The Green Man & the Green Woman – part I

The Green Man & the Green Woman By Ko Lankester,
Photographs Joke Lankester

It is one of the mysteries of life that a foliate figure confronts us when we visit museums, churches or palaces. Many people have noticed them since Lady Raglan published her famous article The Green Man in 1939. It was Marian Green (!) who first called the Green Man to our attention when she told Joke about this phenomenon during a summer week in Holland in 1989. Two years later Marian showed us the four Green Men that have watched over the tomb of Lord Berkeley and his mother since 1337 in Bristol Cathedral. One of them has leaves growing out of his beard, covering his head.

Green Man Bristol Cathedral

Since then we have been fascinated by this enigmatic character, watching out for him on our trips all over Europe. We were in for some surprises. We discovered the Green Man often has a body, and is not just a head, as many people think. We also stumbled upon many Green Women, although hardly anybody seems to have noticed them to this day. Since Lady Raglan’s article a Green Man was supposed to be the head of a man. Period. We were mesmerized by this dictum for years, just looking for Green Men, not women, not recognising them when we encountered them. In fact, when we visited England in 1991, Joke took a photograph of a Green Man roof boss in Canterbury Cathedral, manufactured between 1379 and 1400, stems and leaves issuing from the corners of his mouth. It took us years to notice that the figure in the centre of the vault is a Green Woman. Her head is surrounded by leaves and flowers. If you don’t expect stems and leaves flourishing from the mouths of Green Women then you will miss them, or dismiss them as just women, or saints, as is often done.

2 Green Man & Green Woman Canterbury Cathedral

The Roman Green Man and Green Woman

In 2011 A3-Boeken published our book De Groene Man en de Groene Vrouw, the result of twenty years of research all over Europe. After summarising Greek prototypes we described how the Green Man and the Green Woman emerged from the Roman Republic in the first century BC. Often Greek artists, being the expert sculptors, created the images, but they never depicted Green Men or Green Women before the Romans turned the Hellenistic world into a collection of Roman provinces. Since the first century BCE wealthy and powerful Romans told poor Greek artists what they wanted. It is true that the Romans admired the way the Greeks depicted their Gods and Goddesses and as a rule Greek sculptors were free to design Roman Gods and Goddesses as their Greek equivalents. But the Romans also liked the way Roman painters had embellished the houses, temples and palaces of Rome with strange creatures, partly human, partly animal and partly vegetable. In 25 BCE the Roman architect Vitruvius published his book on architecture and he complained how Roman painters had sacrificed reality, creating a myriad of frescoes populated with monsters, their heads or upper bodies emerging from vegetation, balancing on candelabra, consisting of fragile stems, supporting temples and other objects that seemed to float in the air. These structures Vitruvius deemed impossible to build, so they had nothing to do with reality, and art, the master tells us, should imitate the reality of nature.

Nero was particularly fond of the scenes Vitruvius detested. Between 64 and 68 AD he built the Domus Aurea (Golden House), a gigantic palace in Rome, and had all the walls, corridors and vaults decorated with frescoes featuring candelabra, men, women and animals emerging from vegetation. After the emperor had been forced to commit suicide because of his disgraceful behaviour his palace was filled with rubble, walled up and covered with the public Baths of Titus. The frescoes with candelabra and fantastic creatures were associated with the hated Nero and removed from the walls of Rome. Not many frescoes have survived this clearance, but the Palazzo Massimo alla Terme in Rome has reconstructed the Villa Farnesina, decorated in 19 BCE, displaying many frescoed rooms. One of the frescoes displays a candelabrum, formed by a plant and three creatures growing out of it. In the middle a Green Woman emerges from a bud. The lower part of her body seems to be part of the plant. From the waist up she is a female, but the stalks emanating from the top of her head underline her vegetable roots. Again the structure on her head is a sort of crown, revealing her royal status. The plant underneath her forms two volutes out of which two white creatures grow. The woman stretches her hands lovingly towards them, apparently to bless or feed them. The fresco displays in a nutshell the role of the Green Woman throughout the ages: she rules the other world, a realm where there are no strict boundaries between divine, human, animate or inanimate beings.

3 Rome Palazzo Massimo Villa Farnesina

The lower half of the body of the Roman Green Woman sometimes consists entirely of leaves. So she is free to move, not tied to the soil, while at the same time she displays her connection to the vegetable kingdom. Above the gate of the Temple of Hadrian in Ephesus (Turkey), 118 AD, a Green Woman watches over the deified emperor. The snakes in her hair identify her as Medusa, the Goddess who takes care of the deceased and is often depicted as a caring (not evil) Goddess on Greek and Roman sarcophagi. Beneath the waist, however, her body is made up of acanthus leaves from which two horns of plenty emerge.

4 Ephesus Medusa as Green Woman Temple of Hadrian

The Green Man with stems issuing from his mouth or with leaves growing on his face was contrived by the Romans and spread across the Roman republic and empire. A marble slab, on display in the garden of the archeological museum at Antalya (Turkey), probably from the second century AD, shows a face with acanthus leaves growing all over it. The hollow eyes indicate a theatre mask which was depicted on a sarcophagus.

5 Green Man in Museum Antalya

The oldest Green Man found on Dutch territory was made between 150 and 250 AD on the side of an altar for the Goddess Nehalennia, a votive offering by the Roman Sextus Severinus Severus for the temple of Nehalennia near Colijnsplaat in Zeeland. On the altar the Goddess sits on her throne, between her dog and a basket filled with fruits, a tray with more fruits on her lap. On the left side of the altar a Green Man is depicted, acanthus leaves covering his face. The altar is on display in the archeological museum RMO in Leyden.

6 RMO Green Man at Nehalennia.

The Romanesque period

The Green Man and the Green Woman emerged in pagan Europe. So they were bound to disappear when the Roman Empire was first converted to Christianity and then fell apart when the last emperor was deposed in 476. Until the 6th century Green Men were portrayed incidentally on capitals, following Roman examples, and then they disappeared from the scene. When they reappeared in the 11th century it was not in a pagan or secular setting, but in Romanesque churches, especially in France, but in other European countries as well.

Scholars often tell us Romanesque images teach the simpletons in their congregation to choose between the blessings of Heaven and the monsters and tortures of hell. Books about Romanesque churches carefully display the two extremes. However, medieval men and women were not that straightforward. They believed in a world full of miracles and mysterious events, a universe in which the divine could take many forms. What seemed to be a beggar or a monster could be an epiphany of the divine. What looked like the gates of Heaven could lead you to a bottomless pit. Romanesque images, weird and wild, served to open up a strange and enigmatical world, a universe in which the Green Man and Green Woman seemed to be at home.

In Romanesque churches the Green Man often takes his abode in capitals. In the abbey of St George in Saint Martin de Bosscherville, built around 1180, a Green Man stares at us in the Chapter House. Leaves issue from his mouth, forming a typically Romanesque palmette underneath and volutes on the sides. There are many others like this in the abbey and myriad Romanesque churches in France and elsewhere.

7 GM in St Martin-de-Bosscherville

The image in Saint Martin de Bosscherville may seem crude and bestial, but Romanesque Green Men are not always like that. In 1135 the Holy Roman Emperor Lothair III ordered the building of an imperial dome in Königslutter, in which he and his wife are buried. On the outside of the choir a dignified Green Man is depicted, leaves growing from his beard and moustache. The stern look in his eyes gives him an imperial authority, overlooking the world between the worlds, the limitless realm.

8 GM Königslutter

His creative power is displayed in another image, in which dragons issue from his mouth.

9 GM Königslutter

The dragons are not the monsters that contemporary scholars claim serve to warn simpletons of the horrors of hell. There are other dragons on the choir and in the adjacent cloister, and they are beautiful, vigorous creatures, some with a human head, and some with animal features.

In the Romanesque age the Green Woman is not as conspicuous as the Green Man, but she is not absent. Often she is the counterpart of the Green Man, the two of them occupying both ends of an arch. In the church of Saint Germain des Prés in Paris (12th century) she is depicted as sovereign of the other world. On one of the polychrome capitals two winged dragons and two birds worship the Green Woman amid palmettes.

10 Green Woman in St Germain des Pres

We know she is the Green Woman because another capital shows the very same woman with palmettes issuing from her dress.

Romanesque Green Men may be found on the façade of churches, on capitals, keystones, cornices, porches, tympanums, and baptismal fonts. Secular buildings in that age are mostly unadorned and the Green Man and Green Woman are not displayed in them. From the 7th century onward illuminated manuscripts used initials to delineate the fascinating sphere between the worlds of God and man, the realm where the Green Man and Green Woman were at home.

The Green Man and the Green Woman in the Gothic Age

The Gothic Green Man is a phenomenon most people are familiar with: a foliate head, sometimes with vegetation emanating from his mouth. In Chartres Cathedral, erected between 1200 and 1225, three Green Men support corbels in the southern porch. In the middle a Green Man has acanthus leaves growing from his beard and nose. The Green Man on his left produces oak leaves and acorns; the one on his right vines with bunches of grapes.

