The Role of the Witch in Modern Society

Geplaatst op 1 februari, 2014 door Alder

It seems that during the last year, there has been an increase on the interest regarding social topics for the pagan community – whether related to the need for celebrants or (more concretely in Holland) with projects like an elderly house for pagans, proper venues for rituals or pagan services in general. From inside this and many similar discussions, the question arises: Whether we, as witches, have a social role in the modern society.

Witch and Witch Jar by George F

Witch and Witch Jar by George F

Archetype, myth and history
The character of the witch has become an archetype in our modern society – drawing inspiration from folklore, tales and stories featuring country witches, shamans or völvas. As result we encounter a peculiar personage (often a woman, depicted as an old hag) that bears supernatural powers, casts spells and dwells deep in the forest, or in the outskirts of the village. This has become the reference model of the witch featured in modern films, TV series; even though there has been a late intention of portraying witches as average good-willed citizens.

Nevertheless, even when those witches have been represented as ill-willed individuals doing curses and binding love spells, they have always been placed in a neutral context, that of the community service. That is, there was no agenda behind the magical work, just work. We would all probably remember the scene in ‘Practical Magic’ where the aunts of the little witches are offering a love/binding spell to a desperate woman – one could assume that they would be more than willing to also offer the counter spell to the victim!

In some way, this reminds me of how fata or faery beings are regarded in some witchcraft circles: mostly being beyond human references of ‘good’ and ‘bad’, working towards their own purposes. It could be more than a coincidence that witches have often been regarded as ‘faeries’, the leader being the ‘Faerie Queen’.

Cooking Witches – Geschichte Österreichs

Cooking Witches – Geschichte Österreichs

In folklore this is seen on the relationship between the common people and the witch. While the latter is feared, bullied and gossiped about by the first, it is also the figure of relief in moments of need: when the matter is too shameful to be shared with the priest, when the common healing methods do not work anymore, or when the matter simply fall into ‘witches business’. The stories tell us that this work always comes with a price – commonly an overpriced one, taking advantage of the need of the client and the certainty that the individual will not complain about it in fear of the criticism of his neighbours.

The above may not fall into what we’d consider ‘community service’ nowadays, but it was nevertheless a service, and aimed for the local community.
In ‘The Triumph of the Moon’ Prof. Ronald Hutton, inspired by the work of Prof. Owen Davies, writes about practitioners of operative magic in England & Wales between 1740 and 1940. In this chapter he covers the different kinds of witches, cunning man, charmers, astrologers, both from the countryside and the city. He says:

‘Charmers usually regarded their healing power as a gift, to be used for the good of humanity, and therefore thought it wrong to demand payment; but there were two qualifications to this rule. One is that it was not observed by all […] The other is that patients usually gave a present to the healer by way of gratitude.’

He also mentions other groups of cunning-folk who would rather charge a fixed fee, a high one when it involved wealthy clients.

Even though this is a contextual affirmation (both by location and time), we can recognise a role for our archetype of a witch in it.

Jars in Witchcraft Museum Boscastle

Eye of newt, and toe of frog, Wool of bat, and tongue of dog by achangeldeb

In Doreen Valiente’s early book Where Witchcraft Lives she writes:
‘In any case, the patient had to come to the charmed in complete trust and confidence of a cure. The charmer must be neither thanked nor paid, though they could be given a present after the charm had worked.’ 

Both quotes by Hutton and Valiente suggest that there was a close relationship of co-dependence between the witch and the local community: the witch would be sometimes sustained by the gifts of her clients, as Hutton suggests, and the community would have someone to reach to in moments of despair.

Whether the witch actually depended on the community or this was an isolated phenomenon, what it is clear is that the witch (or cunning-man, shaman, healer) had a role in the community – or very close to it.

Modern Witchcraft
After last century’s witchcraft revival, however, the archetype of the witch has slightly changed – if not for the general society, certainly for us witches. From one of the works of the precursor of this revival we read:

These Wica generally work for good purposes and help those in trouble to the best of their ability.’
(Witchcraft Today, Gerald B. Gardner. Citadel Press)

The witch seems to be no more in a ‘grey field’ between ‘good’ and ‘bad’, but working positive magic. Throughout the book, Gardner presents other arguments against the ‘negative’ use of witchcraft by witches (like the wax doll example).

Many modern witches argue that such a statement is not completely accurate, and that modern witches still know how to curse and bind. Nevertheless, for the purpose of this article, what matters is that Gardner still regarded the witches, or The Wica, as having a role within the general community.

Nowadays, asking for a high fee could be as well regarded as a ‘fraud’ in some circles. But some witches work professionally as tarot readers and astrologers, and thus the line is slightly blurred. This should be judged in a case-to-case basis.

Then again, society has radically changed during the last centuries, and while it was quite common for people to know each other in small villages or neighbourhoods, big cities with apartment blocks may not be the most suitable scenario to develop such a relationship with our surrounding community.

Men watching a smart phone on the train

Photo by Erink Nekervis

Moreover, the popularity of Internet has led to a slight decrease on face-to-face contact. We can now chat, skype, tweet, or instagram what we are doing. On the positive note, however, we can be in touch with people in the other side of the globe instantly.
In such a modern context, witches have tried to encourage the re-connection with the earth and its cycles, with the people, with our own selves. And it seems that the community is also eager of a more human contact (pub moots, open rituals).

One could ask: What does helping the community as a witch? Does it mean I have to help every Tom, Dick and Harry? Most certainly not. And let us be honest, not all of us have natural healing skills – and anyway, we have an amazing thing called universal health system in most of the countries.

But modern times bring modern ailments, and sometimes people just need someone to speak to, some wise counselling, a tarot reading to put things into perspective, or a bit of simple magic. That we can do, very well indeed.

Going pagan and identity
In addition to the above, I would like to take the questions further on: Do we as witches have an aiding role in the pagan community and general society?

Now, many witches or wiccans do not consider themselves pagans. They may be actively working with what we call the ‘pagan community’, have friends there, hang with them, but they do not like the term, neither do they think they have a duty or responsibility towards it.

This is, of course, a very respectable position – and this article is not intended to focus on the use of terms and tags, but rather on the involvement of witches in the different layers of the community.

The most popular arguments that I have found can be simplified in two – the first being not wanting to be related to the general pagan community or modern forms of wicca (which can be linked to the non-identification with the term Pagan, mentioned above). Once again this is easily understandable. The second makes reference to our oath as witches, stating that we are just obliged to help our Brothers and Sisters of the Craft.

The Start of the Pagan Pride March by Sinjy and Sadie

Pagan Pride by Sinjy and Sadie

This last statement implies a sense of obligatory nature in this ‘service’, but also that our abilities should just be used in aid of other witches (and most probably only those initiated, leaving hedgewitches outside the scope).

While I have always thought that witchcraft has a great deal of inner work and ‘self-healing’ or ‘self-development’ either through its shamanistic or ritual practices, one could say that witchcraft also has a great deal of the cunning-folk, sometimes called ‘low magic’. Witches may be versed in healing, divining, casting, knotting, weaving, chanting, and a myriad of other methods. And all that may seem too much just to help other witches.

Going social and relevancy
And finally, the initial question: Do we, as witches, have a social role in the modern society?

Magic is not the only think that we witches can work. And I believe that we like to see ourselves as advocates of freedom, rights and freethinking – many times as pioneers.

Wedding picture of two women, by Deborah

The Start of the Pagan Pride March by Sinjy and Sadie

Internet has become an incredibly helpful tool in that sense, allowing us to be aware of global campaigns and participating in them – either via donations, signatures, or just spreading the word.

However, it also seems that there is a conditional sense here; some topics are considered more politically correct and pagan related, while others aren’t. On the first group we would have environmental work (and everything ‘green’), women rights and general natural disasters (we love lighting candles!), while the former includes topics as homophobia, immigration, many other humans and sometimes, believe or not, even interfaith (many witches are not very fond of it!).

Addressing topics in the latter group may face a questioning about the relevance of such a topic for witches, or pagans.

Final thoughts
When coming to the Craft, we are initiated both as Witches and Priestesses/Priests. Personally, and even though we could endlessly talk about that double denomination and the myriad of possible meaning, this makes reference to two different (but interwoven) roles.

It is also said that as priestesses/priests, we are ‘the hands and feet of the gods on earth’, not in an authoritative sense, but rather in that of the service – a service to the community.

In a recent interview to Maxine Sanders by Karagan Griffith for the G+ group ‘Wicca Tradicional’ she was asked “What do you think should be the role of the priesthood of witchcraft in the community at large outside of the temple?” To that she answered:

As a priestess of the Craft my door is always open, my job as a priestess is to serve the community in any way that I can… as a good member of that community… not because I want to be recognized as a witch for doing it […] Perhaps, as a witch, people would knock my door they’d want perhaps herbal concoction or they would want counselling in a way only the witch can’.

Needless to say, we all have different concerns, and we definitely cannot cope with everything. Some may prefer to get involved with Greenpeace and shelter for animals, while others may get more involved in pagan organisations – and some may just prefer to be outside of the scene, but only purchase local products, therefore actively (and silently) campaigning.

In one way or another, I want to believe that we, as witches, do have a role in today’s modern society. It may not be the most prominent or influential one, but it is what we do best, and what we enjoy doing. And many would say it’s worth it!

Geplaatst in English articles | Getagged , , | Reacties uitgeschakeld voor The Role of the Witch in Modern Society

Wicca als religie

Geplaatst op 1 februari, 2014 door Jana

Wicca is zowel een inwijdingstraditie als een religie. Anders dan de godsdiensten waarmee veel van ons zijn opgegroeid of die we om ons heen zien. Het is een mysteriereligie en een ervaringsreligie (en een natuurreligie, maar daarover schreven we al eerder). Dat betekent dat niemand je een bepaald godsbeeld voorschrijft. Wat betekent dat in de praktijk?

“Wicca spreekt me heel erg aan, maar ik geloof niet in goden.” Die opmerking heb ik al een aantal keren voorbij zien komen, op fora en op Facebook. Moet je in goden geloven als je interesse hebt in wicca? Om te beginnen moet je helemaal niets, het is allemaal eigen keuze, of eigen beleving. Alleen als jouw ideeën te zeer afwijken van wat gebruikelijk is in wicca, dan is wicca niet jouw weg. Geen probleem: er zijn nog zoveel andere wegen, met andere namen. Maar wat is er nou gebruikelijk in wicca?

Ervaringsreligie
Wicca zelf gaat uit van ‘de Godin’ en ‘de God’. Maar iedere heksi heeft daar eigen beelden bij. Wicca is een ervaringsreligie, waarin je eigen beleving centraal staat. Een ervaringsreligie is het tegengestelde van een openbaringsreligie. Er is geen heilig boek, zoals bij een openbaringsreligie het geval is, waarin allerlei regels staan. Niemand schrijft je voor hoe je de goden moet zien. Je ziet ze, of je ziet ze niet. Je kunt je er mensachtige figuren bij voorstellen, of de vrouwelijke en mannelijke energie in het universum, zonder een bepaalde vorm. Er zijn tal van beeldjes van ‘de Godin’ en ‘de God’, maar zie zijn niet meer dan de voorstellingen van de makers van die beeldjes. En die baseren zich vaak op beschrijvingen van bepaalde goden en godinnen uit de oudheid. Of op rolmodellen die nu in de mode zijn. Je vindt nu meer beelden van de Godin, of bepaalde godinnen, als een mooie jonge vrouw, dan afgebeeld als een oud wijf, als een dier, als een lelijk iemand. Terwijl de verhalen echt wel andere types beschrijven dan de huidige filmsterren en fotomodellen. Voor de goden geldt hetzelfde: die hoeven er niet uit te zien als bodybuilders of sportkampioenen. Er zijn ook altijd al hele groepen geweest die hun God of goden in het geheel niet afbeeldden, bijvoorbeeld bij de Germanen.

Eén Godin?
Bij wicca is er ook discussie mogelijk over de vraag wie De Godin en De God zijn. Je hoort nogal eens zeggen dat de Godin alle andere godinnen in zich verenigt. Alle andere godinnen zouden aspecten zijn van die ene Godin. Een prima standpunt, maar het is niet mijn visie. Iedere individuele godin is een eigen persoonlijkheid. Artemis is een heel andere godin dan Astarte of Melusine of Cerridwen. Ik vermoed dat godinnen net zo reageren als mensenvrouwen als je hen aanspreekt met de naam van iemand anders, ze de verkeerde gerechten voorzet als hun lievelingsmaal of ze de verkeerde geur (parfum, wierook) aanbiedt. Ze zouden zomaar beledigd kunnen zijn, hoewel iedere vrouw ook blij kan zijn als iemand haar een geschenk geeft en aandacht aan haar besteedt. Maar een beetje meer aandacht, zoals uitzoeken wat werkelijk iemands favoriete geur is, kan net een andere reactie opleveren.

De Godin
We weten niet zeker wat Gerald Gardner bedoeld heeft toen hij schreef over ‘de Godin’. Is het ‘de Grote Moeder’? Is het Aphrodite, de godin uit zijn boek ‘A Goddess arrives’? Is het de godin die hij ‘G’ noemt in ‘Witchcraft Today’, waar hij de mythe van de Godin vertelt? Een andere verklaring is dat hij in zijn boeken de algemene term ‘de Godin’ heeft geschreven waar hij bedoelde: de godin die in jouw regio vereerd wordt. Dat zou voor een deel van Nederland en Duitsland betekenen: Tanfana (de ‘Tanneke’ in ‘Anneke Tanneke Toverheks’). Voor andere streken zijn het andere godinnen, zoals Rura in Roermond en het Ruhrgebied en Baduhenna in West-Friesland of Kennemerland. Als je het zo uitlegt, zullen je rituelen anders gekleurd zijn dan als je uitgaat van een meer algemene Godin, die inderdaad staat voor alle godinnen. ‘Dé vrouw bestaat niet’, maar iedereen heeft wel een beeld van hoe een vrouw is. En je weet dat iedere individuele vrouw in een aantal aspecten afwijkt van het algemene beeld.

