in anyway a take off from Crowley’s book Magick Without Tears?

David: Magick Without Peers came about from the material my first wife and I used to train our coven, and also from a Fellowship Of Isis correspondence course we used to offer. One day we looked at all the material and decided it would be a good idea to put it together into a primer of natural magick techniques for people who did not have access to a teaching coven or group.

The title is indeed a pun on Crowley’s “Magick Without Tears”, and that was further emphasised by the style of the cover, which I find reminiscent of Lady Freda Harris, the artist who painted the Thoth deck for Crowley. I saw the picture on Ian’s wall (the artist) and knew I wanted to use it, so I asked him and he was happy to let us, which made my month!

Earlier you had mentioned your reluctance to recommend books because Wicca was an “experiential” path but this book is aimed at the solitary practitioner, was this your attempt to bring to the solitary information that was grounded and tested within coven life?

David: Yes, we wanted to put out a book that was “nuts and bolts” material. We hoped a book that detailed the techniques, with lots of useful information about areas that fall into the training would be a positive influence that people could benefit from. All of the material in the book has been well tested – I don’t believe in ever giving people material you haven’t tried out first yourself, it is irresponsible and can be dangerous.

Tell me about your co-author Ariadne Rainbird and how the two of you worked together to create this book? Is it anymore difficult to collaborate with someone on writing a book than doing it yourself?

David: Ariadne Rainbird was my initiator into the Craft. She was also my wife and my HPS. She is an amazingly talented woman, a qualified psychologist with a wide range of qualifications in other forms of healing like aromatherapy, massage and counselling. She is also a stunningly effective HPS and being with her taught me far more than any book or course ever could.

We worked on the book on our own and then merged the parts, with me then making odd changes to ensure the style was consistent throughout the book. I wrote most of the material in the first part of the book, on technique, and she wrote most of the second part, on the deities, sabbats, etc. There is some crossover as we both did bits in the other one’s section as well where we had particular experience, like her writing most of the chapter on dreams, for example. I don’t think it is more difficult to collaborate as long as you are agreed on the goals of the book, and personally I feel one person should tidy the book up to ensure it is consistent and not too “bitty”.

You just had a new book that came out in March 2002 called ‘Crystals – Healing and Folklore’ from Capall Bann, tell me about this new book and what prompted you to write a book about crystals.

David: I have always loved crystals since I was a child, and when I started practicing magick I realised how prevalent their use had been in all the great “magickal” cultures like ancient Egypt and Sumeria. So magick actually amplified the interest I already had in the mineralogical world.

I planned for years to write a book on crystals, as none of the ones I have ever come across really covered the angle I wanted to put across. I wanted to draw on older sources and write a book that was more universal in the outlook it took. Crystals have been used by man since at least 75,000 BC, and in pretty much every culture and religion, and I wanted to reflect that in the book. As a result I drew on material I have been collecting for over 20 years to put the book together. My sources go back to things like Pliny’s “Natural History” and Saint Hildegard von Bingen, alchemical manuscripts and the myths and religions of the world.

With 20 years of experiences under your belt to draw upon where do you see the Wiccan/Pagan community going in the next 10 or 20 years? From those who seek out your teaching what do you see the next generation along this path doing that was not done in our lifetime?

David: I hope the community will focus inwards and band together and work towards legal recognition, but it will be a very hard struggle, and bring out all sorts of issues which cause contention, like an accredited priesthood, permanent temples and standards of training. Paganism is now pretty much mainstream – from Buffy and Charmed to Lord of the Rings and Harry Potter. At least half of what pagans do is done by non-pagan “ordinary” people as well – using crystals, aromatherapy oils, herbalism, dream analysis, environmental concerns and recycling, etc.

The next generation – well one big difference has been the internet explosion. A new generation of computer literate people are entering paganism, which means that they tend to want to ask questions to learn. I would like to hope that the next generation will bring a more professional and integrated attitude to their spirituality, and be valued and accepted members of their communities.

Paganism has to move away from the amateur hippy approach, or the desire to be weird and different. Any successful priesthood is established within and valuable to the community it exists within.

As we draw this interview to a close what do you see that we as individuals can do to create an atmosphere where “witch wars” will be a thing of the past and cooperation will replace the need to have our own way or path vindicated?

David: Good communication and quality events are needed. People need to be proud of their tradition and not feel they have to try and apologise for it or water it down with other stuff. Cross-fertilisation is good, but when groups try to cover too many areas, they stretch too thin and break. I am all in favour of groups that concentrate on one area – like the Children of Artemis (in London) who put on excellent quality events for people interested in Wicca. I recently spoke at a Pagan Federation event focusing on the Winter Goddesses, which was very good, and I liked the fact that it was concentrating on one area and giving people the chance to learn more.  If there were other groups for Druids, Thelemites, Shamans, Asatru, etc, and the people running these groups all got together and met occasionally, common themes could be worked on from a position of united strength, rather than petty gossip and bickering about little differences.

As individuals we need to take responsibility for ourselves and our actions. Be focused and don’t waste energy on gossip and bickering. If you can help, then contribute to that conference or give that talk or run that workshop, or even take a bag out and clear up the local park. The pagan world needs people to stand up and be willing to put in the hard work (and there is a mountain of that) of opening the gates wider for other people to have the opportunity to learn in a safe and positive environment from facilitators who know their material and what they are teaching, and who do so out of service to the gods, not to their own egos.

Thanks so very much David for taking the time to talk to me and share with our readers some of your insights into Wicca and magick.” 

 

Geplaatst in English articles, Interviews | Getagged , , | Reacties uitgeschakeld voor Interview with David Rankine, part 1

Crann Tara

CRANN TARA!! 

by the DOLMEN
review by Diane Narraway

(Album Art by Sem Vine)

Although Saor Patrol and The Dolmen are both well-established with each band playing their own style of rebel folk rock and with several albums to their credit the collaboration of these two bands has produced something quite magnificent.

Crann Tara sees the Warrior spirit of Saor Patrol join forces with the heart and soul of the Dolmen in album which beautifully encapsulates the spirit of those who fight for freedom and the sorrow of those whose loved ones were lost in battle. It features eleven highly accomplished musicians and vocalists, all of whom pushed their abilities even further to create something memorable that will stand the test of time.

The raw tribal drumming of Kev Johnston, Mark Monaghan, Marcus Dickson and Chris Jones are perfectly complimented by the warm electric guitars of Josh Elliot and Stevie Legget working alongside the acoustic guitars and exceptionally versatile vocals of Taloch Jameson.

Add to the mix the hauntingly melodic voice of Keri Pinney and the wild sultry vocals of Kayleigh Marchant, both of whom are accomplished musicians in their own right with Kayleigh’s bass guitar providing an extra layer to the rhythm section, while Keri Pinney is joined by Ellie Goldsack another accomplished flautist bringing an ethereal quality to the album.

The powerful bagpipes of Charlie Allan connect the past and the present, bringing to life the unique Scottish heritage of Saor Patrol. Their presence can be heard throughout the album either providing a fierce defiant energy or soulfully adding a touch of melancholy that touches the heart as he laments the loss of his brothers in battle.

The album is mixed in such a masterful way that the essence of both bands can still be felt throughout, as their individuals styles blend effortlessly to create an album that is truly distinctive. It is incredible to think that something so beautifully crafted was created in just four days with the final product being a uniquely flawless masterpiece.

Whether Crann Tara sings to the hero within each of us or the sense of empathy felt for those who lost loved ones, it stirs the heart and awakens the spirit.

Diane Narraway 2013

6 and 8 string acoustic guitars/ vocals Taloch Jameson
Bagpipes – Charlie Allan
Electric guitars Josh Elliot, Steve Legget
Bass Kayleigh Marchant
(Lead vocals Carry me home, Bonnie Brave,Tears of War, Slaughtered Foe)
Flutes Keri Pinney (Lead vocals Braided Memories)
Ellie Goldsack
Drummers Chris Jones, Kev Johnston, Marcus Dickson, Mark Monaghan

The Dolmen website
The Dolmen on Facebook
Saor Patrol website
Saor Patrol on Facebook

Dolmen SaorPatrol.jpg DIT IS GEEN LINK. J.

 

Geplaatst in English articles, Muziek | Getagged | Reacties uitgeschakeld voor Crann Tara

De mythe van het tarantisme als wedergeboorteritueel – 1

Door Luna Verde

Tarantisme was een fenomeen van volksgeloof waardoor een oud religieus boerenritueel ontstond. Een slachtoffer, meestal een jonge boerin die op de velden werkte, zou daar gebeten zijn door een mythische spin, de taranta. Door het gif van het dier werd ze in een soort bezetenheid gebracht: alleen door middel van speciale muziek en door haar eigen dans kon zij bevrijd worden.