11 Chartres 3 Green Men on southern porch

The northern porch of Chartres Cathedral displays three Green Women amid oak leaves.

12 Chartres 3 Green Women on northern porch

Although there is no foliage growing on their faces or issuing from their mouths, the oak leaves and the presence of their male counterparts in the southern porch identify them as Green Women.

In many ways Gothic architecture is a restrained version of the unbridled Romanesque wilderness. Gothic churches strictly distinguish between Heaven, Hell and the world of man. Ecclesiastical and secular leaders represent the latter. Christ and the Holy Virgin show you the way to Heaven, assisted by saints and Church Fathers. Christ also represents the Last Judgment, in which sinners are banished to eternal damnation. The Green Man and the Green Woman stood their ground, adapting to the changed environment. Romanesque vegetation is crude and stiff. Gothic artists refined their botanical depictions and the Green Man and the Green Woman profited from it – as the examples from Chartres show. The façade of the churches they had to abandon, but they retained the roof bosses, as the photograph from Canterbury illustrates.

Generally speaking the Green Man was pushed back in Gothic churches, compared with the Romanesque period, while the Green Woman all but disappeared. The Green Women in Chartres are exceptional. However, there is one place in Gothic Churches that did give shelter to the Green Man and the Green Woman, a new phenomenon: the misericord. This is a narrow ledge underneath the seats in a choir stall. When the seat is turned up the misericord provides support to one while standing. Although misericords are new they are the only places in Gothic churches reminiscent of the Romanesque wilderness, a doorway to the realm between the worlds of God and man. Many misericords are enigmatic, blocking rational explanations, prying open your basic instincts, which may be the only way to approach the divine. One misericord from Barcelona Cathedral, made between 1394 and 1399, may serve to illustrate this point.

13 Barcelona misericord

From a pot in the middle long leaves grow. In the middle a young man (left) and a woman (right) emerge from the vegetation. They lovingly embrace each other. Grape or ivy leaves on their heads emphasize they are a Green Man and a Green Woman. On the sides two other persons arise, their heads covered with leaves. The left one seems to be a man, the right one a woman. They emerge from the vegetation, being a Green Man and a Green Woman. The man has raised his right leg and seems to ponder the possibility of stepping out. But the leaves on his belly mark him as a Green Man, so he may not be able to step out and join the world of man. Writers on the subject often characterize misericords as funny, and that they certainly are, but most are also enigmatic and fascinating.

The Renaissance Green Man and Green Woman

In the 15th century Gothic architecture was gradually replaced by a new style, based on Roman art: the Renaissance. One important renewal, coffering the ceilings, instead of covering them with a vault, proved detrimental to the Green Man and Green Woman, as it discarded both corbels and roof bosses, the traditional abode of the Green Man and Green Woman. Tracery, the typical Gothic ornaments, with their trefoil or quatrefoil openings, which often displayed a Green Man in the middle, was considered outdated and dropped from architectural designs.

So the Green Man and the Green Woman lost their homes. They could have disappeared forever if the Domus Aurea had not been rediscovered in 1480. Some people in Rome discovered rooms and corridors underneath the ground, embellished with many fascinating frescoes. Until the 19th century the rooms were held to be part of the public baths Titus had built. Painters and sculptors were lowered down into the ‘Baths of Titus’ and they were astonished by the quality of the frescoes and even more so by the strange creatures they found depicted. As the subterranean rooms reminded them of a grotto the creatures were dubbed grotesques. And that is the name that has been used to indicate the Green Man and the Green Woman until Lady Raglan renamed them as Green Man. Among the artists visiting the place were Barnadino Pinturicchio and Raphael with the sculptor Giovanni da Udine. All three have been employed by popes and cardinals and the prelates were fascinated by the grotesques, which were considered typically Roman ornaments. Roman paintings were virtually unknown at the time and since the church claimed to be heir to the great Roman Empire the images were deemed essential to revive Roman glory. Artists lavishly copied the frescoes and within decades grotesques spread like wildfire across Europe. The Green Man and the Green Woman were back, more glorious than ever.

(Continues in part II).

Ko & Joke Lankester

Geplaatst in English articles | Getagged , , , | 1 reactie

Cassiopeia draait rond en rond en rond en…

“Spiegeltje, spiegeltje aan de wand…” Sneeuwwitjes’ stiefmoeder die via een spiegel zicht heeft op wat zich elders afspeelt, blijft een sterk en fascinerend beeld. Van almachtige Godinnen tot Hollywood-filmiconen – de spiegel gedijt als stijlmiddel en toegangspoort tot andere werelden, tijden en de eigen ziel. Zie ik een Dame met een spiegel, dan denk ik direct aan Cassiopeia, de Ethiopische koningin die een sterrenbeeld werd.

Op herfst- en winteravonden zie je haar duidelijk in de sterrenhemel. Boven de poolster, aan het eind van de Melkweg: Cassiopeia, het sterrenbeeld dat eruitziet als een W of een M, afhankelijk van haar positie in de sterrenhemel. Als kind zocht ik haar altijd op, ze fascineerde me. Dit circumpolaire sterrenbeeld is zo makkelijk te herkennen, dat het voor veel mensen het eerste sterrenbeeld is dat ze kunnen vinden. Ze werkt uitstekend als uitvalsbasis voor wie door de sterrenhemel wil reizen…

Cassiopeia

Cassiopeia

Cassiopeia was de vrouw van koning Cepheus van Ethiopië, en beweerde dat zij en haar dochter Andromeda mooier waren dan de Nereiden, de zeenimfen en dochters van de oude zeegod Nereus. Poseidon (Poseidon is de Olympische zeegod die op dat moment heerste; Nereus is een pre-Olympische oudere zeegod) hielp de Nereïden en strafte Cassiopeia voor haar hoogmoed: hij ontketende een zeemonster dat de Ethiopische kust teisterde en mens en dier opvrat. Het land lag er dor en desolaat bij. Men raadpleegde het orakel; dat vertelde dat alleen het offeren van het vlees van Andromeda, Cassiopeia’s dochter, het monster kon kalmeren. Hierop werd Andromeda op een rots aan de kust geketend om door het monster te worden verorberd. De Olympische held Perseus kwam net op tijd, versloeg het monster en redde Andromeda, zodat hij met haar kon trouwen. Voor straf is Cassiopeia ondersteboven als sterrenbeeld aan de sterrenhemel geplaatst, en draait zij eeuwig om de poolster…   Naast Cassiopeia zijn ook Andromeda, Cepheus, Cetos (Cetus of Walvis) en Perseus als sterrenbeeld aan de hemel geplaatst, zodat hun verhalen en lessen voor altijd ‘gelezen’ kunnen worden door de mens.

Cassiopeia / Andromeda / Perseus
courtesy of Gary Becker

Cassiopeia is bij ons het meest bekend uit de oud-Griekse mythen, maar veel eerder al was dit sterrenbeeld bekend. Bij de Hurrieten heette Cassiopeia Baba – dat betekent heuvel, of berg. Waar wij de ene helft van het jaar een W, en de andere helft een M zien, zag men toen twee heuvels of bergen, oude symbolen en verblijfplaatsen van Godinnen. Maar waar die oude Godinnen op een troon zaten als teken van hun almacht, is Cassiopeia eraan vastgebonden of houdt ze zich panisch vast, om tijdens haar draaiingen om de poolas niet van de troon, nog haar enige houvast, geslingerd te worden. Haar troon wordt ook wel gezien als martelstoel, als straf voor haar ijdelheid en hoogmoed. Volgens Sahara-nomaden is Cassiopeia de hand van Fatima, de dochter van de profeet Mohammed. Haar hand is het bekende symbool dat beschermt tegen het boze oog. (Opvallend als je bedenkt dat de ogen wel de spiegel van de ziel worden genoemd. Ook vraag ik me weleens af of het boze oog misschien het derde is.)

Op de voor ons bekendste afbeeldingen heeft Cassiopeia een palmtak in haar hand. Dat is een symbool voor onsterfelijkheid. Met haar hoogmoed plaatste zij zich boven de Nereïden. Wie weet was zij ooit zelf een godin, die door de latere machten van haar troon is gestoten en tot sterfelijkheid veroordeeld? Zo bezien is het verhaal van Cassiopeia ook een verslag van een machtsstrijd, die door haar is verloren, maar niet zonder protest. De palmboom is ook een van de heilige bomen die hemel en aarde verbinden, en is, als dadelpalm, een belangrijke bron van voedsel, symbool voor vruchtbaarheid en nauw verbonden met de Mesopotamische Godinnen Inanna en Ishtar. Later was de palmtak verbonden met Apollo, zonnegod die de oude chtonische orakels zoals het bekende Delphi heeft ‘overgenomen’ van oudere, veelal chtonische Godinnen.