De God
Over ‘de God’ is het beeld wat duidelijker: hij is ‘de Gehoornde’. Dat betekent niet dat hij de duivel is – daar geloven heksen helemaal niet in, dat is een typisch christelijk begrip. Wel hebben ooit christenen afbeeldingen van gehoornde goden gebruikt toen ze een manier zochten om hun duivel af te beelden. En goden met hoorns en geweien waren er genoeg. De hoorns waren een uitdrukking van mannelijke kracht, van de (wilde) natuur (maar ook van de landbouw) en geassocieerd met de jacht. Pan werd ermee afgebeeld, en Cernunnos is bekend van de Ketel van Gundestrup waar hij is afgebeeld naast een hert met hetzelfde gewei dat hij draagt. Ook in het pre-boeddhistische Tibet was een gehoorde god bekend (Yamantaka) en in Egypte werd de god Khnum getoond met de kop en hoorns van een ram, terwijl hij de mensheid schiep op een pottenbakkerswiel. Ook de oppergod van het oude Egypte, Amon, werd wel afgebeeld als een ram. Pan was de god van boeren en herders in Arcadië, het meest landelijke deel van Griekenland. Hij was de verpersoonlijking van de levenskracht van de natuur en zijn naam betekent onder meer ‘alles’. Het woord ‘paniek’ hebben we ook aan hem te danken. Hij werd afgebeeld als deels menselijk en deels dier, met verward haar dat de bossen uitbeeldt, rotsen als hoeven, hoorns als lichtstralen. Cernunnos was bekend in Frankrijk, Groot-Brittannië en Scandinavië en er zijn overal afbeeldingen van hem teruggevonden. Zijn naam betekent ‘de gehoornde’. Zijn alle (gehoornde) goden aspecten van één God? Geef je eigen antwoord!

Ketel van Gundestrup

Ketel van Gundestrup, foto Malene Thyssen

Wat is religie?
Wat is eigenlijk een religie? Is dat hetzelfde als een godsdienst? Als spiritualiteit? Het lastige is dat er zoveel visies zijn, dat deze begrippen ook door elkaar gebruikt worden. Het woord religie zou afgeleid zijn van ‘religare’, een werkwoord dat te maken heeft met ‘verbinding’. Verbinding met ‘het hogere’ of ‘het diepere’, dat wat ons mensen overstijgt. Dat leerde ik in ieder geval zoveel jaar terug, maar nu wordt die afkomst betwijfeld ii. Voor mij zit daar wel de essentie. Het woord godsdienst wordt vooral gebruikt als het gaat over een monotheïstische religie. De drie grote godsdiensten – jodendom, christendom en islam – zijn openbaringsreligies. Iemand heeft – om het even heel simpel te zeggen – doorgekregen van God wat de mens moet geloven en heeft dat opgeschreven. Godsdienst gaat er om de juiste dingen te geloven, of om op een bepaalde manier te handelen, of een combinatie daarvan. Denk aan voorschriften op het gebied van voeding, kleding en relaties (seks, trouwen). Religie gaat meestal ook om zingeving, om de grote vragen des levens. Spiritualiteit heeft meer betrekking op de persoonlijke, innerlijke ervaring. De term mysteriereligie verwijst naar waar het om gaat: het mysterie (van leven en dood en liefde). In een mysteriereligie leidt de band tussen de mens en de Goden uiteindelijk tot inzicht in de mysteries van het bestaan.
Religie kan ook een verbond zijn met de goden: “doen wij wat voor jullie, doen jullie wat voor ons, deal?”. Dat was in de tijd van de Romeinen de gewone gang van zaken, maar niet alleen bij hen, en niet alleen in die periode.

Priesterschap
Wat mij aantrekt in wicca, is dat je zelf priester(es) bent. Dat wil zeggen dat je zelf contact zoekt en legt met het goddelijke (hoe je je dat dan ook voorstelt). Er is geen ‘bemiddelaar’ tussen de gelovigen en God of de goden zoals een priester in andere religies en godsdiensten is. In wicca is iedereen zelf priester(es). Je wordt ingewijd tot ‘priester(es) en heks’. Het woord heks verwijst daarbij meer naar de ambachtelijke kant van wicca: het gebruik van magie. Daarover is heel veel te vinden. Over wat priesterschap in wicca betekent, is beduidend minder geschreven. Het zelf uitvoeren van rituelen hoort erbij, en onderdelen daarvan zoals het trekken van de cirkel. Het wijden van rituele voorwerpen is ook iets dat een priester(es) doet. In veel tempels in de oudheid waren ruimtes die alleen door priesters of priesteressen betreden mochten worden. Dat waren mensen die – soms al vanaf hun vroegste jeugd – waren voorbereid en opgeleid om de heilige ruimten te betreden en daar de dingen te doen die een priester(es) deed.

Het uitvoeren van priesterlijke taken voor andere mensen dan covenleden, is nieuw in wicca. Een druïde noemt een aantal van die taken in een blogiii. Denk aan het componeren van en voorgaan bij rites of passage (huwelijken, uitvaartrituelen e.d.) en spirituele begeleiding van anderen (pastoraat). Heeft een heks voldoende in huis om dat te kunnen? De opleiding was daar nooit op gericht. Als je covenleider (hogepriesteres, hogepriester) bent, doen covenleden vaak een beroep op je als ze een probleem hebben. De meeste covenleiders hebben genoeg levenservaring om anderen tot op zekere hoogte te kunnen bijstaan. Net zoals de meeste ouders voldoende levenservaring hebben om naar hun kinderen te luisteren en die advies te geven. Maar een echte opleiding in pastoraal werk hebben maar weinig heksen. Dat is een vak. Alleen de begeleiding en training van nieuwelingen hoort traditioneel tot de opleiding van covenleiders.

Roeping
Er is nog een betekenis van ‘priester’ en dat is degene die door een bepaalde god of godin is ‘geroepen’ – of zichzelf uit eigen verkiezing heeft toegewijd – om die god of godin (of meer dan één god of godin) ten dienste te staan. Dat hoort niet specifiek bij wicca, maar het komt zeker voor dat een heks een sterke band heeft met een bepaalde godin of god. Dat kan de godheid zijn van wie je de naam draagt als ‘heksennaam’, dat is meestal een god(in) waarmee je meer affiniteit hebt dan met andere goden. Wat het priesterschap inhoudt, hangt sterk af van om welke god of godin het om gaat. Het kan betekenen dat je het beheer van een stuk land, of een bos, op je neemt: dat je die plek schoonhoudt door er daadwerkelijk zwerfvuil op te ruimen en er aandacht aan te besteden. Het kan zijn dat je als kunstenaar afbeeldingen maakt van je god(in) of van goden, zodat anderen met de goden in aanraking komen. Of als danser iets van de schoonheid van de goden laat zien. Je kunt je inzetten voor mensen die onrechtvaardig behandeld worden, voor dieren of voor de aarde zelf. Als de goden je roepen, of als je jezelf aanbiedt als priester, is dat niet iets vrijblijvends, niet voor een korte periode en alleen als het jou uitkomt. (Al kun je de meeste goden en godinnen best uitleggen dat je ook een eigen leven hebt, en dat soms je kinderen of je werk voorgaan). En je krijgt er ook iets voor terug.

Deva’s, engelen, enz.
Er zijn heel wat meer wezens te benoemen tussen – of naast – goden en mensen. ‘Deva’ is een verzamelnaam voor alle goddelijke of bovennatuurlijke wezens in het Sanskriet, maar in het westen kennen we het begrip voor een natuurwezen dat een heel bos, of een enkele boom(soort), of een ander gebied ‘bestuurt’. De deva laat zien hoe iets moet worden, wat de potentie is van het gebied of de plant, en helpt die potentie tot ontwikkeling te komen. ‘Engel’ en ‘aartsengel’ komen we vooral tegen bij de monotheïstische godsdiensten, maar de woorden worden ook daarbuiten gebruikt voor ‘bovennatuurlijke’ helpers. (De term ‘bovennatuurlijk’ suggereert dat er iets is dat boven de natuur uitgaat. In wicca gaan we ervan uit dat alles dat bestaat natuurlijk is). ‘Genius loci’ – letterlijk: de geest van de plaats – is de beschermgeest van een bepaalde plek, zoals een bos, een rivier, een deel van het land. Veel goden zijn begonnen als genius loci. Later werden ze bekend in een groter gebied en daar ook vereerd en aangeroepen voor hulp. De Laren (Latijn, meervoud, soms ook Lases of Genii loci) waren Romeinse godheden die het huis en het gezin beschermden. De Penaten waren oorspronkelijk de beschermers van de Romeinse voorraadkamers, maar later van het gehele huis en gezin. Zij zorgden immers voor de dagelijkse maaltijd. Romeinse families hadden altaren in huis – bij de haard – gewijd aan Vesta, aan de Laren en/of de Penaten. Zij kregen een deel van de maaltijd. Ook de Germanen, de Kelten, de Slavische volkeren enzovoorts hadden hun beschermgeesten. En dan zijn er nog de krachtdieren, totemdieren, geleidegeesten, beschermengelen, enz.

Meerdere visies
Er bestaan meer visies op God / de goden / het goddelijke. Pantheïsme is het idee dat alles goddelijk is; God en de natuur zijn één. Het goddelijke is immanent en alomvattend en het universum, de natuur en god zijn hetzelfde. Het panentheïsme leert dat de wereld een manifestatie is van God. Polytheïsme is het geloof in meerdere (vele) goden. Animisme is de leer dat dingen, ook niet-levende, een ziel hebben. Ofwel: het toekennen van een geest aan niet-menselijke dingen zoals planten, bomen, dieren, het weer, vuur, werktuigen, enzovoorts. Ofwel: het animisme gelooft dat alle objecten in de natuur, natuurverschijnselen en het universum een ziel en een geweten hebben. Monotheïsme is het geloof dat er maar één God is (of maar een God die belangrijk is). Paganisme of heidendom is een verzamelnaam voor alle religies die niet-monotheïstisch en niet op de Bijbel gebaseerd zijn. Het woord paganus betekende bewoner van het (platte)land, net zoiets dus als heiden: bewoner van de heide. Het was van oorsprong een beetje neerbuigend: die boertjes, die zich nog houden aan de oude religies (‘wij stadsmensen zijn al véél verder, wij zijn beschaafd’). Het woord paganisme wordt vooral gebruikt in Engelstalige landen. Waar de Germaanse goden de voorchristelijke goden waren, duiden mensen zich eerder aan als heiden. Ásatrú is de Noordse religie, letterlijk: trouw aan de Asen (Goden). De woorden duotheïsme of bitheïsme kom je vrijwel niet tegen (maar wel hier iv), maar die zijn van toepassing op wicca met De Godin en De God, en de nadruk op polariteit. Al deze visies komen in wicca voor, en daarnaast ook nog atheïsme, omdat sommige heksen de Goden vooral zien als symbolen, niet zozeer als levende wezens. En er zijn misschien ook wel agnostische heksen. Agnosten zeggen dat ze het niet weten, of God bestaat. Je kunt het in ieder geval niet bewijzen. De meeste heksen zeggen dat ze het wel zeker weten: zij geloven niet, maar wéten dat de goden bestaan. Ze hebben dat immers ervaren.
In monotheïstische godsdiensten is het godsbeeld transcendent: God is elders, boven ons, buiten ons. In wicca is het godsbeeld immanent: de goden zijn kenbaar in de natuur en in onszelf. Je hoort zelfs wel eens zeggen “ik ben God”, in de betekenis van dat je zelf een onderdeel bent van het goddelijke, en dat een deel van ieder mens goddelijk is.
Mijn godsbeeld is gelaagd: ik ga uit van een God, die voor ons mensen onkenbaar is. (Met mijn beperkte menselijke verstand kan ik me daar niet echt een voorstelling van maken). Daar ‘onder’ komen de Godin en de God, met wie wel communicatie mogelijk is. En daaronder de verschillende goden en godinnen, die je kunt kennen net zoals je individuele mensen kunt leren kennen. En nog een pan(en)theïstische / animistische laag.

In de praktijk
Hoe gaat dat nu in wicca in de praktijk, als iedereen er zulke verschillende visies op nahoudt? Dat gaat prima, als je ervan uitgaat dat diversiteit het grootste goed is. In de natuur is het goed als er veel verschillende planten zijn. Monocultuur (allemaal zaadjes van dezelfde moederplant, of alle koeien met het sperma van die ene superstier geïnsemineerd) betekent dat een ziekte alle planten kan wegvagen. Als planten en dieren van verschillende ouders afkomstig zijn, zal een ziekte niet het effect hebben dat alles doodgaat: er zullen altijd planten en dieren zijn die wel zijn bestand tegen die ene ziekte, die ene infectie. Heidendom en polytheïsme bieden ruimte aan meer goden, en staan dus open voor mensen die een andere god voorop stellen dan dat jij doet. Als je niet vóór ons (en onze God) bent, ben je niet per se tegen ons of onze God, maar gewoon vóór iets anders of een andere God.

Zolang je in je eentje bezig bent, kun je doen en laten wat je wilt. Je kunt contact leggen met een bepaalde God, een altaar voor die godin of god neerzetten, rituelen uitvoeren, enzovoorts. Het wordt pas lastiger als je met anderen samenwerkt. Als je gezamenlijk ‘de Godin’ aanroept, welke Godin is dat dan? Brigid of Freija of een andere specifieke Godin? Misschien is het hier toch wel handig om de term ‘de Godin’ te gebruiken, en ruimte te laten voor het idee dat ieder een ander aspect van de Godin voor zich ziet. Wat je niet moet doen, is zomaar combineren van verschillende goden – uit diverse pantheons – in één ritueel. Misschien kunnen ze elkaar niet uitstaan, misschien spreken ze verschillende talen, misschien wil de een niet op je feestje komen als die ander ook komt. Ga respectvol met de goden om, en doe moeite om hen te leren kennen voordat je hen in een ritueel uitnodigt, en zeker voordat je je aan een van hen toewijdt. (Wees ook voorzichtig met wat je geeft, want het kan geaccepteerd worden!).

Laatste vraag
Schiep God de mens naar ‘zijn’ beeld (“man én vrouw schiep Hij hen”)? Of schiep de mens de goden naar zijn behoefte, en gaf hij ze zijn/haar vorm? Michel Fugain zong in L’homme v: “un soir de misère, j’ai inventé dieu“, ofwel: “op een dag vol ellende schiep ik god”. Lees om hier over na te kunnen denken vooral Kleingoderij (oorspronkelijk Small Gods), het dertiende boek uit de Schijfwereld-serie van Terry Pratchett. En als je toch bezig bent: ook al die andere delen. Pratchett geeft zijn opmerkelijke – en leerzame – visie op goden door zijn hele oeuvre. Ook zijn visie op heksen mag er zijn. Humor en relativisme: wat mij betreft kan een religie niet zonder!

i Het woord heks betekent hier: aanhanger van de religie wicca (nu uitgesproken als wĭk’Ə). In het Engels is de verwantschap tussen deze woorden nog heel duidelijk: wicca en wicce zijn de Oud-Engelse woorden voor mannelijke en vrouwelijke heks. In het moderne Engels witch [wit͡ʃːɑ]. Het woord heks heeft ook heel andere betekenissen, in antropologische en historische studies, als beoefenaar van magie, eclectische heks, enz.
ii https://nl.wikipedia.org/wiki/Religie#Etymologie
iii http://www.patheos.com/blogs/agora/2014/01/druid-thoughts-our-own-priests-and-priestesses/
iv http://www.kuleuven.be/thomas/page/dansen-met-volle-maan/
v http://kunstvoorbeelden.jouwweb.nl/verzamelde-voorbeelden/de-man-van-michel-fugain.