1 – Definitie van het fenomeen

In het jaar 1959 schreef de etnograaf E. De Martino de belangrijkste moderne studie over een volksfenomeen dat men ’tarantisme’ noemt. Naast zijn boek ‘La Terra del Rimorso’ (Het land van Wroeging) zijn er ook taferelen gefilmd door zijn equipe en is een muzikaal onderzoek gedaan. Tarantisme was een fenomeen van volksgeloof waardoor een oud religieus boerenritueel ontstond. Een slachtoffer, meestal een jonge boerin die op de velden werkte, zou daar gebeten zijn door een mythische spin, de taranta. Door het gif van het dier werd ze in een soort bezetenheid gebracht: alleen door middel van speciale muziek en door haar eigen dans kon zij bevrijd worden.
Het percentage mannen tussen de ‘bezetenen’ was aanzienlijk lager, en het fenomeen kwam zelden voor bij mensen van hogere klassen. Er waren familieleden, kennissen of vrienden aanwezig tijdens het ritueel, maar geen priesters.

De traditie uit de Middeleeuwen overlapte later deze praktijken met de cultus van Sint Paulus. De heilige zou communiceren met de slachtoffer om de bevrijding tot stand te brengen, en vertelde wanneer en hoe deze plaats zou vinden. De bezetenheid kon dagen lang duren, en zichzelf herhalen in cycli, meestal in de zomer, en in dezelfde periode. Zelfs kon dezelfde persoon levenslang ieder jaar ‘bezeten’ raken.

Tarantisme is een onderdeel van het culturele erfgoed van de streek Salento, onderdeel van de regio Apulië, en de dansvorm en het ritme zijn vergelijkbaar met de verschillende tarantella-achtige dans van Zuid-Italië. Het moderne antropologisch onderzoek van De Martino en zijn equipe over het fenomeen heeft gelukkig nog beelden van het ritueel kunnen opnemen en fotograferen, mogelijk de laatste beelden, aangezien er na de jaren ’70 geen meldingen meer zijn geweest van ’tarantati’ (door de tarantula gebeten mensen) in de streken waar vroeger het fenomeen bekend was.

Wat tegenwoordig over is van deze cultuur is terug te vinden in de muzikale stroming van het neo-tarantisme, met de ritmes van de ‘Taranta’ en de ‘Pizzica’ die razend populair aan het worden zijn door middel van festivals en evenementen. Dat is niet zozeer een herbeleving van het ritueel, maar een eerbetoon aan de erfgoed en cultuur voor de mensen die uit die streken komen, hoewel theater en dansvoorstellingen tegenwoordig steeds vaker duiden op de symboliek van de rituelentradities en het publiek hierover ook wordt ingelicht: zelfs wordt deze muziek tegenwoordig gebruikt in workshops of dansopleidingen als een soort ‘neo-sjamanistisch’, therapeutisch middel.

Volgens de traditie werd de bezetenheid veroorzaakt door de beet van bepaalde giftige spinnen, maar in enkele gevallen ook door slangen (met name zijn deze gerelateerd aan de cultus van Sint Paulus die op Malta was genezen na de beet van een slang en de slangen uit het eiland liet verdwijnen) of andere giftige dieren.

In de meeste gevallen werd de Tarantula, oftewel de wolfsspin (Lycosa Tarantula), beschuldigd, omdat haar beet heel pijnlijk is (hoewel wetenschappelijk bewezen tamelijk onschuldig), maar de giftige spin die in die streken vergelijkbare symptomen kan veroorzaken met zijn beet is de Latrodectus Tredecimguttatus, een veel minder opvallende soort maar veel gevaarlijker. De medicus Nicola Caputo merkte al in de achttiende eeuw dat men de naam ’tarantola’ voor alle soorten spinnen gebruikte in die streek, en zelfs hedendaags wijken de namen af van de definities van de moderne zoölogie.

Het slachtoffer, eenmaal gebeten – of beter gezegd: het slachtoffer dat dacht gebeten te zijn – kwam in een crisissituatie met verschillende symptomen. In de meeste gevallen waren dat stuiptrekkingen, herhalingen van bewegingen, niet stil kunnen blijven, zingen, waanzinnig praten of schreeuwen, of juist een soort melancholische stomheid en ontroostbaar verdriet.

 

De crisis vond plaats in de warmste periode van het jaar, bij het oogsten van gewassen. De slachtoffers die jaarlijks ziek werden, werden dat steeds op hetzelfde moment van de kalender.

Opvallend is hoe het aantal slachtoffers steeg rond de data van het feest van Sint Paulus, 28 en 29 juni, en hoe het langzaam afnam na deze data. Volgens verschillende antropologen werd het fenomeen door de kerk gecontroleerd en aangepast en ze concluderen dat de oorsprong veel ouder is dan het christendom, en duidelijk gerelateerd aan oogstfeesten en dergelijke van oudere cultussen die zich ieder jaar herhaalden. Dit aspect beter zal ik later toelichten.

2 Het ritueel en zijn symbolisme

De therapie werd verdeeld in twee fases: de eerste werd bij het slachtoffer thuis of in een willekeurige kamer uitgevoerd, en de tweede in een cultuslocatie, met name bij de kerk van Sint Paulus in Galatina en in mindere mate bij de kerk van Sint Foca. Als de kerk te ver weg was voor het slachtoffer, werd er water uit de heilige put gebracht in een fles (placebo’s of nog eerder oplichting werden natuurlijk vaak gebruikt). Er werden muzikanten gehaald die betaald moesten worden om de bezetenheid te helpen verdrijven.

In de eerste fase werd er een wit laken op de grond van een kamer gelegd, die ingericht werd met beelden van Sint Paulus, gekleurde linten of doekjes, kaarsen en spiegels, en eerder in de geschiedenis met zwaarden, koorden, wijnranken en bossen kruiden. In een hoek werd er een mand neergezet voor de offers (geld voor de muzikanten en de kapel: de bedragen waren vaak heel hoog voor boeren die al van heel weinig moesten leven: vaak waren hele families geruïneerd voordat de bezetene bevrijd werd, en hun goederen of land werden door de lokale kerk overgenomen om hun schuld af te lossen. Het slachtoffer werd op het laken gelegd, in wit gekleed, soms met een gekleurd gordel om haar middel heen, en de muzikanten kwamen in een kring om haar heen staan.

Niet alle ritmes of melodieën hadden het gewenste effect, en het kon dagen duren voordat er een gevonden werd die het slachtoffer tot dansen kon brengen.

Eenmaal gevonden, lieten de muziek en het ritme lieten de tarantata steeds sneller en ritmisch bewegen, volgens de studie van P. De Giorgi in een labyrinth-achtig patroon als een overblijfsel van tradities uit de Oudheid, toen Zuid-Italië een onderdeel van de koloniën van Griekenland was. De danseres imiteerde de bewegingen van de spin, ze werd zelf de spin en later moest zij een gekleurd lint uitzoeken: de kleur moest de spin ‘bevallen’, of moest de kleur zijn van de spin zelf om een bevrijding te kunnen bereiken door middel van dans, kleur en ritmische beweging.

De therapie kon dagenlang duren, en werd beëindigd als Sint Paulus zelf aangaf bij de tarantata dat zij de ‘gratie’ had ontvangen. Dan ging het bevrijde, dankbare slachtoffer naar de Kapel van Galatina, bracht offers en dronk het water uit de heilige put voor de kerk (heden ten dage is deze put afgesloten). Deze praktijk begon veel later dan het tarantisme-ritueel zelf, toen de kapel in de achttiende eeuw werd gebouwd, en het water uit de put ‘heilig’ werd (eerder werden mensen bij bronnen of beekjes gebracht). Deze kerk verkeert heden ten dage in hele slechte staat vanwege gebrek aan onderhoud en verwaarlozing van de cultus.

Er was ook sprake van dialogen tussen de ‘entiteit’ van de spin (of ander dier) en het slachtoffer, waarin de spin zelf vaak een vrouwennaam kreeg, en een verbod om bijvoorbeeld bepaalde soorten kleding te dragen, of soorten voedsel te eten of omgang te hebben met specifieke personen. Deze dialogen/monologen konden ook plaats vinden tijdens verschillende momenten van het jaar, en niet per se tijdens een crisismoment. Ze waren over het algemeen lastig te volgen, en vaak kon het slachtoffer zich weinig ervan herinneren. De Martino heeft registraties en notities over deze dialogen verzameld in zijn onderzoek.

Dromen hadden ook vaak boodschappen, en de dierensymboliek was dan ook breder: slangen, schorpioenen, honden of andere vaag gedefiniëerde wezens konden het leven van de persoon beïnvloeden en haar gedrag in het dagelijks leven kon zich aanpassen aan hun ‘wens’.