Er zijn ook afbeeldingen waarop Cassiopeia wordt afgebeeld met een spiegel in haar hand. Dit, zegt men, vanwege haar ijdelheid. Nu is de spreekwoordelijke ijdelheid van de vrouw iets waartegen men door de eeuwen heen vaak krachtig ageert. Lees bijvoorbeeld het christelijke bijbelboek Jesaja. De felheid van de afkeuring van make-up, sieraden, mooie kleding, zang/dans/theater heeft me altijd een beetje verbaasd. En ik kon me ook niet goed voorstellen dan men zo tekeer zou gaan tegen iets wat alleen maar ijdelheid behelst. Kennelijk schuilt er een grote kracht achter die versierselen, en heeft die ijdelheid een doel en betekenis.

Vele Godinnen hebben een spiegel als attribuut. De Egyptische Hathor is er één van, de Cypriotische Aphrodite een andere. Aphrodite is geboren uit zeeschuim, het zaad van een oude zeegod, en kwam aan land op Cyprus (in het Grieks Kupros, waar het woord ‘koper’ vandaan komt), bekend om z’n kopermijnen. De koperen spiegel van Aphrodite is tevens het symbool voor vrouw en vrouwelijkheid alsmede de planeet Venus, zoals het teken van Mars man en mannelijkheid symboliseert. Daarnaast is dit teken het alchemistische symbool voor koper. Verder lijkt dit symbool opvallend op de Egyptische Ankh, de sleutel van het leven.

 

De planeet Venus heeft twee gezichten: als avondster brengt ze licht in de duisternis en als morgenster reist ze uit voor de zon en kondigt daarmee de dag aan. Venus reflecteert het zonlicht, dat wat de zon gedurende z’n reis door de dag of de nacht meeneemt. Wij mensen zijn niet in staat om direct in de zon te kijken; dat wat de zon rechtstreeks te bieden heeft is te fel en krachtig voor ons, dat zou ons verbranden. Wat de zon ons te vertellen heeft, vernemen wij via de maan, of via Venus. Maandivinatie is wel bekend, Venusdivinatie minder. Al experimenterend ontdekte ik dat koperen spiegels inderdaad sterke beelden reflecteren rond schemertijd. Ik heb zelf een spiegel van koper gemaakt en ben daarmee aan de slag gegaan. In de avondschemering krijg je mee wat de zon overdag heeft gezien, en in de ochtendschemering lees je de nachtelijke zonneavonturen.

Koperen Venusspiegel

koperen Venusspiegel
privébezit Ishtar

Het draait inderdaad niet alleen om ijdelheid, of schoonheid. Het gaat over het beheersen van de kunst van het reflecteren in al haar facetten – blijf je je bewust van waan en werkelijkheid, of beheerst het jou en begin je te denken dat jij net zo groots en onsterfelijk bent als dat wat je waarneemt?

Geschreven door Ishtar
Met dank aan M.

Ishtar heeft zo lang zij zich kan herinneren een fascinatie voor alles wat samenhangt met mythen en mysteriën. Zij verdient haar brood als masseur/reflexoloog/pedicure, is getrouwd en moeder van twee blakende bloedjes. Wat betreft het occulte voelt zij zich schatplichtig aan vele leraren en mensen die korter of langer met haar meewandel(d)en op haar pad. Via de klassieke teksten die via kleitabletten, papyri, steen en andere informatiedragers ook nu nog bestudeerd kunnen worden is er diep contact mogelijk met leermeesters uit het verleden. Ishtar maakte een aantal jaren deel uit van de Hermetic Order of the Temple of Starlight, en daarvoor en daarna zijn er tal van wijze, geleerde en empathische leraren en studiegenoten geweest. Werkelijk inzicht in de Mysteriën volgt uit studie, meditatie en ritueel – wie klopt wordt binnengelaten.

Literatuur:

– Penguin Dictionary of Symbols – Jean Chevalier, Alain Gheerbrandt
– Sterrensagen de sterrenbeelden en hun mythologische verhalen – Manfred Hausmann
– Hall’s Iconografisch Handboek
– Verborgen Taal Van Sterren En Planeten – Geoffrey Cornelius & Paul Devereux
– New Larousse Encyclopedia of Mythology – Introduction by Robert Graves
– Greek Myths – Robert Graves

Internet sources:
http://www.mythography.com/myth/welcome-to-mythography/greek-heroes/greek-heroes-1/cassiopeia/
http://en.wikipedia.org/wiki/Cassiopeia_%28mythology%29
– http://www.theoi.com/Ther/KetosAithiopios.html

Film:
– Snowwhite by Walt Disney Studios

Illustraties, zie ook:
de stiefmoeder van Sneeuwwitje
– Rokeby Venus door Velasquez
Hamsa
Cassiopeia torture chair: Hyginus, Poeticon Astronomicon. 

Geplaatst in Artikelen | Getagged , , | Reacties uitgeschakeld voor Cassiopeia draait rond en rond en rond en…

Recensie: Witte wieven en elfen

Witte wieven en elfen, fluisteringen uit de Andere Wereld
Ruud Borman
A3, 2011. 137 p. ISBN 978-90-77408-90-2. € 24,50
http://www.ruudstijdreizen.blogspot.nl/

Ruud Borman hoorde verhalen over de witte wieven toen hij als kind bij zijn grootouders logeerde. Als archeoloog ging hij op zoek naar de oorsprong en betekenis van deze vertellingen. In Groot-Brittannië en elders ontdekte hij grote overeenkomsten tussen de bodemvondsten in ver uiteen gelegen gebieden. Maar ook ontdekte hij dat de verhalen over witte wieven in Nederland aansluiten bij de verhalen over elven in Groot-Brittannië en Ierland.

Witte wieven zijn nevelachtige gedaanten, vrouwen, die de eenzame reiziger kunnen achtervolgen of uitnodigen in hun woonverblijf. De wieven konden je helpen, of juist kwaad doen. Er zijn verschillende verhalen over wat er gebeurde als iemand een haarspit naar een wit wief gooide. Dat is een voorwerp waarmee je de zeis slijpt om gras of rijp graan te maaien. Je kunt je voorstellen hoe angstig het moet zijn geweest om buiten te zijn in een periode dat er nog nergens openbare verlichting was. De verhalen over witte wieven worden verteld in gebieden waar ook grafheuvels zijn uit de late steentijd of de vroege bronstijd. Als plaatsen waar de witte wieven zich ophielden, worden ook precies de plekken genoemd die speciaal zijn in het landschap. Heuvels of kuilen. Dat waren grafheuvels of urnenkuilen. De bewoners dachten eeuwenlang dat de heuvels hol waren, en dat daar de witte wieven woonden. Archeologen ontdekten dat er zowel mannen als vrouwen in de grafheuvels werden begraven. De doden kregen fraaie standvoetbekers mee en stenen hamerbijlen die waarschijnlijk een ceremonieel doel hadden gediend.

Ter voorbereiding op een tentoonstelling in Nijmegen bracht Ruud Borman een bezoek aan collega’s archeologen in Engeland. Het bracht hem naar de monumenten Stonehenge en Avebury en naar Glastonbury. En later ook naar Schotland, Wales en Ierland. Daar gaan elvenverhalen en de Arthurmythe een grote rol spelen in het verhaal.

Het mooie van dit boek is dat de auteur zowel kenner is van de oudheidkundige vondsten als geïnteresseerd in de spirituele kant. Hij heeft toegang tot collecties in diverse landen, waar de voorwerpen liggen die zijn gevonden in grafheuvels. Maar ook is hij bereid om de grafheuvels en moerassen te zien als toegangspoorten tot de andere wereld. Het boek is een verslag van de zoektocht van Ruud Borman, en leest als een avonturenroman. Wat dat betreft doet het denken aan ‘De glimlach van de Sirene’ van Selma Sevenhuijsen, dat ook bij A3 verscheen. Ik ben pas halverwege, maar wil het hele boek lezen. En dan kijken wat Ruud Borman nog meer geschreven heeft. Op zijn blog staat een voorproefje van zijn werk (een spannend stukje uit dit boek) en een aantal van de fraaie foto’s waar ook het boek vol mee staat.

Geplaatst in Boeken | Getagged , , | Reacties uitgeschakeld voor Recensie: Witte wieven en elfen

Review: The Whole Elephant Revealed

The Whole Elephant Revealed – Insights into the existence and operation of Universal Laws and the Golden Ratio
Marja de Vries
Paperback: Axis Mundi Books,  420 p. 
ISBN 978-1780990422
Kindle version available too.
See also Marja’s home page.

It is a long time since I was handed a book that from the first page I just kept thinking “Wow!!”… Eureka! This book did and continues to do so.

Marja begins her book with the twelfth century Sufi story about ’the Blind and the Elephant’. A group of blind people feel a part of the elephant and describe what they can ‘see’. Each person tells a part of the story but no one had fully understood the whole of the elephant.

As visually able people we can see the whole of the elephant and we understand that if the blind people connect all the bits of the puzzle they too will see the whole elephant.

This story is a wonderful way of reminding us that we can only truly understand the world when we connect all the pieces of the puzzle. We will also realise that there are many perspectives and many truths to assembling an idea of a ‘Universal Truth’.

Using ‘The Kybalion’ as a key to universal laws Marja explores the essence of Universal Truth. She explores the 7 laws from many different perspectives, from the ‘pure’ scientific to the more mystical, intuitive approach of shamans, witches and folk magicians.