Geplaatst in Artikelen | Getagged , , , , | 3 reacties

Het middelpunt van de cirkel, deel V

Geplaatst op 1 februari, 2014 door Serge van Heel

Wachters waar zijn we aangeland?

Imbolc 2014. De donkere aarde is weer vruchtbaar geworden en een nieuw seizoen van groei en ontwikkeling ligt weer in het verschiet.

Maar Wachters, waren we hier niet al eerder?

Mijn eerste artikel in de Wiccan Rede verscheen een jaar geleden, met Imbolc. En is dat feest niet vergelijkbaar met dit Imbolc-feest? Toen ging het toch ook over vruchtbaarheid, groei en ontwikkeling? En welke eigenschappen sluimerden destijds in de schaduw die tot ontwikkeling wilden komen? Draaien we niet gewoon in een kringetje rond? Heeft er nu een ontwikkeling plaatsgevonden van mezelf in dit afgelopen jaar, of zijn er slechts wat uiterlijke omstandigheden veranderd en ben ik nog precies dezelfde persoon als degene die vorig jaar een stukje schreef over Imbolc?

De maankalender van Silver Circle

Inderdaad, het wiel van het jaar rolt maar voort. De jaarfeesten gaan maar door en lijken elkaar in steeds rapper tempo op te volgen. Processen van geboorte, groei, ontwikkeling, transformatie, neergang en sterven wisselen elkaar in hoog tempo af.

De tuin heeft weer een seizoen van groei, bloei, en afsterven doorlopen en is nu vanuit een serene winterrust opnieuw aan het ontwaken voor een seizoen van hernieuwde groei.

Het huis is opnieuw geschilderd, de zon en de elementen hadden zo hun sporen nagelaten op de oude verflagen. Eindelijk op Marktplaats voor een prikkie die mooie opiumtafel gevonden voor in de huiskamer, van die zoutlampjes die een warme sfeer geven en ook het mooie en dikke Perzisch tapijt van mijn oude grootvader die afgelopen najaar is overgegaan, staat erg mooi!

Mijn nieuw nichtje hebben we een warm welkom geheten toen de zon het teken van de Schorpioen doorliep en onze kinderen zijn dit jaar gegroeid, letterlijk. Dat scheelt toch wel een paar centimeter en ze hebben zich verder ontwikkeld op de basisschool.

Een nieuwe functie bij mijn werkgever, mijn reguliere baan.

Ontzettend veel geleerd tijdens de lessen aan het Jungiaans Instituut. Wat een inspirerende mensen heb ik daar ontmoet en wat een begeesterde docenten! Naast de vele therapie- en psychiatrievakken en sessies heb ik les gehad over dromen en droomanalyse, over kosmologie, over het werken met tekeningen, over alchemie en de mystici, over sprookjes, Maria Magdalena, de gnostici en over de energiemeesters van de Inca’s. Het werk aan mijn gelijknamige scriptie: ‘Het middelpunt van de cirkel’, een Jungiaanse benadering van de symbolen, archetypen, rituelen en het individuatieproces in de moderne hekserij, vordert gestaag.

Mijn praktijk voor Jungiaans Analytische therapie is gegroeid. Een nieuwe behandelstoel, nieuwe cliënten en ook zelf een droomcursus ontwikkeld.

Mijn lichaam is ook een jaar ouder geworden. Het is nog goed gezond, al merk ik al wel aan kleine dingen dat ik de veertig voorbij ben. Ik tel wat extra grijze haren, en de weegschaal geeft een kilootje extra aan. Nieuwe mensen leren kennen via de MS-vereniging. Mensen die moeten dealen met een slopende ziekte en toch niet verslagen in bed liggen.

Maar ik? Ben ik sinds Imbolc 2013 nu wezenlijk veranderd door mijn werk en ontmoetingen? Ben ik een beter mens geworden door de dingen die ik ondernomen heb? Een wijzer mens door al die theoretische kennis? Ben ik zelf nu meer ontwikkeld dan vorig jaar? Is het überhaupt mogelijk om jezelf te ontwikkelen?

Dat is nog maar de vraag. De kern van mijn psyche wordt gevormd door dat wat C.G. Jung het Zelf noemt, de gnostici noemen het de ‘godsvonk’ en anderen noemen het de ‘kern’ of hogere Zelf, het innerlijke vuur, de diamant of Goddelijke Kind. De Boeddha-nature, innerlijke Christus of het goud van de alchemisten. De Tibetaanse monniken mediteren over dit Zelf door het maken van zand-Mandala’s, het symbool van het Zelf.

Een mooie en herkenbare definitie van het Zelf door Jung1

“Dit iets is ons vreemd en toch zo nabij; helemaal onszelf en toch ook onkenbaar; een virtueel middelpunt met een zo geheimzinnige aard dat het alles kan opeisen; verwantschap met dieren en goden, met kristallen en sterren, zonder dat het ons verbaast, zelfs zonder dat het onze afkeuring wekt. Dit ‘iets’ maakt aanspraak op dit alles en meer, en wij bezitten niets wat we er redelijkerwijs tegenover zouden kunnen stellen. Integendeel, het is zelfs heilzaam naar deze stem te luisteren. Dit middelpunt heb ik het Zelf genoemd. Intellectueel betekent het Zelf alleen maar een psychologisch begrip, een constructie, die een voor ons onkenbare grootheid moet uitdrukken. Het gaat om een essentie die wij als zodanig niet kunnen bevatten; ze gaat per definitie ons begripsvermogen te boven. We zouden het evengoed de ‘God’ in ons kunnen noemen.

De aanvang van ons hele psychische leven lijkt onwrikbaar in dit punt geworteld te zijn, en al onze hoogste en uiteindelijke doeleinden lijken er naar toe te voeren. Deze paradox is onvermijdelijk zoals altijd wanneer we iets proberen te definiëren dat ons verstand te boven gaat.”

De God in ons en verwantschap met dieren, kristallen, sterren en goden. Dat is voor een beetje paganist niet zo heel erg vreemd, en eigenlijk heel natuurlijk. Dit Zelf, mijn Zelf, is ondeelbaar en onveranderbaar. Is er altijd geweest en zal er altijd zijn.

(Ik ben bij je vanaf het begin en ben datgene wat wordt bereikt als alle verlangens zijn gestild…) Wat prachtig is deze tekst toch!

Voor een gezonde spirituele ontwikkeling en voordat je dus vanuit het Zelf kunt gaan leven is er werk aan de winkel. Eerst zal je zicht moeten krijgen op de schaduwzijde van je persoonlijkheid en alle verdere gedissocieerde delen. Want wat jezelf niet (mag) wilt zijn, dat wordt verdrongen naar de schaduwzijde. Maar de grap is dat hetgeen je verdringt, met (enorme) kracht terugkomt. Denk maar aan de 13de fee in het sprookje van Doornroosje. Zij werd ontkend en verdrongen, maar komt kwaadaardig uit het rijk der schaduwen tevoorschijn met alle gevolgen van dien! En ook het verbannen van alle spinnewielen had geen enkele zin…. Daarbij projecteer je alle eigen schaduweigenschappen op de ander, en dan ook nog eens sterk vergroot!

Verder is het belangrijk voor persoonlijke groei en ontwikkeling dat je zicht krijgt op de werking van de tegenstellingen binnen jezelf. Alles bestaat uit tegenstellingen of zoals je wilt, uit polariteiten.

Het is ook interessant om eens te kijken met welke god of godin iemand affiniteit heeft. Vaak zegt de keuze voor een bepaalde god of godin iets over de ontbrekende eigenschappen van de persoon in kwestie. Doorgaans hebben de wat verlegen mensen, die moeite hebben met assertiviteit, met grenzen aangeven en voor zichzelf opkomen, grote affiniteit met krachtige godinnen zoals de Morrigan, Morgana, Kali. Mensen die zichzelf moeilijk kunnen laten gaan en een sterk controlerende persoonlijkheidsstructuur hebben, gaan vooral voor de extatische goden die geen last hebben van controle en schaamte zoals Pan of Dionysus. De uitdaging voor daadwerkelijke groei en ontwikkeling is nu juist die eigenschappen zelf te ontwikkelen die je aantrekken in de ander of in de god/ godin waar je affiniteit mee hebt. Hiermee verruim je je bewustzijn en vergroot je je zelfkennis.

Toch stelt Jung op meerdere plaatsen in zijn werk dat het wel van belang is om te beseffen dat er ook valkuilen zijn verbonden aan de weg naar het Zelf en dat een sterke basis in het normale dagelijkse leven van belang is. Jung stelt dat het belangrijk is om eerst een maatschappelijk leven op te bouwen en dat de weg naar het Zelf vooral in de tweede levenshelft zinvol kan zijn. De wegen naar het Zelf (spirituele paden) kunnen immers ook prima dienen als vlucht uit de werkelijkheid.

Ja, hier heeft Jung natuurlijk wel een punt. Wie een beetje rondkijkt in pagan land komt ze al snel tegen. Meisjes van 16 jaar die hun leven in handen leggen van de Godin. Mensen die zichzelf allerlei mediamieke gaven toedichten en stellen een hoog niveau van menselijke ontwikkeling te hebben bereikt. Ze staan in contact met Engelen, gidsen, helpers en een hele kudde geleidedieren en kunnen je moeiteloos en meteen vertellen waar de blokkades zitten die je hebt opgedaan in voorgaande levens. Vaak echter hebben ze van hun eigen leven een puinhoop gemaakt en zijn ze niet in staat om normale relaties aan te gaan en te onderhouden. Met hun spirituele voorkomen en uiterlijk compenseren ze hun innerlijke chaos en onvermogens.

Let maar eens op al die zelfuitgeroepen verlichtte en zogenaamd zeer spiritueel ontwikkelde mensen. Kijk eens hoe ze omgaan met anderen, wat ze zeggen over anderen? Geven ze blijk van mededogen of juist niet? Zetten ze macht in? Plaatsen ze zichzelf op gelijke hoogte met de ander, of mijlen ver erboven?

De enige ontwikkeling en groei die werkelijk van belang is, wordt het individuatieproces genoemd. Dit is het proces waarin je eigenlijk steeds meer jezelf wordt in relatie tot het collectief dat we met z’n allen vormen. (Want mijn gebod is liefde voor alle wezens…)

Dat wil zeggen dat je zicht krijgt op je afweermechanisme, op je projecties, je schaduwdelen, je gedissocieerde delen, het tegengestelde van je zelf ontwikkelen, het mannelijke/vrouwelijke in jezelf, totdat je steeds meer en meer vanuit het Zelf gaat leven. Het lijden in de wereld is op deze wijze ook niet op te lossen. Wel is het uitwerken van je eigen schaduwdelen en het terughalen van je projecties iets wat je zelf kunt bijdragen aan de ontwikkeling van jezelf en van het collectief dat we met z’n allen vormen.

Naarmate je meer zelfkennis opdoet en je bewustzijn verruimd hebt, ontstaat een nieuw bewustzijn dat niet meer in een bekrompen ik-wereld van persoonlijke gevoeligheden is gevangen. Dit ruimere bewustzijn is ook niet meer dat prikkelbare, egoïstische kluwen van persoonlijke ambities, wensen, hoop en vrees dat door onbewuste persoonlijke, tegengestelde tendensen moet worden gecompenseerd of gecorrigeerd.

Dus, heb ik mezelf ontwikkeld in de periode sinds Imbolc 2013?

Een klein, piepklein vlekje heb ik weggepoetst van mijn kern zodat deze iets meer straalt dan het jaar daarvoor.

Serge van Heel

Serge van Heel (1972): Ik ben opgeleid en ingewijd in de Gardneriaanse traditie. Naast mijn werk als ambtenaar heb ik een praktijk aan huis voor Jungiaans Analytische Therapie.
Als afstudeerproject van mijn opleiding (Postgraduate Program in Depth Psychology) ben ik bezig met een scriptie genaamd: Het Middelpunt van de Cirkel, over symbolen, archetypen, rituelen en het individuatieproces in de Moderne Hekserij. 

Voor meer informatie zie ook: www.sergevanheel.nl of mail me.

1 C.G. Jung, Verzameld werk deel 3, pagina 126.

Geplaatst in Artikelen | Getagged , , | Reacties uitgeschakeld voor Het middelpunt van de cirkel, deel V

Volle maan van de Overstroming 2014

Geplaatst op 1 februari, 2014 door Loes

Foto genomen tijdens een wandeling bij de Maan van de Overstroming in 2013, foto Loes

Eén dag na Valentijnsdag valt de volle maan van de Overstroming dit jaar. Ben benieuwd wat deze dag me zal brengen 🙂 Een paar jaar geleden zijn mijn man en ik overvallen door een goblin. Om 4.00 ’s nachts werden wij wakker van gerammel in huis… bleek het gerammel van kopjes en dergelijke te zijn die op een dienblad stonden en de trap op kwamen. Een hoog stemmetje vertelde ons al schetterend dat het Valentijnsdag was en dat we eens flink verwend moesten worden. Een dienblad met de heerlijkste spijzen en drankjes werd ons onder de geschrokken en slaperige neuzen geduwd. Wat hebben wij gebulderd van het lachen! Onze dochter zat in het complot, die had de deur van de haak gehaald en de sleutel doorgespeeld. Zoonlief wist ook van niets en stond dan ook met een verdwaasd hoofd de boel te aanschouwen. Dit is verreweg de leukste Valentijnsverrassing die me ooit is overkomen!

En wat een werk had deze lieve goblin ervan gemaakt! Midden in de nacht in de schmink, eitjes koken, koffie zetten en zorgen dat alles warm is als je je overval uitvoert 🙂

En dat alles als ‘wraak’ om een lieve Valentijnskaart van het jaar daarvoor, die een beetje vreemde uitwerking had 🙂 Heerlijk!!

Maar, even terug naar de boodschap van deze volle maan. Volle maan van de Overstroming. In de Modron-agenda van dit jaar staat het heel mooi beschreven: “Je ziel is gek op risico’s: onthul de verborgen intimiteiten in je leven, deel je diepste zelf en kus de hartstocht in je wakker. Durf te vallen en geef je over aan de vrijheid die dat geeft!”.

Februari is afgeleid van het Latijnse werkwoord ‘februare’ wat ‘reinigen’ betekent. Het is de tijd van het jaar dat men in oude tijden reinigingsoffers bracht als voorbereiding op het nieuwe dat komen gaat. Met Imbolc staat zuivering centraal en het verwelkomen van het nieuwe leven.