3 – Een parallel tussen het ritueel van tarantisme en rituelen uit andere culturen

In verschillende streken van de wereld is mogelijk om vergelijkbare fenomenen te observeren, waarin een adept (meestal van het vrouwelijk geslacht) in een extatische of trance-achtige toestand raakt door een bezetenheid die meestal niet komt door een god of godin of heilige maar door een spirit of entiteit: de persoon beweegt, danst, zingt of praat niet door zijn eigen wil maar door de wil van de entiteit, die zich laat kennen op een bepaald climaxmoment. De slachtoffer kan bevrijd worden (of juist bezeten raken) door middel van gezang en muziek tijdens een ceremonie waar een of meerdere instrumenten een belangrijke rol spelen, en trommels zijn altijd aanwezig. De trancetoestand in al deze rituelen is veroorzaakt door een possessie of besmetting waardoor de spirit zich manifesteert door middel van ongecontroleerde bewegingen, geschreeuw, waanzinnig praten, huilen, lachen, dansen, amnesie, gevolgd door diepe kalmte en later door een ‘genezing’. Overeenkomsten tussen dit soort rituelen zijn over het algemeen – naast muziek, dans en ritme – de sociale afkomst van de bezetenen, overlappingen en co-existentie met christendom of islam, de verschillende persoonlijkheden van de spirits die zich door het gedrag van de bezetene zich manifesteren. De trommel werd bij tarantisme heel vaak door vrouwen bespeeld.

Enkele voorbeelden zijn: de ‘zaar’-ceremonie, oorspronkelijk uit Ethiopië, bij Noord-Afrikaanse volksculturen.

In de argia-cultus van het eiland Sardinië (heden ten dage ook praktisch verdwenen), zijn het juist de mannen die vaker gebeten werden door de argiaspin (ook een volksnaam voor de Latrodectus Tredecimguttatus) en bezeten raakten door de geest van een overledene, die altijd een vrouw was: er waren verschillende soorten therapieën naast dans van vrouwen in een cirkel die elkaars handen vasthouden en met ritmische pasjes om de zieke heen bewegen, en muziek: als de geest van een ongehuwde vrouw was, dan zou het slachtoffer vrouwelijke kleding moeten dragen; in het geval van een moeder werd er een pop gebruikt die als baby fungeerde en als het een weduwe was, zal hij/zij een lamentatie zingen, maar er waren ook andere praktijken, zoals het slachtoffer in een lauwwarme oven leggen of met mest bedekken.

Bij oudere tarantisme-rituelen werden de slachtoffers altijd in wit gekleed en buiten gebracht bij een heilige boom waarin de persoon gehangen werd met koorden, en daar werd er gedanst en muziek gespeeld tot de genezing bij het water plaats vond.

In de kamers waar de Noord-Afrikaanse zaar-rituelen worden uitgevoerd, legt men riet en bladeren, zoals ook vroeger met tarantisme gebeurde, om een bosomgeving te imiteren: dit is blijkbaar omdat deze rituelen werden verboden door de priesters of de imams, gezien dat de vrouwen in kwestie uitbundige en vaak obscene taferelen toonden, en dat ze daarom niet meer in de natuur beoefend werden maar binnenshuis. Witte kleding en een wit kleed op de grond is terug te vinden in bijna al deze ceremonies, en de kleur van de voorwerpen (in de voodoo moeten de kleuren gekeurd worden door de ‘loa’) heeft een belangrijke rol om de genezing tot stand te brengen. Linten en doeken in specifieke kleuren zijn in tarantisme en ook bij voodoo-rituelen aanwezig.

Lees verder… 

Geplaatst in Artikelen | Getagged , | Reacties uitgeschakeld voor De mythe van het tarantisme als wedergeboorteritueel – 1

Review: Schädelkult

Schädelkult – Head and skull in the cultural history of man
Editors: Alfried Wieczorek, Wilfried Rosendahl
Verlag Schnell & Steiner. 388 p., 500 figures.
Hardcover, ISBN 978-3-7954-2455-8. € 19,90 (museums edition)

This is the catalogue/museum edition from the amazing exhibition ‘Schädelkult – Mythos und kult um das Haupt des Menschen’ which was held in the LWL -Museum für Archäologie, Westfälisches Landesmuseum, Herne, Germany from 17 November 2012 until 14 April 2013. (see also: http://www.schaedelkult.lwl.org/)

Although it is in German there are so many photographs that even if your German isn’t brilliant… like mine… it is still well worth the EUR 19,90 (!!)

From the anatomy of the skull… to crystal skulls… to examples of headhunters of Papua New Guinea this was an immense exhibition. There were  examples of pre-historic trepanation (drilling a hole in the skull to relieve pressure… and pain) which suggests that this was one of the oldest known surgical procedures.

That people have been fascinated by skulls is evidenced by the diverse cultures where skulls have been decorated and used as ritual objects.

Also there were examples of skulls being shaped or deliberately deformed from infancy as a sign of beauty.

Skull deformation from South America. 
I was certainly surprised at how diverse the interest in skulls is and how many examples have been saved. There was a whole section on the medical and anatomical interest in skulls, including measuring them in determining whether the person was in fact human or not. This was part of the now disputed ‘Racial theory’ (Rassenkunde) popular amongst anthropologists in the 19th century in Western Europe.
This catalogue is an absolute must for anyone interested in the ‘Cult of the Skull’ and missed the exhibition in Herne.

Geplaatst in Boeken, English articles, Recensies | Getagged , , | 1 reactie

Magie met koorden en knopen

Door: Flierefluiter ©2013

Koorden en knopen worden in de hekserij veel gebruikt voor magisch werk. Hoe oud dit gebruik is valt moeilijk vast te stellen. In een negende-eeuwse tekst wordt gesproken over ‘magische amuletten en bindsels’ maar verder zijn er geen Middeleeuwse bronnen bekend waarin over magie met knopen en koorden gesproken wordt. Wel werden sinds de Oudheid activiteiten als spinnen en weven in heel Europa verbonden met magie. Het gebruik van koorden en knopen stamt dus waarschijnlijk al uit deze tijd.

Na de Middeleeuwen zien we deze vorm van magie vaker voorkomen. In Groot-Brittannië werden heksen geacht de wind te kunnen vangen in een knoop en ze verkochten touwtjes met knopen en wind aan zeelui. Bij windstilte moesten deze de knopen losmaken en dan zou er wind opsteken waarmee ze verder konden zeilen.

Een heks verkoopt gevangen wind. Afbeelding uit 1555

Een heks verkoopt gevangen wind, 1555

Een ander voorbeeld is de zogenaamde heksenladder, een gevlochten touw waar een aantal veren aan is vastgebonden. De oudst bekende heksenladder is gevonden bij het afbreken van een herenhuis in Wellington in 1878. Vermoedelijk is dit koord geknoopt onder het zingen van een spell en had het een beschermende functie.

Koorden binnen Wicca en Hekserij
Binnen Wicca en andere vormen van hekserij worden verschillende koorden gebruikt.
Het meest opvallende koord is datgene dat tijdens rituelen als een soort riem om het middel gedragen word. Het gaat hier om een koord van 4,5 voet lang (137 cm) met een lus aan een uiteinde. De lente van het koord komt overeen met de straal van de magische cirkel en het koord kan dan ook als soort passer gebruikt worden om de cirkel te trekken.
Een ander koord wordt bij de eerste inwijding gebruikt om de ‘maat’ van de inwijdeling te nemen. Dit koord representeert dan de inwijdeling en wordt door de coven bewaard. Vroeger diende dit koord als een soort gijzelaar: als de inwijdeling ooit de coven zou verraden dan kon het gebruikt worden om op magische wijze wraak te nemen. Tegenwoordig wordt dit koord gebruikt om healingsmagie te doen voor de desbetreffende persoon als dat nodig is.

Koordenmagie
Koordenmagie wordt vaak gebruikt om een spell extra krachtig te maken. Hierbij vlecht de heks een koord en zingt hierbij een spell die het doel van de magie verwoordt. Meestal wordt een koord gevlochten van drie of vier draden in een kleur of kleuren die passen bij het doel van de magie. Als het koord klaar is dan wordt het op het pentakel gelegd, om de hals of het middel gedragen door de persoon waar de magie voor is of aan een boomtak gebonden. Als de magie zijn doel bereikt heeft, wordt het koord verbrand of begraven.

Om een koord met drie strengen te vlechten knoop je eerst de drie koorden aan het uiteinde aan elkaar vast. Hierna leg je de drie koorden recht en evenwijdig aan elkaar neer. Dan sla je het rechter koord over het middelste koord heen en vervolgens sla je het linkerkoord over het middelste koord heen. Je gaat zo door met beurtelings het rechter en het linker koord over het middelste koord heen te slaan en zo ontstaat er een vlechtwerk van drie koorden. Als je koord lang genoeg is, knoop je de einden weer aan elkaar vast.