The 7 laws are:

  1. The Law of Oneness
  2. The Law of Correspondence
  3. The Law of Vibration
  4. The Law of Polarity
  5. The Law of Rhythm
  6. The Law of Cause and Effect
  7. The Law of Dynamic Balance

Using cutting-edge scientific discoveries and the Golden Ratio as  an underlying universal principle, Marja finds similar discoveries in the non-scientific world. Many things too which we as pagans and witches will say: “yes! We have known that for centuries!” It is however Marja’s eyes and vision which have  been able to create a synthesis based on these insights. She presents a bigger picture but in sizeable chunks.

It is certainly a book to be read slowly… I am still reading a year after I got it. (Which is why I have been slow on writing the review…  🙂 )

Filled with  interesting quotes from all kinds of people such Sogyal Rinpoche (Tibetan Buddhist), Fritjof Capra (physicist), Alexander Lauterwasser (Cyematics Researcher) and many more. An excellent book with much ‘food for thought’! I highly recommend it to anyone who is looking for those missing bits of the puzzle.

Morgana

**

Marja de Vries “studied ecology, visited and learned from indigenous culture, sees the big picture, patterns and interrelatedness and gives talks about universal laws and restoring personal and global balance.”

She will be giving presentations in the next few months. Complete overview.

Just a couple of dates which might be interesting… and affordable…  🙂

Fridag October 11, 2013, Nijmegen, The Netherlands – Presentation ‘The Whole Elephant Revealed’ (in Dutch) as part of the theme ‘Looking with new eyes’ at the Han Fortmann Centrum

Program: 20.00 – 22.00
Place: Han Fortmann Centrum, Groesbeekseweg 428, Nijmegen
Price: € 10,-
More information: More information will follow at the website of the Han Fortmann Centrum

Monday October 14, 2013, Ede, The Netherlands Presentation ‘The Whole Elephant Revealed’ (in Dutch) in Spiritual Café Ede at the invitation of Sarala Krabbenborg from ToBeYounique!

Program: 20.15 – 21.30 presentation followed by time to ask questions
Place: “Het Oude Politiebureau”, Breelaan 2a, Ede
Price: € 13,-
Registration: more info will follow as soon as possible
More information: more info will follow as soon as possible

Belgium:

Thursday September 26, 2013, Antwerp, Belgium Presentation ‘The Whole Elephant Revealed’ (in Dutch)

Thursday November 14, 2013, Antwerp, Belgium Presentation ‘Societies in Balance’

Thursday December 12, 2013, Antwerp, Belgium Presentation ‘Learning and Education in Balance’ (at the invitation of Noortje Wiesbauer and Koen Fossey as first presentation of a series of three presentations at the University for the Public Interest in co-creation with Sint Lucas, School of Arts.

 

Original publication: De Hele Olifant in Beeld – Inzicht in het bestaan en de werking van Universele Wetten en de Gulden Snede (Ankh-Hermes, 360 p. ISBN: 978 90 202 8460 7,  € 29, 95. Ebook: ISBN:97 89020207286,  € 19,99. 

Short review in Dutch, from the Ankh Hermes website:

“DE HELE OLIFANT IN BEELD
Inzicht in het bestaan en de werking van Universele Wetten en de Gulden Snede

De hele olifant in beeld is een synthese van de gemeenschappelijke inzichten van vele verschillende wijsheidstradities in de werking van de Universele Wetten en de Gulden Snede en de recente baanbrekende wetenschappelijke ontdekkingen die met deze eeuwenoude inzichten overeenstemmen. Hierdoor wordt in feite een geheel nieuw wereldbeeld zichtbaar en wordt het mogelijk om te begrijpen wat er nodig is om de balans te herstellen, zowel in onszelf als wereldwijd. Omdat deze wetmatigheden een universeel karakter hebben, zijn ze van toepassing op alle aspecten van ons individuele en maatschappelijke leven. Ze kunnen dan ook gebruikt worden als uitgangspunt bij alle persoonlijke en maatschappelijke vernieuwingen, die tot doel hebben meer in harmonie te zijn met onszelf en met het grotere geheel.
Een geheel nieuw en samenhangend wereldbeeld wordt zichtbaar”.

Geplaatst in Boeken, English articles | Getagged , , , , | 2 reacties

Natuurreligie en natuurtalent

Wicca is een van de natuurreligies. Tijdens de jaarfeesten vieren we het begin en hoogtepunt van elk seizoen. Maar wanneer vier je een feest: als de kalender zegt dat het er tijd voor is? Of laat je je leiden door de natuur zelf? En wat doe je als het klimaat verandert?

Iedereen pakt dat anders aan, afhankelijk van wat voor persoon je bent. Wat voor type je ook bent, je kunt je gevoeligheid voor de natuur ontwikkelen.

Twee armen omhelzen een boom

Treehugger (we could not retrace the origin of this picture)

De energie van het land
Als het goed is, heeft de aanhanger van een natuurreligie een wezenlijke verbinding met de natuur. De spreekwoordelijke heks van ‘vroeger’ had affiniteit met het land: ze voelde wanneer de aarde wakker werd in het voorjaar. Zij wist wanneer ze welke kruiden moest oogsten. In de praktijk zien we dat het vooral stadsbewoners zijn die zich voelen aangetrokken tot wicca, druïdisme of paganisme in het algemeen. Voor hen is het moeilijk: wie weet er nog een graanveld in de buurt van zijn woonplaats? Wie weet er nog wanneer ‘het seizoen’ is voor aardbeien, voor spinazie of sperziebonen? Spreek eens met de eigenaar van een winkel in biologische producten. Die kan je vertellen dat het dit jaar niet allemaal ‘op tijd’ op gang kwam in Nederland. Groenten die je nu zou verwachten, liggen niet in de winkel. Honing van Nederlandse bijen is er nog niet: de bijen moesten deze winter bijgevoerd worden. Daarna was het voorjaar heel nat, en konden de bijen niet uitvliegen om stuifmeel te verzamelen. De boeren en tuinders en de imkers hebben wel degelijk een verbinding met de kracht van de aarde. Als ze van de biodynamische principes uitgaan, volgen ze de zaaikalender van Maria Thun, die ervan uit gaat dat alle hemellichamen invloed uitoefenen op de groei van de gewassen. Maar ook los daarvan voelen ze dat het zachter weer wordt. Ze hebben die connectie met de levensenergie van het land. En ze kunnen het ook zien aan allerlei tekenen. Dat kunnen wij, stadsheksen, ook leren. Verder in dit artikel vind je een aantal oefeningen om je gevoeligheid te ontwikkelen voor de natuurlijke ‘flow’. Maar misschien wil je eerst weten wat voor type je bent.


De Maan en onze verbinding met de Aarde

In de astrologie speelt de Maan een belangrijke rol in de geboortehoroscoop. De positie van de Maan vertelt iets over onze gevoelens en de rol van de moeder in ons leven. De wassende maansikkel, het astrologische symbool voor de Maan, wordt ook wel gezien als een radar of antenne, onze sensor waar we signalen mee oppikken en verbinding maken met onze omgeving. Haar invloed is zichtbaar en voelbaar in alles wat vloeibaar is: het water, de sappen in bomen en planten, onze lichaamssappen en vooral het hormonaal stelsel van organismen. De Maan in de geboortehoroscoop geeft ook aan waar onze wortels liggen en hoe goed we geworteld zijn.
De Maan in de geboortehoroscoop kan voor heksen een bron van informatie zijn en inzicht geven over onze eigen potentie tot het verbinden met de werkzame krachten in de natuur. De vier elementen vormen een belangrijke sleutel in het duiden van de Maan in de dierenriemtekens.

Hand met klei

Hand met klei (we konden de bron van deze foto niet terugvinden)

De Maan in de luchttekens
Als de Maan in een van de luchttekens staat, heeft deze persoon de neiging om gevoelens te rationaliseren. Met name bij de Maan in tweeling of waterman zal de persoon in kwestie meer moeite hebben met het ervaren van gevoelens. Deze persoon zal over het algemeen ook niet zo makkelijk kunnen openstaan voor het ervaren van bepaalde energieën of krachten. De Maan in weegschaal heeft met haar creatieve inslag en sterke drang naar harmonie en verbinding minder de neiging tot rationaliseren. De luchttekens zijn eerder geneigd om naar de kalender te kijken dan dat zij uitgaan van gevoelens of waarnemingen. De kracht van deze personen ligt in het verwoorden van gevoelens en ervaringen. Als iemand met de Maan in één van de luchttekens leert om gevoelens te ervaren zonder deze te rationaliseren, zal hij in staat zijn om deze prachtig te vertalen tot verhalen, gedichten of rituele teksten. De luchttekens zijn de bewaarders van traditie en kennis!