De godin van deze maan is Boann, de godin die zich zo verheven voelde dat zij niet de uitnodiging van Nechtan afwachtte om de bron van inspiratie te bezoeken. De bron waar de heilige hazelaars groeiden en die alleen bezocht mocht worden door Nechtan en zijn drie graaldragers. Nechtan nodigde regelmatig barden uit om mee te gaan naar de bron….de bron van inspiratie. Boann echter bezocht in het geheim (als witte koe) de bron en dronk ervan. Hierop zwol de bron en overstroomde heel het land en wat een ramp leek, bleek een zegen voor het land. Het leven brengende water vloeide over het land.

Wat eigenlijk mooi aansluit op het ‘durven vallen’: wat een ramp lijkt, kan je zoveel brengen.

En lijsterbes (de boom van deze maan) kan je helpen ’te vallen’. De lijsterbes helpt je te openen voor de ruwe krachten van de natuur, storm, bliksem, overstromingen e.d. Zij leert je hoe het onderbewustzijn werkt. Een mooie omschrijving trof ik aan in het woordenboek: “Dat deel dat men vergeten is, dat probeert in het bewustzijn terug te keren en dat op die manier invloed uitoefent op het gedrag”. Dat is waar deze maan ook bij helpt, wat is je blinde vlek? De ‘overstroming’ vraagt je te onderzoeken wat je niet gezien hebt. Waar ben je blind voor? Wat bepaalt je gedrag? Wat wil graag boven komen? Een mooie opdracht :”Luistert naar je eigen taal!” Gnooti Seauton stond boven de poort van het orakel van Delphi: ‘Ken U zelve’. Een taak waar ik graag mijn leven aan wijd, en waar nog genoeg werk te doen is en waar ik waarschijnlijk nooit mee klaar ben.

Op onderzoek dus!

Foto genomen tijdens een wandeling bij de Maan van de Overstroming in 2013, foto Loes

Zondag 27 januari 2013

Volle Maan van de zachtheid “De biechtmoeder luistert naar jouw verhaal”

Thema: “Welk oud patroon is zo geworden dat je het niet meer ziet?”

Indiaans sjamanisme: “Zij die de wijsheid bewaart”

Zondag is het volle maan… maar dan treedt de dooi ook flink in; regen en wind zijn voorspeld. Ik heb zo’n zin om in een besneeuwd landschap mijn vollemaanwandeling te doen. Ik besluit dan ook om op 26 januari mijn wandelschoenen aan te trekken en mijn hazelaarstaf te pakken. Het is nog bitter koud… zo waterkoud… juist omdat het net boven het vriespunt is. Ik heb dan ook mijn ski-broek aangetrokken, die had ik vorig jaar gekocht… speciaal voor mijn wandelingen en knotten. Het hele winterseizoen knotten we, mijn man en ik, iedere zaterdagochtend in weer en wind. En dan is zo’n warme broek aan je kont erg lekker. Maar nu, heerlijk ingepakt, ga ik om 21.30 op pad. De maan staat al hoog aan de hemel en laat zich heel sporadisch zien… net genoeg om een paar hele mooie plaatjes te schieten. Het besneeuwde landschap leent zich ook voor mooie nachtplaatjes, de lichtgevoeligheid van mijn camera is heerlijk!

In de lucht vliegen de ganzen af en aan, zien kan ik ze niet, maar horen des te beter. Zij zullen wel blij zijn met de intredende dooi. Het loopt een beetje raar… ik voel me net een pinguïn. Sommige plekken zijn glad, want niet overal is gestrooid. Gelukkig heb ik mijn staf. Op het ijs zijn al plassen water te zien en de vrijgemaakte ijsbanen liggen er verlaten bij… de ijspret op retour. Vandaag zijn er in het Noorden van het land op diverse plaatsen schaatsmarathons gehouden, heerlijk dat de mensen dat nog net mee kunnen pikken in het weekend.

Het is stil buiten, geen mens te zien. De lichten van de hockeyvelden zijn uit, maar toch is de lucht oranje van de lichtvervuiling. Door de laag hangende bewolking reflecteert het licht tegen de wolken… de foto’s die ik neem lijken wel zonsondergangen.

Ik besluit eerst bij B8 aan te gaan. B8 is de knotwilg die mij jaren geleden door Luca, mijn vollemaan kattenwandelvriendje, aangewezen is als vervanging van Boompje. Boompje was het miezerige knotwilgje in de rij struise wilgen, dat mij iedere maand wijze raad gaf. Boompje is nu niet meer dan een ‘Boom die was’, een hoge pol gras in de laan knotwilgen… zelfs zijn laatste stronkje is afgezaagd.

Als ik het laantje inloop en de leegte zie van Boompje, besluit ik eerst op zijn plaats te gaan staan. Ik sta nu fier in de rij knotwilgen, neus in de wind. Ik krijg het woord “Trots” van deze plek, van de auraplaats van Boompje :-). Trots vind ik eigenlijk zo’n ‘not done’ woord… hard en afstandelijk … beetje verheven ook, wat moet ik daarmee? Wel voel ik me fier zo tussen de bomen in het uitgestorven koude donkere landschap. Ik laat de lucht door mijn longen rollen en voel me thuis, op m’n plek. De lucht ruikt nergens naar… net zo verstild als het landschap… even niks… stilte voor de storm. Echt een Imbolc-beleving, de uiterlijke rust… wetende dat het weer komt.

Ik stap van mijn plek en omarm B8, wat is dat toch een heerlijke boom… echt een BOOM, stevig en lekker dik. Met m’n handschoenen en muts op maak ik niet echt contact. Toch heb ik geen zin om ze uit de doen. Met mijn neus maak ik contact, “Zacht” krijg ik direct van B8. Grappige combinatie: ’trots’ en ‘zacht’.

Nu, vijf dagen later, krijg ik het beeld van Hathor voor ogen. In het begin van mijn maanvrouwavontuur (2008) heeft Caroline Groeneveld mij de godin Hathor ’toegewezen’. De godin die zich manifesteert als Koe en als Leeuw. Als moedergodin, voedster, staat zij voor schoonheid, vreugde, macht en moederschap… Hathor. Ook laat zij zich zien als Sekhmet, de leeuw… de vernietiger. Hathor draagt ook de staf, de medustok, die aangeeft dat zij mag spreken (‘het voor het zeggen heeft’). Hathor verenigt zachtheid van de voedster en trots van de leeuw, Sekhmet.

Wat mij weer terug doet denken aan mijn vollemaanwandeling van 26 december, de volle maan van de Reebok. De woorden die ik toen kreeg “Kom”, “Kom maar”, “Kom maar op!”… van zacht, bedding gevend… tot trots/fier “Kom maar op!”. Met oud en nieuw waren we bij ons thuis met fijne vrienden, van de groene familie. Een van hen had het heel moeilijk… wat op die avond niet de ruimte kreeg die het nodig had. De 3e januari ben ik toen al heel vroeg naar diegene gereden… aan de andere kant van het land.

Die dag hebben we gewerkt, lichaamswerk. Tot op de dag van vandaag heeft diegene geen pillen meer hoeven te slikken tegen de hoofdpijnen die hem teisterden en ook de huilbuien zijn zo goed als weg. Het “Kom maar” kwam zo prachtig tot z’n recht afgelopen maand. En hij is ook weer aan het werk, heerlijk om er zo voor elkaar te kunnen zijn!

In het weekend van 11 t/m 14 januari (mijn verjaardag) hebben we ook zo’n heerlijk familieweekend gehad met al onze vrienden, in Wapserveen. De opzet was om de verjaardagen van mijn man en mij te vieren… maar het leek meer een familieweekend. We gaan dit vaker doen, met de groene groep. We waren met z’n 40en en ik voelde me echt Mutti… de moeder van de hele groep. Een familie die ik zelf uitgekozen heb, waar ik wat te vertellen heb en die ik verdedig als een leeuw en hoed als een voedster. Ik heb mijn eigen kudde als Hathor… een kudde van vreugde en muziek… en ergens ook nog van wijsheid. Dat heb ik ook wel nodig om een zo prachtige groep verstandig te leiden… want er zitten hoorndragers tussen 🙂 Ja, ik mag hier best wel trots op zijn… zij het met zachtheid.

Als biecht voor de biechtmoeder zou ik willen aandragen dat ik nu zelf een groep heb gecreëerd waar ik welkom ben, waar ik wat te vertellen heb, waar ik uitmaak wie wel en wie er niet in thuis horen. In mijn jeugd ben ik erg hardhandig een hangjongerengroep uit gewerkt… maar omdat ik te trots was, heeft dat een heel seizoen geduurd. Ik wilde niet wijken, ik wilde ergens bij horen. Want ook op de lagere school lag ik uit de groep, hoorde er niet bij (ik was na een verhuizing in een bestaande groep gekomen… en dat wilde niet echt). Daardoor bleef ik zitten en veranderde mijn houding, stoertje. Maar zelfs daarmee liep ik later weer vast in een andere groep. En zo heb ik mijn levensthema ‘ergens bij horen’, vertaald naar ‘daar wil je toch graag bij horen!’ En zo is een oud patroon nog steeds deel van mij… alleen wel een veel leuker deel dan wat het was. Een blokkade is drijfveer geworden van een creatie.

Na een tijdje bij B8 te hebben gestaan en me vertwijfeld afgevraagd te hebben wat ik met deze woorden moet… vervolg ik mijn weg. Ik besluit om de brede witte weg te nemen, niet de weg naar de brug van de klif… maar meer het bos in. Halverwege de brede weg besluit ik een sneeuwkonijn te maken 🙂 Een konijn van sneeuw… tegen een boom, alsof hij er tegenop geklapt is. De sneeuw plakt fantastisch! Wat een grappig gezicht.. zomaar een konijn tegen een boom. Met een brede smile vervolg ik mijn weg. Waarschijnlijk zal niemand hem gezien hebben… de dooi zal hem naar beneden geholpen hebben. De rest van de wandeling geniet ik van de stilte en donkerte in het bos en op de dijk… heerlijk!

Foto genomen tijdens een wandeling bij de Maan van de Overstroming in 2013, foto Loes

Op de weg terug naar de bebouwde kom staan er drie reeën in het veld. Door de sneeuw zie ik hen natuurlijk heel goed. Ik denk dat ik er anders aan voorbij gelopen was. Op nog geen 20 meter van me vandaan staan twee geiten en een bok de sneeuw weg te schrapen om wat gras te eten. Morgen zullen ze dat niet meer hoeven te doen. Mooi om zo nog een verwijzing naar de vorige volle maan (de reebok) te krijgen… ik moet nog wat doen met het verwezenlijken van mijn droom, klopt 🙂 Ik ben het niet vergeten… moet er alleen even voor gaan zitten.

Op de terugweg krijg ik de laatste honderden meters erge last van mijn voeten (hielspoor)… ik ben zo blij dat ik mijn huis zie. Toch weer twee uur gewandeld in een prachtig landschap. En inderdaad: de volgende avond ligt er geen sneeuw meer en regent het, jakkie!!

Gelukkig ben ik sinds dinsdag begonnen met een vernieuwde shockwave-therapie en ik voel het verschil nu al!! De 20 behandelingen met de verouderde apparatuur hebben mij niet geholpen 🙁 Ik hoop er nu op korte termijn vanaf te zijn… na 1,5 jaar pijn.

Liefs, Loes

Als ik zo mijn wandelverslag van vorig jaar terugkijk, moet ik toch wel lachen. De trots en verhevenheid van Boann die tot mij kwamen via B8. Mijn onderbewuste beweegredenen van het ‘groepswerk’, louterend voor mijn oude pijnplek. En het ontlopen van de regen en storm door een dag eerder de vollemaan wandeling te doen… ja, niets voor niets! Toch heeft de lijsterbes haar werk naar mijn onderbewuste gedaan… al was het via mijn wijze hazelaarstaf!

En ik heb er mijn wandelverslag van de Volle man van de Reebok 2012 bij moeten zoeken voor mijn droom die verwezenlijkt moet worden… wat was dat? Ach, ja dat is waar… in de storm kwam de boodschap duidelijk aan! Zie je nou wel, ik had de storm al gehad!

“De hele weg terug langs de huizenkant loop ik met een brede glimlach op mijn snuit… wat een heerlijke krachtige wandeling en wat ben ik heerlijk bezig! Het is goed en ik kan de hele wereld aan… Kom maar op! Laat me zien wat je in petto heb 2013… ik ga er voor! Niks geen goede voornemens… gewoon in m’n kracht staan en blijven. “Kom”… van kom mee, maak deel uit van mijn leven. “Kom maar”… naar mensen en dieren die af en toe een arm nodig hebben en liefde voor mezelf… als ik even een steuntje nodig heb. En “Kom maar op”… naar alle uitdagingen die ik weer tegen zal komen… het zal me sterker maken. Ik zie zo’n klein mensje dat rondhuppelt om de grote bokser, bokshandschoenen aan en een goede dekking… Kom maar op! Let op m’n voetenwerk! Snel en behendig net de aanvallen voorblijvend… Be prepared!”

En zo is 2013 inderdaad een jaar geweest waar ik gelukkig op voorbereid was! Van veel reizen met de groene familie en ons ongewenst voelen in Zwitserland… wat een ervaring! Het dood vinden van iemand die ik lief had en wat nu blijkt moord te zijn. De baanloosheid van manlief en het dan maar zien te rooien als gezin en de mega-verbouwing van een half jaar. Ja, het was me het jaartje wel! Maar goed dat ik goed voorbereid was. En zeg nou zelf: een beetje heks is altijd voorbereid!

En zelfs de hardnekkige hielspoor is nu (pas) op z’n retour! Na wederom 20 behandelingen die achteraf niet diep genoeg waren… kalkdoorn was alleen afgebroken… ben ik in september voor de laatste ronde geweest, hoop ik. Ik zit nog met een restje van 3 mm; wil het niet dan ben ik in het nieuwe jaar zo terug! Na 2,5 jaar mag het eindelijk over zijn… ppfff, sommige zaken zijn echt hardnekkig. Maar goed dat ik dat ook ben 🙂 Wat mij brengt bij mijn pijnlijke nek… maar deze is voor volgend jaar. Gnooti Seauton, nooit klaar!

Liefs, Loes

Geplaatst in Artikelen, Volle Maan Wandelingen | Getagged , , | 1 reactie

Oud nieuws in de verjongingsketel gegooid – Imbolc 2014

Geplaatst op 1 februari, 2014 door Medeia

Zijn of niet zijn… of iets daartussenin

Over de hele wereld zijn verhalen bekend over mensen die terugkeerden uit de dood. Meestal worden die ‘verklaard’ door te zeggen dat die personen dus niet echt dood waren, of (als dit past in het wereldbeeld van de spreker) dat het ‘een wonder’ is. Maar er lijkt ruimte te ontstaan tussen onzin en wonder.

De grens tussen dood en leven is niet zo duidelijk als werd aangenomen, berichtte Discovery News in oktober. Als het hart ermee ophoudt en het bloed geen zuurstof en voedingsstoffen meer bij de organen brengt, was de gedachte, duurt het maar een paar seconden voordat de hersenen beschadigd raken, en in de minuten daarna beginnen de cellen af te sterven. Die opvatting is door nieuwe ontdekkingen op losse schroeven komen te staan.