Hoe te vlechten met drie koorden

Vlechten met drie koorden

Een manier om een koord te vlechten met vier strengen is de zogenaamde spiraalplatting. Ook hierbij knoop je eerst de vier koorden aan het uiteinde bij elkaar en legt daarna de koorden recht en evenwijdig aan elkaar voor je neer. Vervolgens leg je het rechterkoord naar links over de middenkoorden. Het linkerkoord gaat over het rechter, achter de middenkoorden langs, en dan door de lus die de rechterstreng gemaakt heeft. Trek de knoop aan. De volgende gaat op precies dezelfde manier. Ook hier wordt na een paar knopen de platting al zichtbaar. Als je koord lang genoeg is knoop je de einden weer aan elkaar vast.

Deze manier van knopen heet de spiraalplatting

Hou er in beide gevallen rekening mee dat de drie of vier koorden die je nodig hebt veel langer moeten zijn dan het koord dat je uiteindelijk na vlechting wilt gaan gebruiken. Neem voor een meter gevlochten koord drie of vier koorden van zeker twee meter lang.

De koorden die je op deze manier gevlochten hebt, bevatten de energie van de spell die je tijdens het vlechten hebt gezongen. Je kunt ze daarna bij je dragen of aan een boomtak hangen.
Je kunt ze ook gebruiken om een heksenladder te maken. Hierbij vlecht je een koord van drie rode koorden en zingt daarbij een toepasselijke spell of chant.

Bijvoorbeeld:

Holy Maiden Huntress, Artemis, Artemis
Maiden, come to me
Silver Shining Wheel of radiance, radiance
Mother, come to me
Ancient Crone of Wisdom, Hekate, Cerridwen,
Old One, come to me

Vervolgens knoop je zeven veren van verschillende vogels aan het koord en bij elke veer spreek je een wens uit zoals:

‘Godin, bescherm mijn huis tegen ongewenst bezoek’ of ‘Godin, maak van dit huis mijn thuis.’

Hierna hang je de heksenladder ergens in je huis op.

Knopenmagie
Als je eenmaal een magisch koord hebt gevlochten kun je het ook verder gebruiken voor knopenmagie. Hierbij veranker je het doel van je magie nog dieper in het koord door er knopen in te leggen. Meestal gebruik je hierbij negen knopen: eerst eentje in het midden, dan aan de beide uiteinden en vervolgens verder via de volgorde die hieronder staat aangegeven.

De volgorde van de knopen in een magisch koord: 2 - 8 - 4 - 6 - 1 - 7 - 5 - 9 - 3

Volgorde van de knopen

Deze vorm van magie is vooral geschikt om processen die al begonnen zijn meer kracht mee te geven, te versnellen en in de gewenste richting te sturen. Dus als je bijvoorbeeld bezig bent met het zoeken naar een baan is deze vorm van magie erg geschikt om het proces te bespoedigen en tot een goed resultaat te laten leiden.

Bij het leggen van elke knoop zeg je een deel van onderstaande knopenspell en je visualiseert wat deze tekst concreet betekent in dit specifieke magische ritueel. Hieronder een voorbeeld voor het zoeken naar werk:

Met de knoop van één
begint mijn magie meteen – visualiseer dat je een sollicitatiebrief schrijft.

Met de knoop van twee
Geef ik snelheid mee – visualiseer dat je brief verzonden wordt.

Met de knoop van drie
geef ik aan voor wie – visualiseer jezelf.

Met de knoop van vier
Haal ik de kracht hier – visualiseer dat je een uitnodiging voor een gesprek krijgt.

Met de knoop van vijf
Groeit zij buiten kijf – visualiseer dat het gesprek goed gaat.

Met de knoop van zes
Snijdt zij als een mes – visualiseer dat de sollicitatiecommissie tevreden is.

Met de knoop van zeven
Wil ik uitkomst geven – visualiseer dat je bericht krijgt dat je aangenomen bent.

Met de knoop van acht
Is mijn magie volbracht – visualiseer dat je de baan hebt.

Met de knoop van negen
Geef ik haar mijn zegen – visualiseer jezelf tevreden aan het werk.

Het maakt op zich niet zoveel uit welke knoop je in het koord legt, maar meestal wordt de knoop hieronder gebruikt bij dit ritueel. Let er op dat het koord tijdens het knopen en de knopenspell niet de grond of het altaar mag raken. Als alle negen knopen er in zitten leg je het koord op het pentakel en zegt:
Zo moet het zijn, Zo zal het zijn, Zo zij het!

De zogenoemde magische knoop

Magische knoop

Vervolgens kun je het koord daar laten liggen, bij je dragen of aan een boomtak hangen.

Je kunt de manier van knopenmagie die hierboven beschreven staat ook met twee koorden doen die je op negen punten aan elkaar knoopt. Die methode kun je toepassen bij liefdesmagie.

Hierbij vlecht je twee koorden waarvan er een jou symboliseert en de andere je gewenste geliefde. Hierna knoop je de twee koorden op negen punten aan elkaar met behulp van de liefdesknoop. Je gebruikt hierbij dezelfde volgorde van knopen en dezelfde knopenspell.

De zogenoemde liefdesknoop

Liefdesknoop

Deze methode kun je ook gebruiken om jezelf weer in balans te krijgen. In dat geval vlecht je eerst een wit en een zwart koord die de tegenstellingen symboliseren die je in balans wilt brengen. Hierna knoop je deze koorden op negen punten met de liefdesknoop aan elkaar.

Een knoop met dezelfde beschermende werking als de heksenladder is de zogenaamde heksenknoop. Deze knoop kun je leggen terwijl je de goden om bescherming vraagt en hem daarna ergens in huis ophangen. Als je het te ingewikkeld vind om hem te knopen dan kun je hem ook op de muur of drempel tekenen.
Let er dan wel op dat je hem in een vloeiende beweging tekent zonder de pen of stift op te tillen.

De zogenaamde heksenknoop

Heksenknoop

Een laatste voorbeeld van knopenmagie is de zogenaamde ‘Harige Duivel’ die wordt gebruikt om problemen op te lossen. Dit gaat met het volgende ritueel:

Trek de cirkel op de gebruikelijke manier en roep de goden op. Hierna ga je voor je altaar zitten met een flink lang koord in je hand. Je vertelt uitgebreid aan de goden wat je probleem is en terwijl je dit doet leg je zonder te kijken een ingewikkelde knoop of knopen in het koord. Dit zijn de ‘harige duivels’. Als je je probleem goed hebt uitgelegd, trek je de knoop of knopen nog eens flink aan.

Hierna mediteer je een tijdje en dan ga je de harige duivel of duivels weer uit de knoop halen. Je denkt hierbij niet na over je probleem of de oplossing ervan, maar zingt een toepasselijke chant zoals:

She changes everything she touches,
everything she touches changes,
changes, touches, changes, touches,
everything we touch changes

Deze knoop heet de harige duivel

Als je alle harige duivels uit het koord hebt gehaald leg je het koord op het pentakel en zegt:
Zo moet het zijn, Zo zal het zijn, Zo zij het !

Hierna kun je het koord begraven of verbranden. Je bedankt de goden, doet het koekjes- en wijnritueel en sluit de cirkel. De oplossing van je probleem zal gedurende de komende dagen of nachten tot je komen.

 

Dit artikel is een hoofdstuk uit het boek Heidense hekserij dat in het najaar verschijnt.

Geplaatst in Artikelen | Getagged , , , | 3 reacties

Recensie: Alledaags en buitengewoon

Alledaags en buitengewoon – spiritualiteit in vrouwendomeinen
Red. Angela Berlis en Anne-Marie Korte
Skandalon, 2012. 153 p. ISBN 978-94-90708-47-4

Voorkant van het boek Alledaags en buitengewoon.

Vrouwendomeinen, ooit waren dat de keuken, de kerkbank, de confessionele vrouwenvereniging of de verpleegstersopleiding. Nu denken we eerder aan vrouwenbedrijven met een goed gekozen domeinnaam. Vrouwendomeinen zijn volop in beweging, net als de spiritualiteit die vanouds met vrouwendomeinen werd verbonden.

Dit boek bevat een staalkaart van die veranderingen, en beschrijft die vanaf de huidige tijd steeds dieper het verleden in. Een moeder beschrijft het ritueel dat zij met haar dochter van het dagelijkse bad maakt en demonstrerende Vrouwen in het Zwart in Jeruzalem komen aan het woord. Via zelfportretten in het atelier van een Finse kunstenares en de keukens van de Mexicaanse non Sor Juana Inés de la Cruz gaat het naar het voormalige Brandeshuis op het Broederenplein in Deventer, waar vrouwelijke ‘moderne devoten’ woonden. Vanuit het Middeleeuwse Ierland, waar juridische teksten en toverspreuken elkaar beïnvloedden, daalt het boek verder af in de tijd naar de Bijbelse gronden van Paulus en Simson.
Leidraad in alle bijdragen van theologes en religiewetenschapsters is de vraag naar de ervaringen van vrouwen met ‘heiligheid’ en ‘heiliging’ in het dagelijkse leven, vroeger en nu. Achter in het boek staan duidelijke samenvattingen van de tien hoofdstukken en wie meer wil lezen, vindt genoeg literatuurtips.