De Maan in de vuurtekens
De vuurtekens staan bekend om hun impulsiviteit en wilskracht. Het vuurelement wordt ook geassocieerd met onze intuïtie. Een persoon met de Maan in een van de vuurtekens is dan ook heel goed in staat om instinctief en intuïtief aan te voelen. De associatie tussen intuïtie en vuur is de astrologie waarschijnlijk binnengekomen door bekende astrologen die zijn opgeleid in de Jungiaanse psychologie. De belevingswereld van vuurtekens is een grote ketel waar allerlei inspiratie en creativiteit uit opborrelt. Hun actieve gevoelsleven en drift kan veel innerlijke onrust en gebrek aan concentratie veroorzaken. De vuurtekens zijn vaak sterk gericht op zichzelf en hebben dan niet door dat andere mensen hen niet bijhouden. Als deze personen werken aan hun zelfbeheersing en concentratievermogen zullen ze een bron van inspiratie zijn voor de mensen waar ze mee samenwerken. De vuurtekens zijn hoogvliegers en moeten vaak leren met beide benen op de grond te staan, zodat ze beter in staat zijn gebruik te maken van het talent om te werken met de natuurlijke krachten en de cycli van de Aarde.

De Maan in de watertekens
Personen met de Maan in een van de watertekens zijn van nature heel ontvankelijk en sensitief. De Maan staat hier in haar eigen element en haar eigenschappen komen hier het meest tot hun recht. Ze voelen zich sterk verbonden met het water en gaan zelf gemakkelijk mee met de getijden van de Aarde, de Maan en de cyclus van de seizoenen. Deze personen hebben van nature een antenne om veranderingen in de atmosfeer om hun heen feilloos op te pikken. Het verschil met de vuurtekens is dat de watertekens receptief werken. Ze komen niet in beweging, ze laten de beweging op hen af komen. Ze kunnen geheel opgaan in ervaringen en gevoelens. De valkuil voor deze personen is dat ze de grenzen tussen zichzelf en anderen niet goed bewaken. Ze worden dan sponzen voor andermans negatieve energie en zij zullen zich daarvoor moeten leren afsluiten. Ook is het voor de watertekens belangrijk om de realiteit niet uit het oog te verliezen wanneer zij veel werken met magie en de astrale wereld. De watertekens zijn geboren genezers, hebben aanleg tot voorspellende vermogens en staan het makkelijkst open voor het ontvangen en kanaliseren van energieën.

De Maan in de aardetekens
De aardetekens zijn heel praktisch en gaan net als de luchttekens alleen af op wat feitelijk is. Het verschil tussen aardetekens en luchttekens word weer bepaald door de richting van hun energiepatroon. Lucht is een projectief element, het is een toeschouwer van wat er gebeurt en maakt daar een analyse van. Aarde is net als water een receptief element, ze laat iets op haar afkomen en door middel van haar zintuigen ervaart ze wat het is. Personen met de Maan in een van de aardetekens kunnen verzanden in het alleen willen openstaan voor wat op het eerste gezicht te ervaren is. Ze hebben ook de neiging om gevoelens te veel pragmatisch te benaderen. Uiteraard zorgen deze vermogens wel voor een stevige gewortelde basis om vanuit te werken, maar kan het deze personen ook weerhouden van een wezenlijke ervaring van datgene wat ze voelen. Het is voor de aardetekens heel belangrijk om vaker voor de onconventionele aanpak te kiezen. De brug die ze kunnen maken tussen de gevoelens en de zintuigen, stelt ze in staat om ten volle open te staan voor een verbinding met de natuurlijke cycli. De aardetekens kunnen hun vermogen tot gewaarworden gebruiken om vorm te geven aan rituelen en vieringen.

Weet je nog niet wat je Maanteken is? Neem dan een kijkje op deze calculator.


Jaarritme
Er zijn cycli die lang tevoren vast staan: de banen van zon en maan, sterren en planeten en de getijden. Maar wanneer het land ‘wakker wordt’ na de winter, dat verandert van plaats tot plaats en van jaar tot jaar. Wanneer begint de energie weer te stromen? Hoe weten de vogels wanneer ze een nest kunnen gaan bouwen? Wat maakt dat de planten en bomen uitlopen? Er zijn verschillende signalen. De lengte van de dag is er een van: na midwinter wordt het elke dag een beetje langer licht. De gemiddelde temperatuur overdag en ’s nachts is een ander kenmerk. Dat gaat wel eens fout: in 2012 was het in januari erg warm en zonnig. Je zag de narcissen boven de grond komen, en een enkele knop ging zelfs al open. Daarna sloeg het weer om, en kwam er een lange periode van kou en sneeuw. Planten en dieren zijn afgestemd op het ritme van het seizoen. Hoge temperaturen vroeg in het jaar, betekenen dat planten eerder gaan bloeien. Insecten ontwikkelen zich vroeger en vogels leggen eerder eieren. Trekvogels die terugkomen van een overwintering in het zuiden, komen dan te laat.
De ‘Natuurkalender’ is een project dat jaarlijks een aantal ontwikkelingen in de natuur registreert. Vrijwilligers laten het weten als ze voor het eerst speenkruid zien bloeien, de tjiftjaf gehoord hebben of voor het eerst in het jaar door een teek gebeten zijn. Het blijkt dat veel waarnemingen steeds vroeger in het jaar worden gedaan. Maar voor ons is het goed om te kijken naar de planten en dieren die genoemd worden. Deze houden zich aan een ritme: de planten bloeien niet het hele jaar door, de zwaluwen duiden aan dat het zomer is. Let zowel op de natuurkalender als op de natuur zelf. Je hoort het als de vogels een partner proberen te versieren. Een koolmees op liefdespad klinkt anders dan gedurende de rest van het jaar.


Oefeningen om natuurtalent ontwikkelen

Methode 1: ga elke dag op hetzelfde tijdstip naar buiten en neem waar. Voel hoe de lucht aanvoelt: warm of koud, droog of nat? Wat zie je, wat hoor je, wat ruik je? Hoe staan de bomen in je straat erbij? Welke planten zie je opkomen en bloeien? Leer ze kennen door ze op te zoeken in een flora. Welke vogels zie je, en hoe gedragen ze zich? Neem de hond mee of doe de oefening op je fiets onderweg naar werk of school. Maak aantekeningen van je waarnemingen.

Methode 2: ga op verschillende tijdstippen naar buiten en neem waar. Ga naar het stadspark, naar bos, hei, strand of weidegebied. ’s Morgens vroeg, aan het eind van de middag, als het donker is. Ga gerust met een vriend(in) of familie, maak er eventueel een uitje van. Maar let ook op wat er groeit en bloeit, en hoe het erbij staat. Probeer uit te vinden waar in jouw omgeving graan groeit, waar bieten of aardappelen worden verbouwd. Zijn er imkers in de buurt? Ga mee met een excursie onder leiding van een ervaren gids en leer zoveel mogelijk over planten en dieren. Maak aantekeningen.

Methode 3: ga zelf tuinieren, of bier brouwen, of verzorgingsproducten maken. Leer van iemand die er ervaring mee heeft, of leer het jezelf aan uit een boek of van een website. Als je een cake bakt, zet je die voor een bepaald aantal minuten in de oven. Maar je gebruikt niet alleen je kookwekker en thermometer om te bepalen of de cake gaar is. Het is ook aanvoelen – met een breipen in de cake prikken of met een houten lepel erop kloppen – en ruiken. Ontwikkel je gevoel voor het ambacht dat je hebt uitgekozen.

Methode 4: kijk om je heen in de plantsoenen wanneer er gesnoeid wordt. Zie wat er in de winkels en op de marktkraam ligt aan groenten en fruit, en snijbloemen. Kijk waar het vandaan komt. Past het bij het seizoen? Heb je een tuin of ken je iemand met een moestuin? Vergelijk dan wat daar staat met het aanbod in de winkels. Beoordeel of het ‘klopt’.


Twee reeksen feesten
Wicca kent acht jaarfeesten, maar eigenlijk zijn dat twee reeksen van vier feesten. De zonnefeesten hebben een vaste datum die je lang tevoren kunt opzoeken. Midwinter is rond 22 december; midzomer rond 21 juni. Dat zijn de ‘equinoxen’ ofwel de momenten dat de zon op het verste punt staat in zijn jaarlijkse cyclus. De equinoxen zijn de momenten waarop de zon precies halverwege staat. Dat is meestal op 21 maart en 23 september. Monumenten zoals Stonehenge en Newgrange geven precies aan op welk moment de zon opkomt op de kortste dag.

Tussendoor zijn er de ‘cross-quarter days’: de feestdagen tussen deze scharnierpunten. Dat zijn de feesten Imbolc, Beltane, Lughnasadh en Samhain. Imbolc (in de buik) ofwel Oimelc (ooi-melk) is het feest van het eerste leven begin februari. We vieren dat de eerste planten weer ontluiken, en dat er lammetjes worden geboren. Beltane viert rond 1 mei de vruchtbaarheid in al zijn aspecten: vanouds stonden de gewassen op het land en het vee centraal. Vroeger was ook de fysieke vruchtbaarheid van de mens van belang. Nu speelt dat minder een rol, maar gaat het om vruchtbaarheid in het werk en in relaties. Om creativiteit en om succesvol zijn in wat je onderneemt. Lughnasadh is ook wel bekend onder de naam Lammas, dat komt van (H)loafmas, brood-mis: begin augustus wordt het graan geoogst. Daarna komt de oogst van appels en peren, en in zuidelijker streken zijn de druiven rijp. Als het jaar om is, op Samhain, moet alle oogst van het land zijn. Dan begint het nieuwe jaar weer met de donkere periode.