Als het lichaam onderkoeld raakt, worden alle lichaamsprocessen vertraagd. Men vermoedde al langer dat dit een manier was om het proces van afsterven te vertragen en daarmee de kans te vergroten dat reanimatie slaagt. Dit blijkt te kloppen. Bovendien kan de plotselinge toevloed van bloed als het hart weer op gang komt, bij een gewone reanimatie te veel zijn voor de hersenen en leiden tot neurologische schade. Als het lichaam onderkoeld is, blijkt de kans hierop kleiner.

Bijna-dood

Dat iemand die door de artsen al is opgegeven omdat er geen hersenactiviteit meer wordt gemeten, toch weer kan terugkeren naar het land der levenden, blijkt uit het verhaal van de neurochirurg Eben Alexander. Hij kreeg een zeldzame vorm van hersenvliesontsteking en lag een week lang in coma.

Toen hij weer bijkwam, vertelde hij over een ervaring van verruimd bewustzijn. Zijn beschrijving van een andere wereld heeft veel overeenkomsten met visioenen van mystici en anderen over de hele wereld en uit verschillende tijden. Hij was er altijd vanuit gegaan dat zulke belevenissen verklaarbaar waren uit abnormale hersenactiviteit, maar nu denkt hij daar anders over.

“De meeste artsen en wetenschappers verwarren het feit dat bewustzijn en hersenactiviteit met elkaar verwant zijn (dat zijn ze zeker) met de mening dat de hersenen het bewustzijn voortbrengen” schreef Alexander vorig jaar in Newsweek. Cardioloog Pim van Lommel zegt hetzelfde, gebaseerd op wat mensen hem vertelden die een hartstilstand hadden meegemaakt.

Eben Alexander was in december te zien in het NCRV-programma Schepper & Co aan tafel. Het bleef onduidelijk hoe zijn ervaring een wetenschappelijk bewijs moet vormen voor het bestaan van de hemel als leven na de dood (zijn boek heet in het Engels Proof of Heaven en is vertaald als Na dit leven) of “dat onze ziel en geest onsterfelijk zijn,”  zoals hij in het praatprogramma verkondigde. Met zijn boodschap dat het bestaan zoveel rijker is dan we geneigd zijn te denken, en dat mensen er voor elkaar zijn en dat er meer liefde in de wereld moet worden gebracht, zal echter niemand het ernstig oneens kunnen zijn.

Keltische en christelijke doden

In Geschiedenis Magazine (oktober 2013) besprak Herman Clerinx in de serie over Keltisch Europa de oorsprong van Halloween. De gedachte dat Halloween, in de betekenis van de vooravond van Allerheiligen, het oudere (Keltische) Samhain heeft vervangen, is volgens hem een misverstand van James Frazer in The Golden Bough.

De eerste christenen hadden een feest voor hun heiligen (martelaren) kort na Pasen, niet in november. Volgens Fraser verplaatsten missionarissen in Ierland die dag naar Samhain, het Keltische nieuwjaar op 1 november, omdat dat ook een feest voor de overledenen was. Het christendom zou op die manier makkelijker ingang vinden bij de bevolking.

Clerinx schrijft echter dat het christelijke heiligenfeest niet voor het eerst in Ierland, maar in Rome werd verschoven naar november, door paus Gregorius III. Waarom hij dit deed, staat niet vast. Misschien was het om zo, na de oogst, genoeg eten en drinken te hebben voor de duizenden pelgrims die de relikwieën kwamen vereren die de paus in de Sint-Pieterskerk verzamelde. Pas ettelijke pausen later, onder Gregorius IV, werd Allerheiligen voor de hele westerse kerk op 1 november gesteld.

Dat Halloween op de avond voor 1 november wordt gevierd, komt dus niet doordat de Kelten op die datum een feest voor hun doden vierden. Dat de Keltische en christelijke dodenfeesten door de verschoven datum mooi samenvielen en daardoor wellicht kenmerken zijn gaan delen, is een veronderstelling waar de historicus zich niet aan waagt.

Hedendaags Halloween

Inmiddels is in de manier waarop veel mensen Halloween vieren, met pompoenen en mombakkesen en plezier om griezelige heksen en spoken, weinig christelijks meer te herkennen. Amerikaanse christenfundamentalisten protesteren tegen dit ‘heidense’ gebeuren dat naar hun idee aanzet tot geweld, occultisme, heavy metal, fantasy, porno en satanisme.

In Nederland werd op de algemene begraafplaats in Budel het dodenfeest Allerzielen gevierd met chocolademelk, speculaas, te bezichtigen opbaarkamers en een zee van waxinelichtjes. Het evenement wordt elk jaar op 2 november georganiseerd door een uitvaartonderneming die de dood “meer bespreekbaar” wil maken. Trouws tempelrecensent Stijn Fens vond het wel mooi: “zelden was de dood zo licht en toch zo dichtbij,” maar de saxofoon- met synthesizeruitvoering van ‘My Way’ ging hem toch te ver.

In Japan gaf men een originele wending aan het feest met een Nationale Mooiste-Heksverkiezing. De ‘heks’ moest hiervoor boven de 35 jaar oud zijn en een “magische schoonheid” bezitten, “alsof de tijd geen vat op haar heeft.” Er deden zo’n tweeduizend vrouwen mee. De verkiezing is ooit bedacht door een modetijdschrift, als kritiek op de voorkeur van de modewereld voor jonge modellen.

Romeinse en christelijke omkeringen

De kerstspecial van het BBC-programma Tudor Monastery Farm liet zien dat de Britse ‘Twelve Nights of Christmas’ (de dagen van kerst tot Driekoningen) vijf eeuwen geleden uitbundig werden gevierd, na een periode van vasten (d.w.z. veganistisch eten) tijdens de advent. In de huisregels van veel landhuizen was vastgelegd dat het gewone volk tijdens deze feestdagen niet hoefde te werken. De twaalf nachten zouden zijn voortgekomen uit voorchristelijke feesten zoals Yule maar ook de Romeinse Saturnalia.

Een kenmerk van de Saturnalia was dat de sociale rangorde werd opgeheven of omgekeerd, ter herinnering aan het gouden tijdperk van de god Saturnus (Kronos), toen er gelijkheid heerste onder de mensen. Kledingvoorschriften voor de verschillende standen vervielen tijdens het feest. Het loslaten van sociale rollen wordt wel vergeleken met carnaval.

Boerenhalsdoek

Burgers dragen met carnaval een boerenhalsdoek: Saturnalische verwisseling van maatschappelijke posities?

Slaven hoefden tijdens de Saturnalia niet te werken. Een slaaf werd benoemd tot heer des huizes of Prins van de Saturnalia, Saturnalicius princeps, en mocht tijdelijk de scepter zwaaien. Dit gebruik leefde in Tudor-Engeland voort in de ‘Twelfth Night Cake’, waarin een gedroogde erwt was meegebakken. Wie de erwt in zijn of haar stuk cake vond, was ‘Lord of Misrule’ en mocht zeggen wat er gedaan moest worden. Bij voorkeur spelletjes.

De erwt in de cake evolueerde in Engeland tot het muntje in de christmas pudding. In België en Nederland kennen we nog altijd de boon in de driekoningenkoek. Sommige Franse bakkers maken er een bijzonder koninklijke koek van door de boon te vervangen door een diamant of goudklompje. Het principe van de omkering raakt daarbij wel een beetje zoek!

Wintertradities in Nederland

De periode van het begin van de advent tot Driekoningen, vooral rond kerst en nieuwjaar, is in Oost-Nederland de tijd van het midwinterhoornblazen. Deze traditie staat sinds december op de Nederlandse inventarislijst van immaterieel cultureel erfgoed. Hierdoor kan het eventueel later door de UNESCO worden erkend als werelderfgoed.

Een nieuwe traditie, als het aan pastoor Van der Weide uit Sneek ligt, is het zegenen van oliebollen. “Alles kan gezegend worden,” legde hij uit aan Trouw. Vroeger gebruikten boeren een gewijde palmtak om hun akker of vee te zegenen en tegenwoordig kunnen kinderen hun huisdieren laten zegenen op dierendag. Een pastoor in Bergen op Zoom zegent op het feest van Sint Hubertus anijsbroodjes die zouden beschermen tegen hondsdolheid. De gezegende oliebollen bieden geen speciale bescherming, maar zijn bedoeld om de mensen blij te maken.

Meer Romeinse traditie

Een gebruik dat ook al bij de Romeinen in zwang was, is het uitspreken van goede voornemens voor het nieuwe jaar. Dit was te lezen bij de Royal Holloway University of London. In Rome was 1 januari de dag waarop ambtenaren beloofden de republiek trouw te dienen. Met legerparades en staatsoffers was dit de dag waarop het verbond tussen de burgers, de staat en de goden werd bekrachtigd.

Op deze dag werd Janus, de god van overgangen en van het nieuwe begin, vereerd. Janus had twee gezichten: een dat naar het verleden keek en een dat naar de toekomst keek. Ook de mensen keken op 1 januari terug en vooruit. Ze groetten elkaar met een zegenwens voor het nieuwe jaar. De maand januari is genoemd naar Janus.

Icarus en de betovering

Twee gezichten heeft ook de mythe van Icarus, zei Bas Heijne in december in de 42ste Huizingalezing, waarvan NRC een verkorte versie publiceerde (de volledige tekst is als boekje uitgeveven: ISBN 9789044626377).

Icarus ontsnapte samen met zijn vader, de uitvinder Daedalus, van het eiland Kreta, met zelfgebouwde vleugels van veren en was. Daedalus waarschuwde zijn zoon dat die niet te laag moest vliegen, omdat de veren anders nat en zwaar zouden worden van het opspattende zeewater, en niet te hoog omdat de was anders zou smelten door de hitte van de zon. Maar de jongen wilde toch eventjes uitproberen hoe hoog hij kon komen.

Breughel de Oude heeft de val van Icarus op een schilderij uitgebeeld. Terwijl Icarus uit de hemel tuimelt, gaat de rest van de wereld op het schilderij gewoon door, of er niets bijzonders gebeurt. “De mens, lijkt Breughel te willen laten zien, zal altijd geneigd zijn naar de zon te willen vliegen – en hij zal altijd ook weer neerstorten (…) het is zoals het is, het heeft geen zin ertegen te waarschuwen – en je hoeft het ook niet te verheerlijken.”

Maar dat was in de tijd dat de wereld nog niet ‘onttoverd’ was, zegt Heijne. De socioloog Max Weber beschreef in 1919 de geschiedenis als een proces van ‘onttovering’. De primitieve mens leefde in een magische wereld, waarin geesten en gebeden de gebeurtenissen bepaalden, maar dat wereldbeeld moest meer en meer plaats maken voor een moderne, rationele kijk waarin problemen worden benaderd met wetenschap, technologie en berekeningen.

Het ene gezicht van de Icarusmythe is volgens Heijne het heroïsche van de mens als grensverleggende hemelbestormer die de wereld naar zijn hand wil zetten en naar absolute vrijheid streeft; het andere dat van de mens die het gevoel voor natuurlijke grenzen kwijtraakt en niet langer de waarde ergens van ziet als die niet in cijfers wordt uitgedrukt, en daarmee uiteindelijk zichzelf vernietigt.

Het intellect is niet genoeg; we hebben ook de ‘betovering’ nodig, volgens Heijne: “De wetenschap kan het leven van een doodzieke patiënt verlengen, maar kan geen antwoord geven op de vraag waarom zijn leven moet worden gerekt.” In Vrij Nederland stemde Carel Peeters grotendeels in met Heijne, maar hij betreurde de religieuze ondertoon in de lezing: “De zin [van het leven] is alleen maar te vinden in concrete situaties (…). Wie een proefschrift schrijft vindt daarin de zin. Wie dokter is vindt de zin in het genezen van mensen. Wie iets grondig en in de diepte onderzoekt vindt daarin een diep soort zin. Er is helemaal geen metafysische zin nodig om voor zin te zorgen.”

Egyptisch en christelijk begraven

In Soedan werd twintig jaar geleden een oude christelijke grafkelder gevonden met gemummificeerde lichamen. Op de binnenwanden van het graf waren koptische teksten aangebracht. Deze teksten zijn nu vertaald en worden binnenkort uitgegeven door het Nederlands Instituut voor het Nabije Oosten (NINO), schreef Trouw in december.

Bijzonder aan de opschriften is dat ze in het graf waren aangebracht, zoals in oud-Egyptische grafkamers, en niet aan de buitenkant zoals bij latere christelijke graven. De teksten verhalen op magische wijze over Jezus en Maria en hun hemelvaart. In één tekst stuurt Jezus de dood in de vorm van een haan naar zijn moeder. De teksten moesten de overledene begeleiden naar het hiernamaals, legt koptoloog Jacques van der Vliet uit.

Meer christelijke magie

In oktober promoveerde de theoloog G.C. Vreugdenhil aan de Universiteit van Utrecht op een proefschrift over het verjagen van demonen met behulp van psalm 91. Vreugdenhil werkte lange tijd voor de Gereformeerde Zendingsbond in Chili. Hij ontdekte dat veel Chilenen geloven in kwade geesten en het boze oog. Als bescherming tegen de demonische krachten gebruiken ze psalm 91, voorgelezen of eenvoudig opengelegd in de Bijbel, maar ook afgebeeld op schilderijtjes of porseleinen beeldjes in de vorm van een boek, of als amulet om de hals gedragen.

Vreugdenhil verbaasde zich erover dat christenen gebruik maken van zulke magische praktijken. “Heeft dit misschien zijn wortels in de (historische en culturele) context waarin de psalm ontstaan is? Hebben de inhoud en boodschap van de psalm misschien te maken met een magische perceptie van de werkelijkheid in het oude Oosten?” vraagt hij in zijn proefschrift.

In een meer dan vijfhonderd bladzijden tellend cultuurhistorisch en taalkundig onderzoek gaat hij in op die vragen. Hij bespreekt onder meer Joods-Aramese toverschalen uit Irak en Iran, waarin de psalmtekst of een andere bezwering was geschreven. De woorden liepen in een spiraal naar de binnenkant van de schaal, waar een demon stond afgebeeld. De schalen werden hierdoor demonenvallen. Ze werden begraven met de holle kant naar beneden onder drempels of hoeken van huizen, op begraafplaatsen en op andere gevaarlijke plekken. Ook Egyptische afweermiddelen tegen onheil komen ter sprake, zoals scarabeeën, beeldjes van de god Bes of sieraden met het Oog van Horus.