Voor onze lezers het meest interessant is wel het hoofdstuk ‘Liefdestoverij in middeleeuws Ierland’ door Jacqueline Borsje. Zij is senioronderzoeker Religiestudies en Keltologie en universitair docent Cultuurgeschiedenis van het Christendom aan de Universiteit van Amsterdam. Het gaat hier vooral over de heilige Brigit, bekend vanwege haar vele genezingswonderen en wonderbaarlijke voedselvoorzieningen. Er zijn geen harde bewijzen voor het idee dat zij een christelijke versie is van de voorchristelijke godin Brigit.

In verhalen over het leven van de heilige, en ook over Sint Columba, komen passages voor waarin de heiligen vertellen hoe er een beroep op hen werd gedaan door gelovigen met een probleem. In beide verhalen wordt een combinatie gebruikt van ritueel en ‘woorden met macht/kracht’. “Dit zijn woorden waarvan men gelooft dat ze de werkelijkheid in materiële zin beïnvloeden, al kan deze beïnvloeding niet bewezen of gecontroleerd worden. Volgens het geloof bezitten zulke woorden zelf de kracht om de werkelijkheid te veranderen ofwel stamt deze kracht van een bovennatuurlijke entiteit, zoals een god, geest of demon.”

In een ander verhaal laat Brigit het huis, eten en drinken en het bed van een man besprenkelen met door haar gezegend water. Het probleem was dat de vrouw de man haatte. Na het ritueel hield ze meteen hartstochtelijk veel van hem. In de Middelierse versie van het verhaal vraagt de man om een epaid, een ’tovermiddel’ of ’toverspreuk’. Omdat magie doorgaans in verband wordt gebracht met voorchristelijke of niet-christelijke figuren, is dit verrassend. De onderzoekster had hierover heen gelezen, en het verhaal beschouwd als genezingswonder. Dat veranderde toen ze een lezing bijwoonde over zeventiende-eeuwse Russische liefdesmagie. Die werd beschreven in gewelddadige en zelfs sadistische verhalen. Opmerkelijk genoeg werd de liefdesmagie daar vooral gebruikt door mannen.

Het hoofdstuk gaat verder over liefdestoverij als overtreding en over vier van die overtredingen. Ook de technieken worden besproken, zoals ‘de (bovennatuurlijke) aanval op een bed’, een onenigheidsbotje en het uittesten van toverij op een hond. Alleen al voor dit hoofdstuk loont het om dit boek aan te schaffen, maar ook de overige hoofdstukken zijn zeer lezenswaardig.

Geplaatst in Boeken | Getagged , , | Reacties uitgeschakeld voor Recensie: Alledaags en buitengewoon

Doornroosjes koninklijke ontbijt

Door Felicia

Honger!… of wat was haar eerste gedachte na haar honderdjarige slaap? Betoverd door het erotische lipcontact uit haar (misschien zoete) dromen gerukt, heeft Doornroosjes lichaam als eerste een energiestoot nodig in de vorm van voeding, om haar noodzakelijke stofwisseling weer op gang te krijgen.
Vóór de prins zijn droomvrouw over een rozentapijt naar het altaar geleidt, doet hij er goed aan om haar een kostelijk maal te bereiden. Planten uit de rozenfamilie, die overal groeien en bloeien, bieden hem de passende ingrediënten.

Foto van een roze roos - klimroos.

foto: Medeia

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De roos als teken van reinheid, plant des levens, toverkruid uit de mythologie en symbool van de liefde en de passie, is de perfecte gehemeltevleier om het hart van de aanbedene te veroveren!
In het volgende wil ik graag de koninklijke redder zowel als de geïnteresseerde lezer naar de sprookjesachtige thematiek enige makkelijk te bereiden rozendelicatessen voorschotelen. Eerst wat floristische informatie.

Tot de Rosaceae, de familie der roosachtigen, worden veel planten gerekend met de volgende botanische kenmerken:
– de bloemen met een bijkelk hebben vijf meestal witte, gele of roze bloembladen en vele meeldraden (behalve de tormentil, Potentilla erecta, met maar vier bloemblaadjes)
– kleine steunblaadjes bij de bladaanzet onderscheiden de Rosacea van de ranonkelfamilie
– nagenoeg alle rozengewassen bevatten looistoffen, die vanwege hun antibacteriële werking geneeskundig van waarde worden geacht
– geen van de Rosaceae zijn giftig en dus zijn ze eetbaar – de meeste smaken zelfs rauw, dus zonder bereiding

Tot de bekende vertegenwoordigers behoren tuinrozen, aardbeien, bramen en frambozen, ganzeriken, vrouwenmantel, spirea, nagelkruid, agrimonie, pimpernel, lijsterbes, meidoorn en sleedoorn, en de meeste van onze vruchtbomen.

Bloem van een mispel.

foto: Medeia

 

De bloemen en vruchten van de roosachtigen stellen vijfpuntige sterren voor. Deze hebben ten doop gestaan voor het pentagram (penta = Grieks voor vijf), het magische teken van de Pythagoreërs. Hun gemeenschap werd opgericht door Pythagoras, de begenadigde wiskundige uit de vijfde eeuw voor onze jaartelling, en bestond uit mannen en vrouwen die in uiterste bescheidenheid in communes leefden en zich geheel aan de geneeskunde toewijdden. Het pentagram is wereldwijd een symbool voor gezondheid geworden en in de nationale vlaggen van veel landen terug te vinden.

Bij de volgende recepten heb ik me bewust meer op bijzondere producten geconcentreerd, omdat recepten voor jam en dergelijke al erg bekend zijn en overal te vinden.

Richten we ons nu weer op de prins, die vooraf enige lichte voorbereidingen voor een romantisch rozenontbijt moet verrichten, zoals bloemen verzamelen en water koken voor thee. Tegenwoordig worden verse bloemen in veel bloemisterijen als strooibloemen voor bruiloften aangeboden.

De meeste recepten kan onze hoofdrolspeler ook klaarmaken met gedroogde plantendelen (van de laatste oogst), maar dan worden de genoemde getallen ongeveer met de helft teruggebracht.

Ter inleiding moet hij een thee uit spirea- en meidoornbloemen (1 theelepel kruid per kop) aan zijn aanbedene serveren. De werkzame bestanddelen van meidoorn versterken de hartkransvaten; spirea bevat onder meer salicylaten, die het eerste stadium zijn van de werkzame stof in aspirine.

Liefde gaat door de maag – dat was ook de ‘Rosenkavalier’ bekend en daarom was hij van dienst met rozensuiker als een interessante verfijning voor marsepein, room, vla of om champagneglazen te verfraaien:
de verse, van de bittere aanzet bevrijde rozenblaadjes met wat citroensap bedruipen en drie uur laten trekken. Met een gelijke hoeveelheid suiker in een vijzel tot een papje fijnwrijven.

Variaties: gedroogde bloemblaadjes van aromatische rozen met suiker fijngewreven in de vijzel, laten zich lang bewaren in goed gesloten glazen. Ze moeten minstens zes weken trekken.
Voor spireasuiker worden de rozenblaadjes door spireabloemetjes vervangen. Dit is prima te gebruiken om room te aromatiseren of als broodbeleg.

Omdat tegelijk met Doornroosje ook de dienaren van het kasteel weer ontwaakt zijn, moet de prins bij de kok maar de volgende recepten uit de patisserie bestellen:

Rozenwater
Rozenwater verleent aan banketbakkerswaren een buitengewoon aroma en vult het ontbijtaanbod voortreffelijk aan:
4 handenvol rozenblaadjes van aromatische rozen van de bittere aanzet ontdoen en in een schaal met 0,5 liter water voorzichtig overgieten. Twee dagen laten trekken en filtreren.
Zelfgemaakt rozenwater is maar beperkt houdbaar. Het is in alle apotheken verkrijgbaar.

Sleepruimengelei
De sleedoorn (in het Duits ook als ‘zwarte doorn’ bekend, in tegenstelling tot ‘witte doorn’ ofwel meidoorn) is de grootmoeder van pruimen en kwetsen en wordt met haar zuster de meidoorn tot de oudste volksgeneesmiddelen gerekend.
Dit broodsmeersel speelt muziek voor Doornroosjes gehemelte:
1 kg sleepruimen met wat water zacht koken en door een zeef wrijven. Het sap met 250 g perensap of appelmoes en met geleisuiker (naar voorschrift) mengen en tot gelei koken. Past perfect bij vleeswaren van wild of rundvlees.