Lughnasadh-brood in de vorm van graan

Landbouw en religie 
Paganistische religies zijn altijd verbonden geweest met het land. Dat is de oorsprong van het woord ‘Pagan’. Maar als je er goed naar kijkt, zijn alle religies en godsdiensten gericht op de vruchtbaarheid van het land. Elke religieuze stroming heeft een jaarcyclus, en kent feesten die de seizoenen vieren. Denk aan het Perzische Noroez (lentefeest), aan Pesach, Holi Phagwa, het Chinese Moon Cake Festival. De protestantse biddag voor het gewas en dankdag voor het gewas vallen aardig samen met onze heidense feesten! De Biddag voor Gewas en Arbeid op de tweede woensdag van maart, de Dankdag voor Gewas en Arbeid op de eerste woensdag van november. Nou maakt het nogal verschil waar in Europa je woont: in het Middellandsezeegebied kun je veel eerder beginnen met zaaien dan in het noorden, waar eerst de vorst uit de grond moet. Je ziet al verschil binnen Nederland. Als de vlier in Utrecht al is uitgebloeid, openen zich de eerste bloemen in Friesland. En het verschilt per gewas wanneer het gezaaid moet worden en wanneer het rijp is. Maar ergens in het voorjaar is het tijd om te zaaien, en in de loop van de zomer of herfst is het tijd om te oogsten. Dat vier je pas als er daadwerkelijk geoogst is. Alleen al omdat alle handen nodig waren op het land voordat de schuren vol lagen.

Magie was erop gericht om een goede oogst te verkrijgen, en om de gezondheid te bevorderen van de mensen en dieren in de gemeenschap. Als het te koud of te nat is, kan er niet worden gezaaid. Als het vriest terwijl de fruitbomen bloeien, zijn er misschien dat jaar geen vruchten. Blijft het lang droog, dan verschrompelen de bonenplanten. Is het lang nat, dan schimmelen de bieten, kolen en andere groenten en het zachte fruit. En als alles goed lijkt te gaan, kan één hagelbui of storm in de zomer het graan wegvagen. Ook laat in het jaar moet het niet al te nat worden, anders rotten de aardappelen weg in de grond. Kortom: de landbouw kan wel een beetje steun gebruiken. Van de Goden, van de mensen die contact hebben met de Goden: heksen en magiërs.


5 tips voor het vieren van de jaarfeesten

1. Verdiep je in folklore en mythologie van oude culturen. Specifiek die van je eigen voorouders, of een cultuur waar je op een andere manier aan verbonden bent. Gebruik daar uit wat voor jou interessant is. Wees niet bang om te experimenteren en reconstrueer het materiaal tot iets wat bruikbaar is voor jou jaarviering. Vaak werkt dit veel beter dan het overnemen van rituelen uit de bekende heksenboeken.

2. Gebruik je intuïtie! Niet alles in een ritueel hoeft voorbereid te zijn. Door ter plekke ruimte te geven aan wat er in je opkomt open je de deur naar nieuwe mogelijkheden. Spontaniteit en enthousiasme zijn goede eigenschappen om aan te spreken. Doe ook eens een ritueel waarbij je alleen je stem gebruikt en geen handelingen uitvoert, of juist het omgekeerde. Je leert op deze manier ook voorbij je eigen denkraam te kijken.

3. Werk met divinatie, visioenen en dromen om je rituelen vorm te geven. Om inzicht te verkrijgen in de onderliggende patronen van de natuurlijke cycli kun je heel goed gebruik maken van Tarot of een ander orakel. Aan de hand van die inzichten kun je een ritueel verder vormgeven. Als je in staat bent bewust te dromen kun je ook inspiratie halen uit de verhalen die voortkomen uit je onderbewustzijn.

4. Ga naar buiten en gebruik datgene wat daar voor handen is. Onderzoek wat er in je omgeving allemaal groeit en bloeit en wat er verder te vinden is aan materiaal wat gerelateerd is aan het seizoen. Je kunt eventueel iets mee nemen van buiten om in je eigen ritueel te gebruiken. Ook is het heel interessant om goed waar te nemen wat er in de natuur speelt en dit in je ritueel uit te beelden. Dat kun je doen door middel van toneel, dans of het maken van muziek.

5. Wees je bewust dat jouw eigen intenties de wetten van tijd, ruimte en werkelijkheid overstijgen. Soms kun je iets doen omdat het op dat moment voor jou belangrijk is. Stel je dus niet altijd afhankelijk op van wat de natuur om je heen doet. De juiste plaats en het juiste moment kun je zelf creëren. Je zult merken dat de natuurkrachten daar ook gehoor aan geven. Dat is de wisselwerking in de persoonlijke relatie tussen jou en de natuur.


Natuurreligie?
Wat vier jij eigenlijk in je rituelen? Sta je stil bij wat er in de natuur gebeurt? Besteed je ook aandacht aan de landbouw, en aan het land zelf? Paddy Slade beschrijft in Natural Magic hoe ooit de meimorgen in heel Europa werd begroet met een dans. De dansers stampten met hun voeten in een ritme van EEN-twee-drie om de aarde te wekken, klaar voor de zomer. Volgens haar wordt het in Cornwall nog steeds gedaan, “misschien is dat waarom ze in dat zuidwestelijke gewest betere zomers hebben dan elders in Groot-Brittannië”. Ook dansen en springen om te laten zien ‘zo hoog moet het graan worden’ was ooit gebruikelijk. In het Morris-dansen zie je nog sporen daarvan. Doen we dat nog, over de bezem springen die ‘zo hoog’ wordt gehouden, zoals ook Raymond Buckland beschreef in Witchcraft from the inside? En doen we dat dan buiten, waar gezaaid is, of houden we onze rituelen binnen? Het zou goed zijn om eens te horen hoe iedereen hiermee omgaat.
Houd je rekening met de stand van de maan, of die precies vol is, of ‘wassend’ of afnemend? En maakt het uit waar je woont, of dat op zand is, op klei of op veen? En wat voor type jij bent?

Discussieer mee, op de Facebook-groep van Silver Circle. Of laat een korte reactie achter onder dit artikel.

Bliss en Jana.

Geplaatst in Artikelen | Getagged , , , , , | 3 reacties

Review: Dr. Dee and the Dark Venus

Dr. Dee and the Dark Venus. The enigma of the Tuba Veneris
Robin E. Cousins
Neptune Press, London

ISBN 978-0-9547063-7-1
The Atlantis Bookshop Facebook page

 
 

On the back cover we read: “Dr. John Dee, the Elizabethan Polymath, employed treasure maps and the assistance of Angelic beings in his search for hidden riches. Grimoires such as The Little Book Sacred to the Black Venus aka The Tuba Veneris offered an alternative path to wealth using less exulted spirits.

This edition, published by Neptune Press, is the first to include a facsimile of the original manuscript in full and reproduced in colour along with the Latin transcription, the English translation and a detailed examination of this medieval masterpiece.”

Indeed it is a delight to see a full colour facsimile of the original, now found at the Warburg Institute (Warburg Ms. FBH 510) in London.

The manuscript begins:

The Consecrated Little Book of Black Venus

The Horn, or Trumpet of Venus, that is:

“The calling or arousal of the six spirits existing under the dominion of Venus, where the method of creating a Seal of Venus will be taught as well as her trumpet, the composition  of a circle, the correct names of the  and their calling, their seals and preparation. Also the consecration of the Book, the operation of the ritual and the farewell to the spirits, together with many other elements to be observed in the work.

John Dee, to the Lovers of the Magical Art, greetings

“Vocatus sive Citationes Sex Spirituum sub Veneris dominio existentium, ubi docetur Methodus perficiendi Sigillum Veneris Eiusque Tubam, Circuli, Compositio, Nomina propria Spirituum, Eorum Vocatus et Sigilla cum horum præparatione. Libri consecratio, Operationis Ritus. Spirituum Valedictio cum aliis adhuc pluribus in opere observandis.”

Joannes Dee Amatoribus Artis Magicæ S.P.D.

In his commentary Cousins describes this ‘manual of magic’ or grimoire, as a ritual “to raise spirits to ensure a prosperous and trouble-free life”.  He discusses the provenance of the Tuba Veneris and John Dee’s involvement. It is thought that it is attributed to Dee but not written by him or Edward Kelley for that matter.  European rather than English the style of the grimoire could possibly be German or Dutch in origin. Grimoires were, like Books of Shadows today, created by individuals who noted down ritual method, the seals and sigils, magical correspondences and so on.

It is this aspect which I found most interesting – an example of a grimoire and being able to see the original text. When I read the instructions for the ritual however I realised I could hardly ever think to make the Trumpet of Venus… “wrenching a horn from a living bull”. However it is interesting to note how the circle of protection is made and the use of a seal … in this case the Seal of Venus.