Diverse Mesopotamische goden en demonen passeren de revue. Hij noemt een verhaal over de god Baäl die een machtsstrijd uitvecht met Mot, de god van de dood. Mot wint en Baäl belandt in het dodenrijk, maar de godin Anat zoekt hem daar op en doodt Mot, zodat Baäl weer tot leven kan komen. Veel fascinerends dus, ook voor niet-christenen! Het proefschrift is als boek te koop (ISBN 9789023927464), of te bestellen of te downloaden bij de Utrechtse Universiteitsbibliotheek.

Duister

Psalm 91 noemt verschillende gevaren waartegen de Heer de gelovige beschermt, zoals “de verschrikking van de nacht” en “de pest die rondwaart in het donker”. Maar is de duisternis iets wat we zo veel mogelijk moeten vermijden? In het januarinummer van Opzij wordt gesteld dat het juist goed is om op zoek te gaan naar ‘het duister’. Uit inzicht in je eigen onaangename kanten kun je kracht putten om dingen te verbeteren, zowel in als buiten jezelf.

Lingerie-ontwerpster Marlies Dekkers vertelt in een interview dat ze opgroeide in een sfeer van angst: angst voor de wind die dakpannen eraf kon blazen terwijl er geen geld was voor reparatie, angst voor God van wie niks mocht. Zelf was ze bang dat God haar voor straf geen borsten zou geven omdat ze veel masturbeerde. Op het moment dat ze zich als puber niets meer aantrok van God, raakte ze ook de duivel kwijt en die mystiek miste ze eigenlijk wel. “Als kunstenaar blijf je daarnaar zoeken.”

Geïnspireerd door een boek van Georges Bataille ontwierp ze de blotebillenjurk. Haar ontwerpen zijn niet bedoeld om vrouwen tot lustobject te maken, maar om ze hun eigen seksualiteit te laten ervaren, los van de man. “De vrouw is een prachtig nieuwsgierig wezen. Ik denk dat we veel moeten experimenteren om onszelf en onze verborgen kanten te snappen.”

Extreem en vreemd

“Er is niks mis met het opzoeken van extreme ervaringen,” zei Arita Baaijens in het VPRO-programma O’Hanlons Helden. “Niet omdat je dood wilt, maar omdat je naar het hoogste streeft.” Vijfentwintig jaar geleden gaf zij haar baan in Nederland op om met kamelen door de Sinaï en de Sahara te trekken. Ze legde O’Hanlon uit dat het harde bestaan in de woestijn voor haar betekende dat je voor 200% leeft.

In het ‘duistere’ nummer van Opzij vertelt ze dat de betovering van de woestijn tien jaar geleden ineens weg was. Op zoek naar “een nieuwe bezetenheid” kwam ze terecht bij het Altaigebergte, waar zich volgens de mythen het paradijselijke rijk Shambala of Shangri-La zou bevinden. Zo belandde ze tussen de gelukszoekers, new-agers en sjamanen, bij wie ze zich volstrekt niet thuis voelde. Maar ze liet graag alle vertrouwde oriëntatiepunten en zekerheden los.

Toen een Mongoolse vrouw haar, tijdens het reinigen van de yurt met takjes en gebeden vroeg hoe Nederlanders hun huis zuiveren, verdween Baaijens’ ergernis over al het spirituele gedoe. De gedachte dat muren negativiteit konden vasthouden en dat je dat weer kon wegzuiveren, beviel haar wel. Ze zag dat spiritualiteit in Centraal-Azië niet soft en zweverig was, maar iets van “stoere mannen die jagen, zuipen en vechten, én rituelen uitvoeren als driemaal rond een steenhoop lopen of melk op een bergpas sprenkelen.”

We kunnen moeite hebben met cultuurverschillen en verschillen in wereldbeschouwing, maar ‘vreemd’ staat niet gelijk aan ‘onzin’, is te lezen op de website over haar Altai-expeditie. In Opzij zegt ze: “Willen begrijpen is niet hetzelfde als geloven.” Niet direct je oordeel klaar hebben, maar jezelf openstellen voor andere ideeën kan heel bevrijdend zijn.

Jamu

“Er komt steeds meer een balans tussen moderne en traditionele geneeswijzen” vertelt Madee Westi, een Indonesische kruidengenezer, in het herfstnummer van de Krant van de Aarde. Aan de universiteiten wordt onderzoek gedaan naar jamu (traditionele Indonesische kruidengeneesmiddelen). In veel jamu zit kurkuma, waarvan is aangetoond dat het koortsverlagend kan werken.

Jamu is eigenlijk het domein van vrouwen. Jamumaaksters bereiden hun middelen elke ochtend zelf en verkopen die op de markt. Wie iets mankeert, vertelt dat aan de jamuvrouw. Zij kiest een verse kruidenpasta, lengt die aan met wat water en geeft dat de klant te drinken. Oude vrouwen worden gezien als het betrouwbaarst, omdat zij de meeste ervaring hebben.

Tegenwoordig zijn er in winkels kant en klare jamupoeders te koop, maar die zijn vrijwel alleen om het seksleven van mannen te verbeteren. De traditionele kennis dreigt hierdoor verloren te gaan. Westi denkt dat door de wetenschappelijke interesse de oude kennis behouden kan blijven en professioneler kan worden (want dat je nu maar op de kundigheid van een vrouw moet afgaan… enfin), maar in een mooie foto van kruiden, uitjes, gember, pepertjes en vruchten schrijft het tijdschrift twijfelend: “Is dit de teloorgang van een eeuwenoude traditie?”

Jamu

Jamu uit een toko in Nederland. Links ‘Gekookt Natuurlijk Geneesmiddel Sterk en Gezond’ met onder meer koemis koetjing, andrographis en peperblad, om een afkooksel van te maken. Rechts instant-jamu van kurkuma, citroen, rietsuiker en honing.

Batak-toverboek

In oktober kwam het nieuws dat het Tropenmuseum een groot aantal objecten uit de vaste collectie nu ook aan het publiek presenteert in een online-tentoonstelling bij het Google Cultural Institute. Andere musea, zoals het Rijksmuseum van Oudheden of het Nationaal Museum van Denemarken (waar de Gundestrup Cauldron staat), zijn daar ook te vinden.

Een een van de oudste stukken uit de collectie van het Tropenmuseum is de Grote Pustaha. Dit is een boek waarin de kennis van negen generaties Batakpriesters is neergeschreven. Er staan mythen, rituelen, voorschriften en toverspreuken in. De bladzijden zijn gevouwen als een harmonica en zitten tussen bewerkte houten delen. Het onderste deel staat op vier pootjes en op het bovenste deel is een mythische figuur uitgesneden. Waarschijnlijk stelt die de slang Naga Pahoda voor, heerser van de onderwereld, die de eilanden schiep door de oceaanbodem omhoog te woelen.

Online kun je een indruk krijgen van de bladzijden van het boek, met magisch-mythische tekeningen in zwarte en rode inkt op een ondergrond van geklopte boombast. Jammergenoeg staat niet het hele manuscript online. Maar dit is in elk geval meer dan je in het museum te zien krijgt van de inhoud, want daar ligt het boek gesloten in de vitrine.

Viking-toverstaf

Het British Museum komt ook voor op de lijst van het Google Cultural Institute, met een online-tentoonstelling van een Angelsaksisch scheepsgraf. Niet online staat de Viking-toverstaf waarover de Daily Mail in december schreef. Maar die staf is dan ook niet in het Verenigd Koninkrijk opgegraven, maar in Noorwegen.

De 90 cm lange metalen staf dateert uit de negende eeuw en kwam aan het eind van de negentiende eeuw in het bezit van het British Museum. Het voorwerp werd gevonden naast het skelet van een vrouw. Het heeft aan de ene kant een handvat met knoppen aan weerszijden, en aan de andere kant een omgebogen punt. Er werd lang gedacht dat het een grote vishaak was; later dacht men aan een braadspit, maar na bestudering van vergelijkbare objecten is men nu tot de conclusie gekomen dat het om een toverstaf gaat.

De staf werd waarschijnlijk gebruikt bij het beoefenen van seithr, zegt curator Sue Branning. Vooral vrouwen hielden zich bezig met deze vikingmagie. Vrouwen van wie men dacht dat ze magische krachten hadden, werden gerespecteerd maar ook gevreesd. De punt van de toverstaf is bij de begrafenis van de vrouw omgebogen, om de toverkracht te neutraliseren en te voorkomen dat de dode vanuit haar graf nog zou toveren.

Heilig landschap

Het ombuigen van voorwerpen kwam ook ter sprake in de tweede aflevering van Sacred Wonders of Britain, een documentaireserie van de BBC, gepresenteerd door Neil Oliver die in Coast zo pakkend weet te vertellen over diverse tragische rampen waardoor Britse kustplaatsen in het verleden zijn getroffen.

Bij Llyn Cerig Bach in Wales bijvoorbeeld is een dubbelgevouwen zwaard uit de Keltische ijzertijd gevonden. Oliver vertelde dat met het ombuigen of dubbelvouwen het voorwerp als het ware werd doodgemaakt, waardoor het de wereld van geesten en goden kon binnengaan. Ook op het vasteland van Europa zijn dergelijke omgebogen zwaarden gevonden, waarvan wordt aangenomen dat ze zijn geofferd.

De eerste twee afleveringen van de serie (de derde is op het moment van schrijven nog niet uitgezonden) zijn bijzonder boeiend en het is te hopen dat ze nog vaak te zien zullen zijn. Alle interessante weetjes uit mijn aantekeningen hier vermelden, zou te veel worden. Ik beperk me tot enkele hoogtepunten zoals Bath (2e aflevering), waar de heilige bron al vroeg een cultusplaats was. Toen de Romeinen kwamen, bouwden die er een tempel waarin hun eigen goden werden gecombineerd met Keltische goden zoals de drie moedergodinnen.

In het heilige bronwater werden stukjes metaal gegooid, zoals mensen ook nu nog overal ter wereld muntjes in fonteinen gooien. In de oudheid bevatten de metalen plaatjes gebeden tot de goden. In Bath richtte men zich met name tot Sulis-Minerva. Er zijn loden plaatjes gevonden (dubbelgevouwen, zodat alleen de godin het kon lezen) met verzoeken om misdadigers te straffen, door die bijvoorbeeld te veranderen in vloeistof, of impotent te maken en te laten doodbloeden.

Grotten en mijnen

In de eerste aflevering ging het over de Creswell Crags in Nottinghamshire. Aan het einde van de ijstijd, toen Brittannië nog vast zat aan het continent, was hier de noordgrens van het bewoonbare gebied. Jagers-verzamelaars woonden er aan de ene kant van een kloof in grotten die uitkeken op het zuiden. Aan de andere kant waren ook grotten, maar die waren niet in gebruik als woonruimte. In één van de grotten aan die kant, de grot die door de Victorianen Churchhole Cave is genoemd, werden rituelen voor de jacht werden gehouden. Dit was in de Oude Steentijd.

De grot wordt in het programma omschreven als een plaats waar deze en de andere wereld elkaar raken. Op de wanden van de grot zijn dieren afgebeeld. Het magische zat hem niet zozeer in de afbeelding zelf, maar in het maken van de afbeelding. Het achterliggende idee kan zijn geweest dat de mensen op die manier de dieren teruggaven die ze door de jacht hadden weggenomen.

Uit de Nieuwe Steentijd dateren de vuursteenmijnen van Grimes Graves in Norfolk. Een vuurstenen mes was het Zwitserse zakmes van die tijd. Het lag in die omgeving niet voor de hand om twaalf meter onder de grond naar vuursteen te zoeken, want die was ook aan de oppervlakte te vinden. De mijnen zullen dus een bijzondere betekenis hebben gehad. Vroeg-agrarische gemeenschappen zoals deze hadden vaak initiatieriten. Als je uit de mijnen naar buiten komt, maakt het grote verschil in temperatuur en licht dat je het ervaart als een wedergeboorte.

~ met dank aan iedereen die me nieuws toestuurde of me ergens op attendeerde! ~

Geplaatst in Nieuws | Getagged , , , , , , , , , | 1 reactie

The Cry of the Cailleach

Geplaatst op 1 februari, 2014 door Nemain Cwmbran

Red her eyes, a cold blue face
Slamming with her Stick, without any grace
Shaping the land with stones thrown by chance
Making earth ready for another dance

Life in the essence, hidden inside
I urge you to grow to meet the light
Snow on the surface, water in disguise
To soften the seed in which you hide

Don’t be afraid, to circle again
As if your life has just begun
Another change, cycle, or phase
Light is increasing, in this time and place

I am your past, your present and future
There will be only growth I ensure you
Become a warrior with a zest for life,
It will be a battle, it will be a strife

And when you are ready for this new chance
When you are ready, dance the dance
Face your own inner darkness, leave it behind,
And find your life improving, find it refined

So, shed off your shield, or slam that brick wall
By now you must have heard my cry, my call
Trust upon your inner light,
To face the surface and meet the Bride.

Pregnant Cailleach

Geplaatst in English articles | Getagged , | 2 reacties

Some reflections on Kenneth Grant

Geplaatst op 1 februari, 2014 door Morgana

Some Reflections on Kenneth Grant

With the death of British author and occultist Kenneth Grant in January 2011, we lost a figure who was both unique in his own right and also a link to some of the key figures of the modern Magical Revival in the mid-20th Century. He was roundly considered the last living link to Aleister Crowley, Gerald Gardner, and Austin Osman Spare; had also been at least a partial witness to the contact between Crowley and Dion Fortune, and had been on familiar terms with the Occult Surrealist painter Ithell Colquhoun, and involved with the enigmatic Alchemist and Tantricist David Curwen.

Kenneth Grant had written and published steadily over five decades, leaving behind a substantial body of books and articles, including both fiction and non-fiction work, that have been a major contribution to modern occult literature. Grant and his work have been admired and attacked in equal measure, and it has been said that his work can infuriate as readily as inspire or illuminate, but as his former protégé, priestess of Maat Magick, Nema, has written: “These aren’t just books about Magick; they’re books that are Magick.”

In his important study, The History of British Magick after Aleister Crowley, the late Dr. Dave Evans argues that Grant was “certainly unique” in the history of British esotericism because of his “close dealings” with Crowley, Spare, and Gardner, who he considers the “three most influential Western occultists of the 20th century” – even though at the same time he describes Grant as having “an often confusing, oblique, and sanity-challenging writing style.” Similarly, in an oft-quoted review of Grant’s novel Against the Light, despite at one point characterising him as “a schoolboy gone berserk on brimstone aftershave”, prominent graphic novelist and self-professed magician Alan Moore declares it is “hard to name” any other living individual who “has done more to shape contemporary western thinking with regard to Magic” than Grant.