Rozebottel-suikergoed
Rozebottels zijn de vruchten van wilde of hondsrozen.
Vanwege hun zeer hoge vitamine- en mineralengehalte staan ze bekend als kleine huisapotheekjes in de winter. De rozebottelpitten bevatten naast vruchtzuren en vette olie ook vanilline, waarvan de kostelijke geur zich verspreidt als de pitten de roerzeef passeren.
“Hägenmark” (rozebottelconfituur, dat is rozebottelmoes: vruchten met het geboden eind van een haarspeld ontpitten; door de roerzeef wrijven en 1:1 met suiker een uur lang op de laagste temperatuur roeren), fijne havervlokken en geraspte noten in de verhouding 1,5:1:1 mengen, tot kleine balletjes vormen en koel bewaren. Voor het serveren in rietsuiker wentelen.

Rozentruffels
300 gram bittere chocola met 4 eetlepels zure room au bain marie smelten.
2 eierdooiers, 2 eetlepels cognac en 2 eetlepels rozenwater er doorheen roeren en als de massa afgekoeld is deze tot balletjes vormen.
Indien gewenst kunnen deze rozentruffels in gesmolten witte chocolade gedoopt en met geconfijte rozenblaadjes versierd, of hierop geserveerd worden.

Bloeiende lijsterbes

foto: Medeia

 

Lijsterbespesto
‘Vogelbessen’ worden in het Duits de vruchten van de lijsterbes genoemd (en de boom ‘ever-es’).
Ze bevatten zeer veel vitamine C, bitter- en looistoffen, en zijn een geliefd natuurgeneesmiddel tegen scheurbuik (een tekort aan vitamine C) of bij problemen in het spijsverteringskanaal.
Voor de pesto worden lijsterbessen, pijnboom- of pompoenpitten, parmezaan, hoogwaardige olijfolie, zout en wat suiker met enkele milde kruiden zoals zevenblad, duizendblad of bevernel en een klein snuifje bijvoet tot een pasta geroerd. De hoeveelheden van de ingrediënten zijn variabel. Gebotteld in goed sluitende glazen moet de massa steeds bedekt blijven met olijfolie om aantasting door schimmel te vermijden.

Gebakken appels
Het gewenste aantal appels met een scherpe parisienneboor grondig uithollen en daarbij een relatief dikke bodem laten staan. Iedere appel wordt met een ‘Dominostein’* gevuld en met het kapje weer afgedekt. Bij 180°C in een voorverwarmde oven 25 minuten bakken, eventueel de hitte temperen tijdens het bakken.
Hierbij de traditionele vanillesaus serveren of een heerlijke rozencrème uit de basisingrediënten roomkaas en rozenblaadjes.

*

 

 

 

 

 

 

 

Afsluitend wil ik er graag nog op wijzen dat een rozenontbijt zowel het lichaam als de ziel voedt, wat kan worden versterkt door een passende tafeldecoratie met verse rozen, samen met geselecteerde kleine accessoires.

Als dan de prins uit het sprookje enige van deze composities voor zijn aanbedene heeft bereid, haar misschien zelfs een bed van rozen heeft gegeven en haar in de zevende hemel heeft gebracht, dan staat niets het stichten van een koninklijke familie meer in de weg.

Zinnelijke gehemelte-ervaringen wenst u
met zonnige groet vanuit de Kruidenschool
gedipl. biologe Felicia Molenkamp
www.KraeuterSchule.eu
(c) Felicia Molenkamp, Reichenbach, maart 2013.

 

Geplaatst in Artikelen | Getagged , , , | Reacties uitgeschakeld voor Doornroosjes koninklijke ontbijt

Recensie: Een wereld vol bijgeloof

Een wereld vol bijgeloof – van abracadabra tot de zwarte kat
Bart Lauvrijs
Standaard, 2007. 429 p. ISBN 978-90-02-22274-0. Nu € 9,99 (bij De Slegte en Selexyz).

Voorkant van het boek

“In dit fascinerende boek komt u alles te weten over de oorsprong en betekenis van bijgeloof. Bovendien legt de auteur de link naar aanverwante onderwerpen zoals druïdisme, wicca, kabouters en elfen. Want onze mysterieuze wereld vol bijgeloof kent geen grenzen.”
Tja, als je alles netjes binnen een kader plaatst van christendom, humanisme of atheïsme, dan behoren druïden en heksen tot het bijgeloof.

Het citaat komt van de ‘blurbs’ (de aanbeveling door de uitgever op de achterkant van het boek) en de tekst over wicca en druïdisme in het boek zelf is behoorlijk accuraat en respectvol geformuleerd. Het geeft wel aan hoe volledig auteur Bart Lauvrijs het onderwerp ‘bijgeloof’ behandelt in dit dikke boek. Heel veel gebruiken waarvan we meestal de achtergrond niet meer kennen worden besproken. Van vrijdag de dertiende, klavertjevier, onder ladders doorlopen, zwarte katten, kaarsjes op de verjaardagstaart en wittebroodsweken tot grafstenen. Van melk en honing, van haarlokken en oorlellen, kleurensymboliek, konijnepootjes, varkens en spinnen, tot ooievaars, pauwen en insekten, de maretak en zeemeerminnen. Van het bijgeloof van sporters en beroemdheden, tot de gebruiken en taboes rondom de hoogtijdagen in onze levens. Er is wel een verband met folklore.

Om te beginnen wordt uitgelegd wat bijgeloof is, en dat het woord inderdaad een waardeoordeel in zich draagt. Dat geldt zowel het Latijnse ‘superstitio’ als het Nederlandse ‘bijgeloof’. Na het inleidende hoofdstuk volgen er dertien andere die stuk voor stuk apart gelezen kunnen worden. Die gaan over dagen en getallen; het menselijk lichaam; huis en haard; de dierenwereld; het plantenrijk; zon, maan, sterren en elementen en over die belangrijke levensmomenten. En als genoemd gaat hoofdstuk 13 over ‘Transcendentie troef? Over Satan, engelen, elfen en kabouters’.

Het boek bevat een uitgebreide literatuurlijst – waarin vreemd genoeg Ineke Strouken van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur ontbreekt – en een nog uitgebreider register. Het leest lekker weg en je zou alle ruim vierhonderd pagina’s voor je plezier van voor naar achter uitlezen. Maar met de toegankelijke structuur en het register is het ook een fantastisch naslagwerk. Had je net als ik in 2007 deze uitgave gemist, schaf dan nu je exemplaar aan in de uitverkoop. De uitgever heeft gelijk dat dit een fascinerend boek is, en aan alles is duidelijk dat Bart Lauvrijs zeer goed op de hoogte is van het onderwerp.

Geplaatst in Boeken | Getagged | Reacties uitgeschakeld voor Recensie: Een wereld vol bijgeloof

13th PFI Conference in Lunteren, a day to remember!

A beautiful day, which started a bit too early after a bit too little sleep (it’s so nice to meet up with old friends again!) Getting to the venue in Lunteren proved to be a bit more of a challenge than anticipated due to some roadblocks but eventually we arrived. One of the things I love the most about these gatherings is the opportunity to see old friends and meet new ones. Getting the chance to say ‘hi’ in real life is so nice compared to all the online contact we have nowadays!

The schedule for the day was jam packed with tons of interesting talks, workshops and walks. I decided to go with the flow and see where that would take me. Starting off with the opening ritual which was done by the Reclaiming Tradition. Standing in a circle with such a big amount of people always sends shivers down my spine and today was no different. I loved the official opening of the conference and it was nice to know that so many people still have Merlin (my father) in their hearts. I feel so blessed to be part of this community and to feel the energy flowing around me.

The first talk I actually went to was by Jim Bennett about Gardnerian Wicca and sex magick. No practical exercises today, but a nice talk about part of Jim Bennett’s history of Wicca and how sex magick can be very valuable to those who wish to use it. A few examples were given of how the energy raised by such activities can be used in a magical way.

In between and during the workshops there was the possibility to have a look around the many stands. Beautiful woodwork, incense, clothes, books, jewelry and cards were just a few of the items on display. You name it and it probably was for sale there. It was lovely to see a lot of people with a passion for their products and the variety was amazing.

The venue had drinks and food for sale so the physical body could also be nourished. Having a break, sitting down with some friends and listening to a few songs played by Jyoti Verhoeff and Maya Fridman. A lovely way to enjoy a day like this!

Later in the afternoon I joined Abe de Verteller (Abe the Story Teller) for a walk in the small patch of forest next to the venue. Somehow he had located some beautiful trees which he could incorporate in his stories about different trees. We passed oaks, birches, holly and even some fruit trees amongst others. Abe is a fantastic story teller, and the way he speaks about trees and vegetation in general is catching. He has written a book about the symbolism of trees and it’s obvious that he is passionate about this subject. We got to know about the fight between summer and winter, the way nature keeps things in balance and what kind of branches you should use to make your own broom. Which obviously should be basic knowledge to all you witches out there!

I had a lot of fun during this walk and unfortunately I had to run off to my next and last workshop of the day.