Cousins further discusses the theme of hunting for treasure which is central to the ritual. In a ‘Licence to dig’ he describes England in the sixteenth century … Dee’s partnership with Edward Kelley is also the subject of discussion and there is wonderful illustration of ‘Edward Kelley’s treasure map’.

Complete with clear illustrations of the seals this book is a must for anyone interested in Renaissance Magic, Enochian Magic, John Dee and Edward Kelley and the Grimoire Tradition.

The Horn, or Trumpet, of Venus with the symbols of the planets

 

 

Geplaatst in Boeken, English articles, Recensies | Getagged , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Review: Dr. Dee and the Dark Venus

Review: Angels at your Doorstep, book 1, Elemental Angels

Angels at your Doorstep, Book One – Elemental Angels
by Joseph Wolf

Amazon Digital Services, Inc. ASIN: B00AS5X1NU

Review by Saddie LaMort

Angels are popular. This is mainly due to the thousands of books churned out by mainstream esoteric authors and they can do that because it’s really easy to believe angelic beings just pop up from nowhere without any form of invitation and will put everything right in our lives. It’s easy, but that does not make it true.

Scores of grimoires – books of magic – were written on the topic of calling angels and they all explained rituals at length. When we compare the two types of books we can clearly see that one is not being honest. When we consider that “Shopping with Archangel Michael”- types of  books are a million-dollar business while in past times the grimoires were mainly written to record personal experiences we can easily guess which one is more likely to be true.

Which is why ‘Angels on your Doorstep’ is a breath of fresh air for any serious student of the Art Magical. Joseph Wolf took the basic rituals of the magical order Golden Dawn, then streamlined them until it yielded the best possible input-to-effect ratio.

The text is written in a very easy-to-understand manner (I have to admit, I sometimes even felt my intelligence was mildly insulted, the rites are that detailed), yet the rites are really simple, require very few and very simple tools to perform. They follow a very effective and easy to remember outline, using a Divine Name, an Archangelic name and then the name of the focus Angel.

Wolf does not claim to invoke archangels or that we suddenly become master angel-magicians by reading the book, it merely promises to make our lives a bit easier through working  with these angels and his work fully lives up to this very realistic promise.

The book has a very logical structure. After the introduction we are taken through the basics, what tools to use, what are the general rules and how to do these rites effectively – everything is used for a reason and the book explains these reasons in detail. We are told about the different altar setups, the angelic names, and then off we are launched into the rituals themselves.

One would expect that so many details and explanations would make the book somewhat boring or hard to read, but that’s not true in this case. The sentences are snappy, every one of them conveys crucial information, and the author’s enthusiasm for the subject matter shines through so well, one can’t help but share in this joy.

I highly recommend this book to any readers who are serious about their esoteric studies, but have no practice in angelic rites yet. This is a truly brilliant primer.

Geplaatst in Boeken, English articles, Recensies | Getagged | Reacties uitgeschakeld voor Review: Angels at your Doorstep, book 1, Elemental Angels

Het Middelpunt van de cirkel III

Lammas. Het graan dat met Imbolc aan de aarde is toevertrouwd, is uitgegroeid en tot volle wasdom gekomen. De goudgele korenaren zijn vol en talrijk. Zon gevat in graan. De halmen zijn klaar om te worden geoogst en verder te worden verwerkt tot brood en ander voedsel. Een deel van het graan zal weer dienen als zaaigoed voor de volgende oogst, de volgende cyclus. Het is het ultieme offer. De Graangod die zichzelf offert om nieuw leven te geven.

Graanveld in de buurt van Zevenaar

Graanveld in de buurt van Zevenaar

In veel religies en in mythologische verhalen is er sprake van een god of de Held die zichzelf offert voor een verheven doel of goede zaak. Het mythologisch thema van het offer maakt deel uit van het archetypische erfgoed van de mensheid vanaf het moment dat de landbouw in opkomst kwam. In de Upanishaden is het een paard dat wordt geofferd, in de Mithrascultus een stier. Het welbekende offer van de Christus aan het kruis, maar ook de castratie van Attis zijn voorbeelden van mythologische offers. Met een offer doe je vrijwillig afstand van iets wat dierbaar is, maar met een hoger en verhevener doel, wat de pijn van het offer niet altijd minder maakt. Aanvankelijk lijkt alles hopeloos, verloren en uitzichtloos. Er is twijfel op het pad gekomen, angst om dan, na het offer, te bemerken dat alles is zoals het moet zijn, ofwel de bestemming die bereikt is. Zo ook in het leven van Carl G. Jung.

Freud, een geniale denker van Joodse afkomst, zag in de Zwitserse Jung aanvankelijk een voorvechter, een medestander, maar ook een kroonprins voor zijn psychoanalytische beweging. De Zwitserse Jung zou ervoor kunnen zorgen dat de psychoanalyse van het uitsluitend Joodse imago af kon komen en in academische kringen geaccepteerd zou worden. Freud voelde zich gesterkt en ook vereerd dat Jung zijn methode met succes had gebruikt voor de behandeling van patiënten van de chique Burgholzli-kliniek, de meest vooraanstaande psychiatrische kliniek van die tijd.
Voor de ontwikkeling van de psychoanalyse was er nauwelijks onderzoek gedaan naar de psyche van de mens. Psychiatrische patiënten, ook wel gekken genoemd, werden gewoon opgesloten of experimenteel behandeld en de ontwikkeling van de psychologie stond nog in de kinderschoenen.

De Burgholzli-kliniek in Zurich anno 2012

De Burgholzli-kliniek in Zurich anno 2012

Aanvankelijk had de eerste ontmoeting tussen deze twee geniale denkers dus geleid tot een vruchtbare werkrelatie en een kruisbestuiving van ideeën.

De onderzoeken en ontwikkeling van Jung als psychiater, maar zeker ook zijn persoonlijke ontwikkeling als mens, zorgden echter voor veranderingen in zijn denkbeelden.
Gaandeweg werd meer en meer duidelijk dat Jung Freud simpelweg niet kon opvolgen als roerganger van de psychoanalytische beweging omdat de uitgangspunten van de psychoanalyse steeds meer botsten met zijn persoonlijke ervaringen en overtuigingen. Het wrange was dat Freud juist van die uitgangspunten van de psychoanalyse die het meeste botsten met de gedachten van Jung, een zogezegd ‘onwrikbaar dogma’ wilde maken.
Het gaat te ver om in dit artikel de visie en denkbeelden van Freud te vergelijken met die van Jung. Eenvoudig gesteld komt het er feitelijk op neer dat Freud de mens verklaarde vanuit de schaduw: hoe is de mens zo geworden als kernvraag, met de seksualiteit/ libido als grootste drijfveer. Freud stelde ook dat het onbewuste alleen delen bevatte die eens bewust waren maar niet verenigbaar met de bewuste instelling.
Jung was naast de leerstellingen van Freud ook sterk geïnspireerd door de krachten van de ziel, door religie, het waartoe van alles en niet in de laatste plaats de transformatie van de mens door transformatie van de libido.
Freud vond de occulte neigingen en mythologische interesses van Jung helemaal niets en hij waarschuwde Jung voor gekte als hij door zou gaan op deze weg. Dat was nadat Jung hem schreef over een droom over een transformatie van de libido door een dynamische transformatiekracht, gesymboliseerd door een Slang en een Vogel.
Jung, astrologisch gezien een leeuw, kon natuurlijk niet anders dan zijn eigen weg volgen. Dit resulteerde in het boek ´Symbolen und Wandlungen der Libido (1912)´. Als Jung het hoofdstuk ‘Het offer’ klaar heeft, weet hij dat dit hem de vriendschap van Freud zal kosten. Toch kan hij niet anders en brengt het boek uit waarna de breuk een feit is en Jung in diskrediet geraakt bij de psychoanalytische beweging. Freud en zijn psychoanalytische school raakten meer en meer geïntegreerd in academische kringen. Zelfs Sabina Spielrein, voorheen minnares en muze van Jung, ging bij Freud in de leer, terwijl Jung na zijn breuk met Freud min of meer in een isolement terecht kwam. Deze spanning en druk zorgden voor een grote innerlijke onrust bij Jung. Ook de atmosfeer in zijn huis aan het meer in Kussnacht was op een bepaalde manier geladen, met vreemde verschijnselen tot gevolg. Als Jung in een paar avonden het enigszins occult aandoende geschrift ‘Septem Sermones ad Mortuos’ (vertaling: ‘Zeven onderwijzingen aan de doden’) aan het papier heeft toevertrouwd, is de lucht weer geklaard.

1913. Jung reist per trein naar Schaffhausen. Een plaatsje bij de reusachtige watervallen in de Rijn. Jung kijkt naar buiten, naar het landschap, en dagdroomt. De trein komt uit een tunnel. Dan ziet Jung Europa voor zich dat overspoeld wordt door vies water. Het overspoelt geheel Europa. Dan verandert het water in bloed. Het komt tot aan de Alpen die hoger en hoger worden. Rode druppels bloed op de witte sneeuw.