Outside the U.K., assessment has been more cautious when it has appeared at all: at just shy of 500 pages, the monumental Lords of the Left-Hand Path by Rune Master and former High Priest of the Temple of Set, Stephen E. Flowers, PhD, barely mentions Grant at all – and then only really in passing, acknowledging his contribution as Austin Osman Spare’s literary executor. His fellow Setian and likewise former ToS High Priest, Don Webb, wrote an appreciation of Grant after his death, at one point calling him a “guilty pleasure” for Setians – and then making some interesting if somewhat surprising comparisons with the American writer, William S. Burroughs (himself no stranger to altered states and irregular sexual practices, and with a lifelong obsession with the occult.) By contrast, associate professor at Gothenberg University, Henrik Bogdan – author of Kenneth Grant: A Bibliography from 1948 – has written that Grant was “perhaps (the) most original and prolific English author of the post-modern occultist genre.”

It is to be hoped that a fuller assessment of Kenneth Grant’s life and work will be made in due course. So far, the definitive statement has to be the essay Scintillations in Mauve, by his friend and colleague Michael Staley, which can be found online at:

http://www.starfirepublishing.co.uk/Downloads/Scintillations_in_Mauve.pdf

Emma Doeve and I have also made some small contribution with a series of articles that we have begun work on about Kenneth Grant, also his association with the likes of Austin Osman Spare and David Curwen, the first of which appear in the new occult journal from Aeon Sophia Press, The Thirteenth Path.

In the meantime, we would like to share some ‘highlights’ from a piece that I wrote shortly after his death in 2011, Remembering Frater Aossic, the late Kenneth Grant:

He liked Count Basie, and was convinced that his ‘jump’ rhythms held sonic keys to tangential tantras on the reverse side of the Tree-of-Life. On the other hand, like so many of his generation he was all-too dismissive of most popular music, and had a pretty dim view of what passed for ‘popular culture’ from the 1960s onwards – and despite his involvement with the band Chakra’s single Scarlet Woman! [In 1976, a loose assortment of musicians and members of the Typhonian Order who had met in the Grant’s local, had released a 7” single, with cover art by Steffi Grant, featuring the wax-cylinder recordings of Aleister Crowley reciting La Gitana and The Pentagram on one side, and on the other a catchy ditty Scarlet Woman, which included Grant and a couple of his associates chanting in the background.]

Despite his lifelong dedication to the life & works of Aleister Crowley, promulgation of the Law of Thelema, claiming Outer Headship of his Own True Order, etc., he confided that really his ‘first love’, spiritually speaking, was Advaita Vedanta: this lead to him writing a number of articles for Indian journals, and for a while becoming a follower of the Sage of Arunachala. [All of this was later collected and commented upon in the Starfire volume At the Feet of the Guru.]

He really believed that H. P. Lovecraft was “onto something” – the Necronomicon in fact existed on the astral, as it were, and that HPL had apprehended this through his dreams, or suchlike, but was unable to accept the ‘truth’ of what he had discerned – that he was in effect an unconscious magician. [An interesting – if perhaps controversial – examination of this very topic was published recently as The Dark Lord: H. P. Lovecraft, Kenneth Grant, and the Typhonian Tradition in Magic, by former “Simon Necronomicon” author Peter Levenda.]

He had received his first intimations of ‘an Occult Transmission’ at 15, when he had received a Transmission from the entity S’lba – also the same age at which he came across Crowley’s Magick In Theory & Practice in a Charing Cross Road bookshop, which lead him eventually to write to AC c/o the publisher (he was hoping that AC would be able to teach him yoga!) [I made my initial contact with Mr. Grant – likewise by way of writing c/o the publisher – when I was 15 myself, at a time of certain ‘occult awakenings’ of my own, so I was convinced that these things went in cycles…]

Of profound interest was Grant’s revision of the XI° O.T.O., to bring it more in line with authentic Vama Marga Tantra… [This subject forms part of the particular focus of my article, At The Feet of The Goddess: Some thoughts on Kenneth Grant & David Curwen, which can be found in the first issue of the new Occult Journal from Aeon Sophia Press, The Thirteenth Path.]

And lastly, on a more personal note, with regard to my age he encouraged me to make the best of my education (he seemed particularly pleased that my schooling included Latin, Religious Studies, and a generous round of the Sciences – in short, a classic English grammar school education – as he felt this would provide just the sort of grounding a serious student of magick needed), and when he understood that my interest in the Occult was leading to a certain amount of social ostracism, even problems with bullying at school, he recommended to me the Fourth Power of The Sphinx: that as well as To Know, Will, & Dare, one should also remember when to Keep Silent…

Finally, in closing, I know that a picture of Grant is often painted as autocratic, ‘old school’ authoritarian, which may well have been so – several people have lead me to believe that he was actually easier to get on with if you weren’t a member of his Typhonian Order! – but the thing that impressed me about him was his obvious dedication to the daemonic feminine. His championing of the work of Dion Fortune, and of Marjorie Cameron (at a time when most people, if they were aware of her at all, just thought of her as “Jack Parsons’ widow”), and his active encouragement of successive generations of strong women occultists such as Margaret Ingalls (‘Nema’), Janice Ayers & Jan Bailey, Mishlen Linden, Linda Falorio, and Mary Hedger – as well as his life-long devotion to his wife, the artist Steffi Grant, attest to this. [As Caroline Wise of the Fellowship of Isis has remarked recently: “KG was totally for the Goddess!”]

His legacy is yet to be fully assessed and we shall not see his like again.

In Memoriam Kenneth Grant, 1924 – 2011, gone to his Greater Feast.

Matthew Levi Stevens

Accompanying illustration: ‘Kaula Dancer’, by Emma Doeve.

Biographies:

Emma Doeve is a changeling child from the Lost World of what were formerly the Dutch East Indies, twice removed: once when she was taken on a big ship to Holland, where she grew up and went to school; the second time after Leiden University, when she left the Netherlands to find the birthplace of English Romanticism and re-connect with Nature.

She has lived in rural Scotland, Oxford, and Hay-on-Wye. She is first and foremost a Fine Artist, but also a Writer & Researcher, with an interest in the Occult and Esoteric, who has made use of Design, Graphics, Performance, Photography & Video in her work. She currently resides deep in the Heart of Darkest Surrey, with her partner Matthew Levi Stevens. They deal in rare books, and have collaborated on a number of projects together.

Matthew Levi Stevens was born shortly before Midnight on the 31st of October 1966. He is a writer, researcher, rare book dealer, and occasional poet, speaker and story-teller, with a background in music and performance art.

An early awareness of the Occult and a range of ‘chance encounters’ with artist-practitioners while still only a schoolboy of 15 determined his path at a young age. He has been exploring the Magical Universe and matters sacred and profane for the past three decades. He is currently expanding and revising his essay The Magical Universe of William S. Burroughs for book-length publication, and with his partner Emma Doeve working on a Grimoire inspired by the Graeco-Egyptian Magical Papyri.
See also:  http://whollybooks.wordpress.com/the-oracles-of-matthew-levi-stevens/

Geplaatst in English articles | Getagged , , | Reacties uitgeschakeld voor Some reflections on Kenneth Grant

Magical Text in Ancient Civilizations

Geplaatst op 1 februari, 2014 door Morgana

On 27-28 June 2013 an International Interdisciplinary Conference on Magical Text in Ancient Civilizations, organised by the Centre for Comparative Studies of Civilizations at Jagiellonian University in Kraków in Poland, was held. The conference gathered researchers from Hungary, Italy, Poland and Ukraine. They represented various disciplines, among them were: comparative civilizations, comparative religions, linguistics, archaeology, anthropology, history, philosophy.

The papers held at the conference were multicultural in their topics. There were three papers theoretical in their approach. One of them, starting with two models: ‘symbol-reference approach’ and ‘symbol-link approach’, and referring to Geertz’s interpretation of culture as a kind of literary sources, proposed to study those cultures, which are characterized by magical thinking, as sui generis magical texts.

The second paper discussed theoretical and practical aspects of the texts considered as magical. The authors of the paper argued that that delineation of the aspects conditions a possibility of the definition of correlation between philosophy, religion and magic.

The third paper in this group presented different attitudes towards characters of script in Mesopotamian, Egyptian, Maya, Chinese and Scandinavian writings. One group of the papers referred to Asian cultures – both from Far and Near Asia. Among them was a paper about examples of origin, use and variety of magical texts of two main branches of Daoist religion: Zhengyido and Quanzhendao, which are a part of Chinese culture.

Other papers compared a motif of a healing herb contained in several Atharvavedic hymns (healing herb of Kushtha) and in ancient Chinese literature, in the texts (Dong Tao Xing, Tian Wen; poetry of Li Tai Bo) influenced by Taoism. The paper on magic in the Tibetan text The nine ways of Bon discussed various possible equivalents of the scientific concept of ‘magic’ in the Tibetan Bon tradition analysing all nine paths described in the text.

the Bhagavata Purana: an illustrated Oriya Palm

Another paper was dedicated to a presentation of the ritual which can be interpreted as a magical ritual protecting the body of a warrior in the battle. The description is found in Bhāgavata Purāṇa – the ancient text from India. The appearance, acquisition and application of magic weapon, as described in the texts of the Hindu tradition, was the topic of other paper from this culture. The author of this paper drew attention to the process of making such a weapon that involved magic, including mantras as magic formulae. Another ancient Indian text (Śatapatha Brāhmṇa), presented as a source of magic formulae of immortality, which had to be passed three times to receiver, with each time reduced in wording, as it seemed to be too complicated for the receiver. The text of Śapathabrāhmana with Prajāpati, who manifests himself in the world during creation, was a base for an exploration of the ancient Indian ritual in terms of conceptual metaphor, which was presented by the next researcher. The usage and meanings of the term brahman in the early periods was discussed in another paper. The author of the paper presented the evolution of this term starting with the earliest Vedic texts, through ritual manuals, to the philosophical speculations.

Peace Treaty found at Hattusa, Anatolia

The Peace Treaty found at Hattusa, Anatolia

The authors of other papers discussed  the texts with magical meaning deciphered from clay tablets dated to the 13th century BC, discovered in ancient Hattusa (Bogazköy) on the territory of present Turkey. These texts were compared to the similar ones from Egyptian New Kingdom. The author of the paper on the Middle Persian text of Mādīgān-ī Yōšt-ī Fryān considered it to be a pre-Zoroastrian magical text, which was adapted into Zoroastrian tradition earlier being modified by removing magical features of myth.

The author of the paper on mezuzah – a piece of a parchment containing a divine name Shadday and two short passages from the Biblical Book of Deuteronomy – argued that it is a magical text having an apotropaic and a fertility-securing aspects. Other magical texts, that were presented, came from the religious Ugarit literature. Some of them have a form of an incantation. They contain mnt, which denotes the enumeration of goddesses. The author of the paper on the genealogy of Shem (Book of Genesis 10:21-32) concentrated on the proposition given by Oskar Goldberg and its consequences. The paper referring to Arabic culture contained an analysis of Forty Names – a short medieval Arabic magical text, probably dated to the 12th century. The treatise is an example of a work on popular and practical magic representing the science of the divine names and their secret characteristics that was one of the traditional occult discipline of Islam from the late Abbasid up to early Ottoman period.

There was quite a strong group of participants presenting their research from the Egypt area. One of them comprised an analysis of the Litany of Neith at Esna, which confirmed the existence of a speculation on the nature of the god, which respects the ancient models and also is able to talk with the new doctrines of the Mediterranean world. Other archaeological research led to a discovery of magic texts in the Monastery Nekloni (Fajum). Some of them could be dated to the end of the 5th century. One of them is of medical nature, containing a spell against fever.

Other paper discussed the spells for protection of the body from the corpora of funerary literature, as well as magical spells of the living from the Third Intermediate Period with reference to texts from other periods. Graffiti of visitors of the Greco-Roman period, often of character of religious ‘proskynemata’ including some elements of magic, discovered in the tomb of Ramesses VI in the Teban Valley of the Kings, were discussed in the other paper. The author of the paper on magic in the textual and pictorial materials found on the 21st Dynasty Theban coffins underlined the representations of the mythical figures evoking magical forces, like Heqa, Thot, Isis. The paper devoted to the Pyramid Texts aimed at giving a statement whether all of them or only some parts were considered as magical, and what kind of magic it was. Of special interest were excerpts known as ’the serpent spells’.

The author of the next paper discussed a short history of the scholarly discovery of those manuscripts from the Egyptian Museum in Turin that might be considered as magical texts. The Great Magical Papyrus of Paris was presented by other researcher as an example of a strong convergence of ritual ability and theological discourse, which as a result brought a new ’theology’, where the religious traditions of the various peoples of the Mediterranean world merge in a vast cosmosophic perspective with strong solar marks. The aim of other paper was to examine some papyri texts and archaeological objects (e.g. magical gems, semiprecious stones engraved with figures of various deities) with relevant elements of comparison. By doing this the author of the paper wanted to draw attention to important elements that could help to understand the complex phenomenon of magic in late Antiquity.

The author of the paper on the funerary context of Greek-Roman magical practices presented various connections between magic and the world of the dead, which culminated in the direct use made of corpses and graves for the purposes of magical actions. About the discovery of the fountain of Anna Perenna in Rome, being in use in the period of the late Roman Empire, and the materials related to the cult of the goddess and to magic was other paper. Among the materials are more than 24 defixiones and magical texts, voodoo dolls found in the containers.

One of the papers elaborated on a recently found curse tablet from the well of Anna Perenna in Rome, which bears the following inscription, originally in Latin: “Let us beg your goddesses and our Christ tomorrow.” Explaining the difference between the Christian sacraments and magic formulas the author of the paper, referring to texts of Pseudo-Dionysius the Areopagite, Saint Augustine and Maximus the Confessor, stressed the spiritual intention and the very origin of the formulas of the first kind.

There was also a paper whose author presented various Celtic texts, which could be considered as magical – from lead tablets deposited in holy springs to chantings and satires preserved in Irish literature, but also a calendar, however, under the condition that the changes made in it, which were to bring luck, were considered.

In other papers magical texts from Viking culture were presented. Among them were poems from the work commonly known as Edda, as well runic inscriptions. There was one cross-cultural paper. Its author was analysing magical power of the ancestors and their names passing in the collective memory from generation to generation. Germanic and Roman cultures were used as examples, although there were also connections made to the present times.

Biography: Bożena Gierek, PhD in Philosophy (Comparative Religion Studies), lecturer in the Centre for Comparative Studies of Civilizations at the Jagiellonian University in Kraków, Poland. Her research focuses on Celtic culture, comparative cultures (approached through anthropology) and on non-verbal communication. She is the author of numerous publications, both articles as well books, and is also the co-author of lexica and encyclopaedias in the field of religion. Her most important publications are: Celtowie [Celts], 1998; Tradycja celtycka w życiu religijnym współczesnego społeczeństwa irlandzkiego [Celtic Tradition in Religious Life of Contemporary Irish Society], 2002; Religie Celtów [Religions of the Celts], 2013.