Just in time I arrived back at the venue to jump into my next workshop which was going to be about the ‘Pagan Path Pentagram’. This workshop was given by Yoeke Nagel and Bliss. The main goal was to find out what our personal Pagan Path is. Who am I as a Pagan? Who do I want to be? What do I have to offer to the Pagan community? A lovely workshop which included speeddating (don’t ask, it was hilarious) a visualisation and a promise to take the first step towards your personal goal. Filled up with energy and inspiration I walked out of the room back into the main hall. Meanwhile people were packing up their stands and the band was starting to put up their gear on the stage.

The closing ritual was led by the same people as in the morning. We had a laugh, a moment for contemplation, dancing, singing and more laughter. A very appropriate way to close a lovely, inspirational day with tons of amazing people.

After all the hard work it was time for a well-earned meal. Unfortunately there wasn’t quite enough for everybody, but the organisation took care of this in a quick manner. The Chinese/Indonesian food tasted really good though, so no complaints there!

Whilst I was still letting my food settle down Harmony Glen started their show. A very nice Irish-Celtic folk band from Holland which got the crowd going straight away. More dancing, a drink (or two) and some lovely hugs to say goodbye to everybody.

My day was filled with love, inspiration, fun and laughter. I hope I will see you all again at the 14th PFI Conference! For those of you who couldn’t make it, hopefully we will meet next year!

Geplaatst in English articles | Getagged , | 1 reactie

Voorjaar in de IJmond en elders

De dagen lengen en de zon wordt krachtiger. We kunnen weer naar buiten. Tijd om het huis een grote beurt te geven, en om eens bij te praten met de buren en andere dorpsbewoners tijdens een van de seizoensfeesten.

Kinderpostzegel Palmpasen uit 1961

Kinderpostzegel Palmpasen uit 1961. Met toestemming overgenomen van Museum voor Communicatie, Den Haag

Nadat we rond nieuwjaar al opruiming hebben gehouden in onze gedachten, is het voorjaar de tijd voor een fysieke schoonmaak. We hoeven ons niet meer uit onze winterkleding te (laten) knippen om voor het eerst weer een bad te kunnen nemen – is dat echt ooit gebruik geweest? We hoeven ook niet meer ons bedstro te vervangen door schoon vulsel. Maar het buiten zetten van de matrassen op de eerste echte zonnige dag in de lente is zinvol: de zon steriliseert, doodt de parasieten die ongezien in ons beddegoed en huisraad leven. Ik was al lang volwassen toen een collega me dit uitlegde. Ook het strijken van lakens en ondergoed – wat ik altijd onzin had gevonden – dient dat doel. Toch goed om te weten met een allergisch kind.

Grote schoonmaak
De grote schoonmaak leek ook zoiets ouderwets, van toen er nog echte huisvrouwen waren die fulltime huis hielden en schoonmaakten. Of niet? Want die vrouwen (of huismannen) hielden de boel al goed bij, en besteedden misschien elke week wel speciale aandacht aan een kastje of lade. In mijn huis zie ik dat zich leefgruis ophoopt in de bestek-laden in de keuken. Kruimels en stof, van die ondefinieerbare restjes die je – zoals we nu weten – ook in handtasjes aantreft, en een opgedroogde druppel koffie of thee. Toch maar eens opruimen, en als ik toch bezig ben, ook de keukenkastjes maar eens onder handen nemen. Met dat pak meel dat al voorbij de ’tenminste houdbaar tot’-datum is maak ik deze week nog pannekoeken. En ik zet de kruidenpotjes weer in een logische volgorde; dat zoekt makkelijker. Straks ook even kijken naar de kruiden in mijn altaar. Er groeien immers weer verse kruiden.

Vroeger thuis
Als kind overkwam het me twee keer per jaar dat bij thuiskomst van school alle meubels van plaats waren veranderd: mijn moeder zette het bankstel zomers voor de tuindeuren, en in de winter stond het voor de kachel. De eettafel en stoelen verhuisden in omgekeerde richting. Op die verhuisdag werden ook de vensterbanken schoongemaakt, de vitrages gewassen en het hout van meubels en parketvloer in de boenwas gezet. De volgende dag rook het al minder naar schoonmaak, stonden de planten weer op hun plek voor het raam, en als dan de tuindeuren inderdaad open gingen, was de zomer aangebroken.

Traditie of kennis
Mijn oma’s klopten de kleedjes, sopten de kasten uit en vervingen misschien de wintergarderobes in de kasten in de slaapkamer door de zomergarderobes die in de winter opgeborgen waren geweest. Hun dagelijkse en jaarlijkse routine was niet alleen ingegeven door traditie, maar ook door noodzaak. En waarschijnlijk door meer kennis dan ooit aan mijn generatie is overgedragen. Wist jij dat de kookwas (90 graden) huismijt doodt? En dat het hete water en passant restjes vet en stank uit je wasmachine spoelt? Misschien is het in onze centraal verwarmde huizen wel des te noodzakelijker om geregeld goed schoon te maken. Bij ons komen beestjes voor die er vroeger niet waren, die niet tegen koude of natte winters konden, maar in onze permanent verwarmde kamers prima gedijen.

Magisch schoonmaken
Je kunt er een spirituele bezigheid van maken door je voor te houden dat je voorouders (de moeders) dit werk ook deden, en dat je je erdoor verbindt met je voorgeslacht. En door tegelijk met het wegvegen van het fysieke vuil ook de restjes oude energie uit je huis te verwijderen. Ga van boven naar beneden en van binnen naar buiten je hele huis door. Niets onder het tapijt vegen! Op het (spreekwoordelijke) stoffer en blik ermee en echt weggooien wat ballast vormt. Of koppel een intentie aan je schoonmaakwerk, en laat het zo een magische handeling worden (zoals wordt beschreven in De magie van het huishouden van Yoeke Nagel, ook van het damestasjeslezen).

Vlooien stoken
Voorjaar is ook het seizoen dat iedereen weer naar buiten gaat en elkaar ontmoet. Vaak worden er speciale activiteiten georganiseerd. In Ootmarsum bijvoorbeeld, waar rond Pasen de Paoskearls aan het vlöggelen zijn. In heel het oosten van het land, waar paasvuren worden aangestoken, en op Texel, waar op 30 april de meierblis in de fik gaat. In Uden begon het (nog in 1971, beschreven in het Shell Journaal van Nederlands folklore) al vroeg: “Op de eerste zondag na Aswoensdag beoefent men daar naar oude traditie het vlooien stoken. Bepaald een uniek evenement dat, naar men zegt, enig in ons land is. Het is een soort lentevuur, waarbij de rommel die bij de voorjaarsschoonmaak wordt gevonden, in brand wordt gestoken. Hoe meer rommel hoe meer vuur en daarom doe je zoiets gezamenlijk; dat verhoogt de feestvreugde. De term vlooien stoken herinnert aan de vroeger in gebruik zijnde strooien vullingen van de matrassen, broedplaatsen van allerlei ongedierte. Daarom de brand er in. Niets kwaads van Uden, er huizen bepaald niet meer vlooien dan elders, maar men weet er korte metten mee te maken.”
Een paar jaar terug kon je op eerste paasdag in de IJmond, aan de westkust van Nederland, de paasvuren ruiken die in het oosten van het land brandden. Als het zo hard waait, worden de paasvuren vaak verboden.

Geen vastentijd
In de regio waar ik ben opgegroeid, Kennemerland en meer in het bijzonder de IJmond, waren er niet zoveel feesten in het voorjaar. Carnaval werd alleen gevierd in speciale verenigingen en misschien op school, al was er bij ons thuis wel iets lekkers op ‘dikke dinsdag’, de avond voor Aswoensdag, omdat erna het vasten zou beginnen waar wij als modern katholiek gezin niet aan deden. Mijn moeder kon zich nog maar al te goed de buikpijn herinneren van het zondagse leeg snoepen van de ‘vastentrommeltjes’ waarin zij en haar broers en zus het (vele extra) snoepgoed bewaarden dat ze in die weken kregen. En bij mijn vader thuis waren ze ’te arm om sober te leven’, zoals zijn moeder de vrijdagse eettafel vol met dure vis op de pastorie becommentarieerde. Zij serveerde op vrijdag (vlees niet toegestaan voor katholieken) haar grote gezin spekblokjes, want ‘spekjes zijn geen vlees’.

Palmpasen
Als katholiek opgevoed meisje deed ik wel mee in de processie met Palmpasen, waar hele schoolklassen door het dorp liepen – en nog lopen – om uiteindelijk bij het bejaardenhuis de ‘palmpasens’ af te geven. Een palmpaasstok is een kruis van twee houten latten, omwikkeld met gekleurd (crèpe)papier. Bovenop wordt een ‘palmpaashaantje’ van brood bevestigd en aan de liggende lat hangt een slinger waaraan je als kind allerlei vruchtbaarheidssymbolen hebt geregen: jong groen, eieren, vruchten zoals rozijnen en mandarijntjes, pinda’s, en ook wel snoep.