Schaffhausen, de watervallen in de Rijn anno 2012

Schaffhausen, de watervallen in de Rijn anno 2012

Deze periode van extreme spanning in het leven van Jung duurde voort tot 1914. Om precies te zijn tot 28 juli 1914. Op deze gedenkwaardige dag brak in Europa de Eerste Wereldoorlog uit. Een zeer bloedige oorlog die geheel Europa, met uitzondering van onder andere Zwitserland, in zijn ijzige greep hield en zorgde voor miljoenen slachtoffers.

Deze gebeurtenissen vormden voor Jung een verwerkelijking van zijn eerdere visioen. Jung besefte dat niet hijzelf gek of psychisch ziek was, maar de tijdsgeest. Iets was er in hem naar boven gekomen. Een visioen vanuit een duistere diepte. Iets dat zich aan hem geopenbaard had, iets dat niet van hem persoonlijk was, maar iets vanuit het collectief.

Vanaf dat moment gaat Jung aandacht besteden aan datgene wat zich aandient vanuit zijn onbewuste. Hij gaat hierin zelfs zover dat hij zijn wetenschappelijke carrière hiervoor opoffert. Jung is van mening dat hij eerst zijn eigen ziel moet leren kennen en zijn eigen diepte moet onderzoeken voordat hij überhaupt anderen kan helpen. Hij gaat zijn eigen onbewuste zelfs nauwgezet onderzoeken. Jung gaat dit doen door in meditatieve toestand denkbeeldig te handelen en dialogen aan te gaan met figuren die hij in zijn eigen innerlijk ontmoet. Deze techniek wordt ook wel actieve imaginatie genoemd.

“Op zekere avond zat ik achter mijn bureau in de studeerkamer van mijn huis in Kussnacht. Ik sloot mijn ogen en liet mij vallen in de duistere diepte van mijn eigen onbewuste. Ik kwam in een soort van droomtoestand terecht waarbij mijn bewustzijn verrassend helder bleef en ik tot actief handelen en dialoog met de innerlijke figuren die ik ontmoette op mijn innerlijke reizen in staat bleek. Als het mij allemaal teveel werd en ik mijn bewustzijn dreigde te verliezen dan deed ik wat yoga-oefeningen om vervolgens weer terug te keren in de imaginatie. Ik ging op zoek naar mijn ziel en ging de strijd aan met mijn schaduw. Na afloop maakte ik aantekeningen en noteerde de dialogen en gedachten zo nauwkeurig mogelijk.”
(Jung, ‘Herinneringen, dromen en gedachten’ (1992, pag. 156 e.v.)

Jung noteerde zijn aantekeningen in zwarte notitieboekjes. Deze boekjes met zielenroerselen hield hij angstvallig verborgen voor het oog van de buitenstaander, hoewel er wel getuigenissen zijn opgetekend van onder andere buren en andere dorpsbewoners die de ietwat excentrieke Jung destijds vaak in zijn tuin zagen wandelen, druk gebarend en blijkbaar in gesprek met een imaginaire gesprekspartner.

Later kalligrafeerde Jung de teksten uit zijn zwarte notitieboekjes in het Rode Boek. Een groot boek met bladzijden van perkament. Deze teksten voorzag hij van tekeningen, afbeeldingen en symbolen die hij voor zich had gezien in zijn visioenen. Aan de tekeningen in het Rode Boek is te zien dat Jung een tijdgenoot was van Gustav Klimt. De non-figuratieve kunst was sterk in opkomst. Juist in deze non-figuratieve kunst openbaren zich de krachten van de Ziel.

De teksten van het Rode Boek kenmerken zich door het wat bombastische taalgebruik, de gezwollen taal van de archetypen. Eigenlijk is het hier het spreken van de Ziel, net als de oude zieners en profeten deden in het Oude Testament. Ook bij een geslaagde invocatie is het soms merkbaar dat je stem verandert en de taal wat bombastisch klinkt.

In de moderne hekserij kennen we het Boek der Schaduwen. Hierin worden de rituelen beschreven. Het ritueel vormt de brug van het bewustzijn naar het onbewuste/ collectief onbewuste/ astrale. Het Rode Boek beschrijft eigenlijk precies het omgekeerde, namelijk fluisteringen, zuchten en visioenen vanuit die wereld, de wereld van de ziel, richting het bewustzijn, het ego.
In het leven van Jung zien we dat hij grote offers heeft gebracht. Zijn veelbelovende baan in de Burgholzli-kliniek, zijn wetenschappelijke carrière, zijn relatie met Freud, en dat allemaal omdat hij niet anders kon dan gehoorzamen aan zijn innerlijk en aan de roep van zijn ziel.

En wat was nu zijn oogst? Wat zijn de talrijke en volle korenaren? Het zaaigoed voor de volgende cyclus?
In het Rode Boek beschrijft Jung zijn innerlijke reis naar de schaduw, naar het onbewuste, naar de kern. Dit Rode Boek vormt dan ook het vat of de bron van het gehele oeuvre van Jung en ook de basis van al zijn verdere werk, de oogst! Het zaaigoed ligt hierin besloten, te wachten op volgende generaties.

Serge bestudeert het Rode Boek, 2012-2013

Studie van het Rode Boek, 2012-2013

En wat is jouw offer?

Wat is jouw oogst?
Wat is het dat jij wilt meenemen naar de volgende cyclus?
Wat is het kaf dat je wilt verbranden?

Een digitale kopie van het Rode Boek van Jung is op aanvraag verkrijgbaar.

Serge van Heel (1972): Ik ben opgeleid en ingewijd in de Gardneriaanse traditie. Naast mijn werk als ambtenaar heb ik een praktijk aan huis voor Jungiaans Analytische Therapie.
Als afstudeerproject van mijn opleiding (Postgraduate Program in Depth Psychology) ben ik bezig met een scriptie genaamd: Het middelpunt van de cirkel, over symbolen, archetypen, rituelen en het individuatieproces in de moderne hekserij.

Voor meer informatie zie ook: www.sergevanheel.nl of mail me.

Geplaatst in Artikelen | Getagged , , | 1 reactie

Review: Magick Without Peers

Magick Without Peers
Ariadne Rainbird & David Rankine
Capall Bann, 302 p. ISBN 1898307 99 7. £12.95.

First reviewed in 1997 this book is still available. (And still at the original price of £12.95.. 🙂 ) I wrote then; ‘Magick without Peers’ is also described as “A Course in Progressive Witchcraft for the Solitary Practitioner” and as such can be used as a primer. Ariadne and David are experienced witches and have found out from hard experience the pitfalls which can arise on the path. Whilst they do not pretend to have all the answers they have gleaned their own experiences and have presented a manual which can certainly help one to become more aware of the pitfalls. As Progressive Witches they describe themselves as eclectic and universal and as such have used techniques from different countries and cultures. This however gives the book a somewhat chaotic feel – one minute an Eastern technique is being described and then next a Voodoo. But if you use it as a manual and treat each chapter as a lesson then it can provide a wealth of information. Various techniques such as visualisation, pathworkings, chakra work, working with elemental energies, complete with exercises, are included. Part one is concerned with ‘Mysticism an Magick’ and part two is concerned with ‘Religion and Ritual’ which I personally enjoyed very much. It contains descriptions of the seasonal rituals and a discourse on the initiation rites. All in all a work which is not meant to be read in a short period but as a reference and guide book.

NB 2013. This book became not just a classic in its own right but was the centre of a controversy in 2004 when ‘Progressive Witchcraft’ by Janet Farrar and Gavin Bone was published. They were accused of “stealing” the term Progressive Witchcraft. In fact they acknowledge Ariadne & David’s book in a footnote on page 58 and the fact that they had been using the term since 1989. Both books describe the term ‘progressive’ as being a more eclectic and universal approach to modern witchcraft encompassing diverse traditions and techniques  as I mention above.

Geplaatst in Boeken, English articles, Recensies | Getagged , | Reacties uitgeschakeld voor Review: Magick Without Peers

Oogstfeest

Oogstfeest
door Odette

Het graan danst in de volle zon
Een gouden gloed aan de horizon
Hard aan het werk
Samen staan we sterk

Op het land
Hand in hand
Aan het oogsten
Straks mogen we proosten

Geniet van het bier
We beginnen aan het herfstkwartier
Van het jaar
En de ossenkarren staan klaar
Voor het graan
Kom op! We gaan

We danken de God voor zijn gave
En brengen het graan naar de veilige haven
Naar de sterke nieuwe schuur
We bakken brood boven het houtvuur

Kom op! We gaan
Oogst al dat graan!
We hebben het nodig om door te gaan
Met een goede voorraad kunnen we de winter aan

We staan
Op het land
Hard aan het werk
Samen staan we sterk
Hand in hand
Vieren we de oogst
Heffen ons glas, proost!

Het gedicht van Odette afgebeeld op een achtergrond met geborduurde zon

Geplaatst in Gedichten / Poems | Getagged , , | Reacties uitgeschakeld voor Oogstfeest