Images:

http://www.exoticindiaart.com/book/details/bhagavata-purana-illustrated-oriya-palm-leaf-manuscript-parts-viii-ix-IDJ995/

http://cdli.ox.ac.uk/wiki/doku.php?id=treaty_hattshili_ramesses

Geplaatst in English articles | Getagged , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Magical Text in Ancient Civilizations

Dode hertjes en creatie

Geplaatst op 1 februari, 2014 door Yoeke

Skelet van een hertje op de bosvloer

We liepen door het bos, de Leuke Man en ik. “Ik weet nooit zo goed wat ik nou aanmoet met Imbolc,” zei ik. “In-de-buik is nou niet direct iets om een ritueel omheen te maken. Er is iets nog niet. Hoe maak je dat zichtbaar?”
Hij knikte vriendelijk en stak zijn neus een beetje omhoog, alsof hij wilde ruiken of het bospad waarover we liepen wel betrouwbaar was.
Aan zijn ‘uh-huh’ kon ik horen dat hij het bedenken van een Imbolc-ritueel geen moment van zijn leven als probleem ervoer. Hij was in zijn eigen gedachten verzonken maar, in tegenstelling tot mij, deed hij dat in stilte.
Het kleinere pad liep dood, maar wij struinden lekker verder. De heide kraakte onder onze voeten. De slachtoffers van de storm lagen her en der om ons heen: scheefhangende bomen, afgescheurde takken; op deze plek, zo ver van de wandelpaden af, hecht Staatsbosbeheer kennelijk niet meer zo aan uiterlijk vertoon.

Krachtvoorwerp
“Bridget spreekt me dan nog meer aan. Zo’n goddelijk duizenddingendoekje dat kan smeden, healen en dichten. Maar in rituele vorm…”
De Leuke Man pakte mijn arm. “Kijk!” zei hij en hij glunderde over z’n hele lijf. Hij wees naar iets wittigs.
Daar lag ze. Of hij natuurlijk. Of het, want als iets zo enorm dood is als dit hertje kun je nauwelijks meer belang hechten aan sekse, lijkt me.
In stilte liepen we om het halve geraamte heen, elkaar wijzend op interessante uitsteeksels. “Zo’n bekken heb ik ooit eens los gevonden,” zei ik en ik realiseerde me dat ik ook toen met een Leuke Man in het bos liep. Dit bos.
Het ziet eruit als een masker, dat ding boven mijn altaar,” legde ik uit.
Vanaf het moment dat ik het vond ben ik van plan geweest om er Iets Mee Te Doen. Eigenlijk vond ik dat ik er een krachtvoorwerp van moest maken; een ritueel Object dat er prachtig uitziet en een beetje mysterieus, waar je kippenvel van krijgt als je het ziet en dat op te laden is met precies de juiste intentie om in te zetten bij bijzondere rituelen. Nooit gedaan. Wel een kleurig Beltanelint doorheen gevlochten, in 2004 geloof ik.
Dit hertjesoverschot bood nog veel meer mogelijkheden.
“Oh, die ruggewerveltjes zitten er zelfs nog aan vast,” wees ik.
De Leuke Man bukte zich en pakte een los hoefje op. “Prachtig hè…” mompelde hij en stak het in zijn zak.
“Als ik nou toch echt Iets Moois zou kunnen maken met…” ik maakte een wat sukkelig gebaar naar de hertjesresten: “dit allemaal… Dan zou ik het wel mee willen nemen.”
Ik realiseerde me direct dat ik mezelf al haarfijn had uitgelegd waarom ik de beenderen niet (ook niet met eindeloos geduld om ze niet te laten ontwrichten of breken) mee naar de auto zou slepen.
“En zeg, wat is dat?” wees hij. Verderop lag nog een los pootje, zo te zien van hetzelfde hertje, maar nu met nog een slofje van bont boven het hoefje.
Ook dat lieten we liggen en zelfs toen we het vierde pootje vonden, lieten we ons enthousiasme hangen bij enthousiaste kreetjes, maar we namen niks mee.

Duizenden kleine kaakjes
Want waarom zou ik? Het hertje had z’n werk al gedaan. De rest van de wandeling en nog veel dagen daarna, tot nu toe zelfs, dacht ik eraan. En aan hoe nieuwe ideeën, creatie, meestal voortkomen uit iets wat oud is en niet meer werkt. Bij mij tenminste, ontstaan de beste ideeën uit wanhoop. Ik heb teveel troep in mijn tas, kieper ‘m om en zo ontstaat het Damestasjeslezen. Of ik wil een lezing geven, vergeet mijn aantekeningen en improviseer een veel leuker programma bij elkaar dan ik gewend ben te doen. Of mijn geld is op en ik bied een schrijfcursus aan bij iemand die mij een waardevol consult kan geven dat ik niet kan betalen.
Er is iets niet waar ik wel naar verlang en zo ontstaat er ruimte voor creatie.
Tussen ‘niets’ en ‘iets’ vindt het creatieproces plaats. Ik beschrijf eerst voor mezelf in woorden hoe het moet zijn: een brug tussen verlangen en werkelijkheid die ik zal smeden, en genees daarmee het niets – door het te transformeren tot creatie. Ik reik uit naar de goden met creatiedrang, de goden buigen zich giechelend naar mij toe en antwoorden met hun scheppend vermogen. In die samenwerking ontstaat iets nieuws, domweg omdat het oude er plaats voor heeft gemaakt.
In de natuur is dat zo prachtig te zien. Op de plek waar wijlen dit hertje wordt opgenomen in de aarde, traag, geleid door duizenden kleine kaakjes van torretjes en wormpjes, zal de grond meer voeding geven aan de zaden die er toevallig op neer komen.
Deze desolate plek is een vat van creatieve potentie.
Zoals ook verlies, verdriet en ziekte een prachtige voedingsbodem zijn voor gedichten, schilderijen, muziekstukken of weergaloze vrijpartijen.
Wat was dat nou over rituelen en zo? Die Brigite?” vraagt de Leuke Man.
“Laat maar,” grijns ik. “Ik weet het al. Dichten. Smeden. Helen.”
Hij knikt en wijst. “Daar staat de auto al. Gaat het nog?”
Als we thuiskomen legt hij het hoefje op mijn altaar. Een cadeautje.
Moet ik toch eens iets mee doen.

————————————————————————————————————————————-
Nieuw boek: Schrijven met het Creatiepentagram

Op 8 maart verschijnt mijn nieuwe boek Schrijven met het Creatiepentagram bij uitgeverij A3-boeken. Hierin beschrijf ik hoe je gemakkelijk met een nieuwe creatie de brug legt tussen verlangen en werkelijkheid. Kijk even op mijn website, www.yoeke.com, of er nog plek is om mee te doen aan de workshopdag in Maarn – of ergens anders – om ook zelf te gaan werken met het Creatiepentagram.

Geplaatst in Artikelen, Columns | Getagged , | Reacties uitgeschakeld voor Dode hertjes en creatie

The Morrigan Papers, part one

Geplaatst op 1 februari, 2014 door Nemain Cwmbran

Logo rubriek 'Gedachten' in Wiccan Rede Online Magazine

Conversation on Facebook
“Never thought about it much. I never had a special deity in mind, ‘just’ the God and Goddess. Just recently I discovered the Morrigan and also just recently I found that they are / she has been with me way much longer and I am talking about decades! It is, on a personal level, very interesting how things can work out and through, so I’ll stick with the fact that deities choose us although we often think that we ‘pick’ them”.

Introduction
That was my answer on a question on Facebook. And yes, the Goddesses, in the appearance of Badb, Nemain, Anu and Macha, made their presence clear to me without a doubt! A good reader sees four Goddesses. And that is, according to me, the only way I can see them. It was a bit of a struggle for me nevertheless. Raised with the principle of Maiden/Mother/Crone there was one too many! But as I did a fair bit of reading and research (and still not finished), I can tell you this; this ancient Celtic Goddess is a shape shifter! And there are a lot of guises! And all these guises are there to help us through everyday life, that is, if we are willing to listen and do not flee. For me She is the one that helped me through a lot of life’s struggles, yet not knowing or recognising her, but now I know that she was there with me all my life.

My History
About 28 years ago, I first met the Morrigan in a little book written by Merlin. It was just a few of Her aspects linked to trees and Moon phases. And also the fact that She was considered a Dark Goddess made me very curious. What did it mean… Dark Goddess? But I did not understand at the time and I did not search any further. My personal life was filled with work, my daughter and all those other mundane things. When I look back at my life until this moment, there have been many ‘signs’ of Her to let me know She was there for me. A few of these ‘signs’ are the name of my first born daughter, Kayleigh, which means probably wise woman, and has a connection to a shape of the Morrigan known as Cailleach. A second one was my fear of goats, cattle…, the Morrigan in her shape as guardian of the livestock. I am now the owner of an organic goat farm on 1,5 acres and there I have found more or less a piece of acknowledging of sovereignty on an earthly basis, one of the Morrigan’s aspects is Earth Goddess and as bestowal of Sovereignty. So, in that aspect I do not feel like I own the land, but that I am a caretaker of the land! I could go on for a while but that is not very interesting.
All the things I have been reading has brought me to a simple conclusion. The Morrigan comes to us from Irish history and mythology although not always recognised. I believe that, like all other Gods or Goddesses, the Morrigan can be seen as a later form of the Earth Goddess. To me it is completely clear that if ‘society’ evolves so do the Gods and Goddesses. And how is She manifesting in today´s society?
I have to approach Her as if she was a real person and in some way they, deities that is, are ‘real’. They live their ‘lives’ just like us human beings and that is a wonderful gift. So if we are relating to Her as a human being it is easier to recognize in all her shapes and aspects. We humans are also ‘shape shifting’ through all the stages of life: we are the new born baby, the child, the youngster, the adolescent, the mother to be (girls only 😉 ), the Mother, the Crone and the Hag.

And just like us humans there is a Battle if we go from one phase to another. It is not the ‘real’ battle for our lives and livestock anymore but it is more or less a battle on the inside of us our spiritual side that in today’s mundane society is so neglected! If I try to imagine how hard life must have been in comparison to today’s live for most of us (which is quite comfortable), She simply had to be there! You had to fight for your life, for your food, for your offspring, your tribe. She helped by offering her shrieks when battle was due, She was there to protect the cattle, the livestock! She was there to place sovereignty upon that man that was worthy to be King, so they could work for the greater good of their tribe. And since the Ancient ones lived, fought, loved, died and were reborn, according to the Wheel of the Year, there had to be so many guises of Her. She is the Beginning and the End, She is the Door and the Key, She is Ugly and Beautiful. She is the Old Hag and the Young Maiden and everything that is in-between! She is unconditional Love. And that can be frightening for we humans are so capable of ‘hiding’ ourselves to ourselves! Our true selves. The one that we are supposed to be! The one that is Divine.
We humans put on literally everything a ‘good’ or ‘bad’ tag. For the Morrigan there is no such thing as ‘good’ or ‘bad’. She just is. As is Nature. To explain what is ‘good’ or ‘bad’ is also based upon the ‘reference frame’, the skills learned (or not) in childhood, the decisions made through life itself, the culture you were born into, the lessons, provided by Divinity itself, learned and integrated in yourself. When I come to think of it, you can either flight or fight for Her. For those who are willing to fight She will be there, and She teaches you Her ways.

Coincidences do not exist, for everything there is a time and place to learn the lessons of the Divine but as of today (16-11-2013) I simply know that The Morrigan has been with me all along, I just did not recognise her! Quite funny is that I choose the name Nemain for my Facebook alias because I had read something in Manda Scott’s Boudica, “Dream of the Eagle”. It just had a nice ‘ring’ to my ear. Most of the time I just pronounced it (Dutch way) like it was written but apparently it is pronounced as NEE-vuhn. This aspect I will talk about later for it begins when our Goddess is dwelling in the Underworld but realizing that She has to be born again with all that comes with it. We begin with the aspect of the Crone in her last days as the Morrigan in the shape of the Cailleach, pronounced ky-lee-ACK.

But what does the Cailleach tell me? What is she doing? We know that the wand or staff that she uses to stir the cauldron of death and rebirth with in the season of Samhain, is now the wand or staff that reawakens the Earth. I see this as bringing to life of the Spirit, the ‘sparkle‘ of life.

Today I was looking for the meaning of the King of Bows (Wild Wood tarot) on the internet. ‘Coincidental’ there was also a reference to the Cailleach, and thus indirectly to the Morrigan, on the card Adders. According to this source the adder represented the power of the Cailleach. Adders are also the symbol of fire and transformation, after all, when they grow they do so literally: they shake off their old skin and the new one emerges. In this specific time (in my mind synonymous with the period from Yule to Imbolc, a cross quarter day) they are very vulnerable for their skin is very soft and delicate. Just like the life to be reborn, still veiled, still a delicate process, but with so much promise!!

I feel that the Cailleach, which means ‘the veiled one’, is the quintessence of all the shapes of the Morrigan herself, and the fact that she is wearing a veil means to me that she is holding herself secret to us, maybe even secret to herself. While Badb is related to the festival of Samhain, I feel the core essence of the Cailleach is from Midwinter, the turning point where days are growing longer and nights become shorter. She cries as if she knows that Her days will not last and that She too has to be reborn, going through all the phases again, just as us when we have rested in the Summerland. Is she crying out loud because she knows? Is she cold and blue because of the ‘cold days’ ahead, without her spouse in the Underworld. My guess would be yes, and in her teachings there is also comfort. For if she can endure it, so can we.

From Yule to Imbolc is the time of the immaculate conception*, and developing into new life, yet veiled but ready to be born again. And there is another, dark (hidden) aspect. The stick and the cries the Cailleach is using, are tools to provide a sincere and thorough wake-up call for dormant live which is hidden in the earth and in ourselves. See yourself as a seed, with all the potential to become a beautiful plant. The hard shell of the seed has become softer by the snow She provided, and by her cries and slamming with her stick she is urging you to become a warrior, to grow into the light and face another cycle. “Do not be afraid”, She says, there is absolutely no reason to stay hidden inside, no reason to imprison yourself although it feels save. It is a false safety.

“This is another chance for you, wake up, wake up! Grow to the light and meet Bride.” That is what the Cailleach tells me now. I know there is much more to discover, but that has to wait for another time.

Nemain Cwmbran,
Januari 2014.

Sources, Books and links:
I Merlin Sythove: Een jaar en een dag, de maankalender en de acht jaarfeesten.

II Cattle reid of Cooley
http://en.wikipedia.org/wiki/Cailleach
http://nl.wikipedia.org/wiki/Cailleach
Secret history

– The guises of the Morrigan, Goddess of… by David Rankine and Sorita D’este
– Celtic Lore & Spellcraft of the Dark Goddess: Invoking the Morrigan by Staphanie woodfield

* meaning: the Mother impregnates herself.

Geplaatst in English articles | Getagged , , , | 2 reacties