Kinderen met Palmpaasstokken - familiefoto

Veel van de symbolen worden door de kerk tevens christelijk geduid, maar dat de palmpasenstok ook verwijst naar oude vruchtbaarheidsfeesten waarmee het nieuwe leven in de natuur werd gevierd, wordt er ook erkend. De kerk viert dat nieuwe leven natuurlijk ook, en niet alleen met dat palmtakje (in de praktijk wordt er buxus gewijd) waar Palmpasen naar genoemd is. Opmerkelijk is dat Palmpasen bijna ‘uitgestorven’ was behalve in honderd plaatsen in het oosten van Nederland, en toen spontaan weer tot leven kwam – volgens Jef de Jager op zijn pagina over Pasen. Het verhaal dat de kerkklokken naar Rome vlogen en weer terugkeerden, werd ons als kinderen ook verteld. Paaseieren ‘schilderen’ deden wij thuis vooral met potlood, maar we hebben ook wel gepoogd om ze te kleuren met bloemetjes en uienschillen.

Luilak
Op Hemelvaartsdag was er traditioneel dauwtrappen – omdat de dauw op bepaalde dagen genezende kracht heeft? – maar lang niet iedereen trok er ’s morgens vroeg op uit om te gaan wandelen op die vrije dag. Op de zaterdag voor Pinksteren was het vooral in grote delen van Noord-Holland luilak: een luidruchtig feest waarbij jongeren over straat gingen in de vroege ochtend en zoveel mogelijk lawaai maakten. Je kon een speciale jankbus (een ‘fietsbliksirene’) maken, maar als je een aantal lege blikken of oude pannen met touw achter je fiets of step aansleepte, maakte je ook de hele buurt wakker. En daar was het om te doen. ‘Luilak, beddezak’. Al van oudsher liep het soms uit de hand, dan werden de jongelui te baldadig, kwam het tot gevechten, ook met de politie, en tot vandalisme. Op de ramen tekenen met zeep is nog leuk, maar met stenen erop tekenen levert krassen op, en dus financiële schade. Er werd wel gezegd dat op luilak de beurt aan de mannen was om de zeep van de ramen te wassen, nadat de vrouwen het huis al hadden schoongemaakt. In Haarlem en Beverwijk kun je vanaf de avond tevoren tot vroeg op luilakmorgen terecht op een bloemenmarkt of braderie, en jongeren worden sinds een paar decennia beziggehouden met Luilakpop in Beeckesteijn / Luilak Dance Event in Purmerend. De volwassenen draaien zich nog eens op het andere oor. De deurbel is afgezet, en de kinderen vermaken zich wel met hun blikken.

Meifeesten?
Bij ons geen pinksterbruidjes of meibomen, maar elders waren die er wel. Op de tweede zaterdag na Pasen wordt in Noorbeek de Brigida-den versierd. Aat van Gilst in Wijze vrouwen en godinnen: “Het 1-mei-feest werd vroeger in ons gehele land gevierd, doch is nu beperkt tot enkele meiboomgebruiken in Zuid-Limburg. In Beieren evenwel heeft nagenoeg ieder dorp nog een meiboom, een zinnebeeld van vruchtbaarheid dat vooral in protestantse gebieden door verbodsbepalingen is getroffen en daardoor in deze streken vrijwel overal is verdwenen. Zo verbood de synode van Dokkum in 1591 ‘avontspelen en het lichtveerdigh singen in dien, item clockluyden voor de jonge jeucht byeen te roepen, item meyboomen op te richten…’ Een belangrijk deel van onze volkscultuur is door toedoen van predikanten, die grote invloed op de politiek hadden, weggevaagd en vele meiliederen zijn erdoor verloren gegaan.”

Pasen op het ijs
2013 was niet het eerste jaar waarbij de winter tot Pasen duurde. In het Shell Journaal wordt een advertentie aangehaald uit Amsterdamse kranten: “Den 23sten Maart 1845 verkoopt C. Wijs / Beste eijeren op het ijs. Bij goed droog weder zal er gedurende de aanstaande Paaschdagen een fraaije Tent, van buiten met vlaggen en wimpels, van binnen met kostbare draperies gedecoreerd en goed verwarmd, op den Buiten-Amstel geplaatst worden, waarin extra beste eijeren (hard of zacht naar verkiezing) zullen verkocht worden. Tot herinnering aan dezen zoo merkwaardige winter zal men daar tevens kunnen bekomen Geschilderde Paascheijeren, waarop zal geteekend staan: Gekookt op het ijs den 23sten Maart 1845.” Het ging bijna niet door omdat het de dag voor Pasen begon te dooien, maar het ijs hield nog even en honderden Amsterdammers spoedden zich naar de Amstel om op het ijs eieren te eten, bij die kraam of een van de vele andere ‘Paascheijerentafels’.

Vers voedsel
In 2012 hebben we al meegemaakt dat er nog nachtvorst was ná de ‘ijsheiligen’: 12, 13 en 14 mei, de naamdagen van Pancratius, Servatius en Bonifacius. Het zou zomaar kunnen dat ook in 2013 de vorst zo lang aan blijft houden. Het valt inmiddels ook de stadsbewoners op dat er iets niet klopt. Er zijn bijvoorbeeld beduidend minder bijen te zien dan andere jaren. Je snapt des te beter dat het voorjaar voor je voorouders een belangrijke periode in het jaar was, en reden voor vreugde! Het was natuurlijk ook zo belangrijk omdat er weer vers eten was, in de vorm van ontspruitende planten maar ook melk en eieren. De voorraden gedroogde appels, ingemaakte groenten en ingezouten vlees raakten op aan het einde van de winter, dus een lange winter betekende honger. De natuur biedt in het voorjaar complete maaltijden vol met vitaminen en mineralen: brandnetels, paardebloemen, muur, zevenblad, hondsdraf, enzovoorts zijn allemaal eetbaar. Als je voorzichtig bent met wat je plukt – want er zijn wel degelijk ook giftige planten en je kunt ze beter niet langs een drukke weg of op een hondenuitlaatplaats oogsten – dan kun je een salade, soep of stamppot maken met nieuwe smaken. Oude smaken, eigenlijk. En die vitamines helpen tegen de voorjaarsmoeheid, al speelt ook de zon een belangrijke rol in het vermeerderen van onze weerstand tegen verkoudheid en griep.

Duivekater
De IJmond, Zaanstreek en Nieuwendam kennen nog een feestbrood dat rond Pasen en Pinksteren en van Sinterklaas tot Driekoningen gegeten werd: duivekater. Een zoet wit brood, dat met boter wordt gegeten, vergelijkbaar met de Franse brioche. Van oorsprong een offerbrood, vermoedt men, dat nog altijd in de vorm van een scheenbeen of schenkel wordt gebakken. Of in een ovaalvorm die daar alleen nog in de verte aan doet denken. Er zijn gespecialiseerde bakkers die het naar eigen recept maken, maar het is ook verkrijgbaar bij de Dekamarkt. Dat het ooit aan bepaalde seizoenen was verbonden, weet bijna niemand meer.

Meer lezen
– Shell Journaal van Nederlands folklore, door J.M. Fuchs en W.J. Simons. “Het ShellJournaal is dit jaar opgedragen aan het Rijksmuseum voor Volkskunde ‘Het Nederlands Openluchtmuseum’ te Arnhem, een museum dat u niet alleen zoudt moeten bezoeken, maar ook zoudt moeten steunen door lid te worden van de Vereniging Vrienden van het Nederlands Openluchtmuseum. … We wensen u hiermee een voorspoedig en gelukkig 1972.”
– Van nieuwjaar tot ouwejaar door Hil Bottema, in: Folklore der Lage Landen, onder red. van Tj.W.R. de Haan. Elsevier, 1972
– Van Allerheiligen tot Sint Juttemis door Inez van Eijk. Kosmos Z&K, 1995
– Wijze vrouwen en godinnen. Aat van Gilst. Aspekt, 2001.
– De magie van het huishouden. Plezierig poetsen en boenen in huis, geest en wereld. Yoeke Nagel. Forum, 2007
Paasvuur.nl
– In Edinburgh kunnen ze er ook wat van: Beltane Fire Society
Palmpasen op website Kinderpleinen
Pasen op website Rituelen & Tradities van Jef de Jager
– Meertensinstituut over Luilak
– Wikipedia over Luilak en over de jankbus
een fietsbliksirene maken
– artikel Pinkstertijd op website Het Zonnejaar
Luilak op website Rituelen & tradities van Jef de Jager
Meifeest op de website Rituelen & Tradities van Jef de Jager
Luilak in de Wereldfeestenalmanak
Volkscultuur (website wordt heringericht)
Duivekater op Wikipedia
Recept voor duivekater op Democrazy-website.

Geplaatst in Artikelen | Getagged , , , , , | 1 reactie