Review: Walking the Tides

Geplaatst op 31 januari, 2013 door Jana

Walking the Tides : Seasonal Rhythms and Traditional Lore in Natural Craft
Nigel G. Pearson
Capall Bann

Coverphoto of Walking the Tides
This book gives the reader an overview of the great rhythmic tides and flows of energy that animate the Land throughout the year and the natural happenings that occur along the way. The reader is taken on a journey through the year, from the start of the Winter tide in November, until the end of the Autumn tide in October. Every chapter explores the times and tides of that month, including the holy days and traditional ceremonies; the flora; the fauna; the seasonal skies and ‘hearth and home’. That part deals with domestic activities such as wassailing, Spring cleaning and preserving Summer fruits. Lots of recepies are given, for instance for drying rosehips and using those buds – rich in vitamin C – in the season of colds and flues; for infusions; a wassailing punch; a cake for Mothering Sunday; hot cross buns and a solar incense.

A lot of plants and animals live on the continent too, and the night skies are not that different from the UK to another country in the North-West of Europe. But even British folklore differs from place to place, one weather rhyme may be true for one place, but make no sense at all for a place only miles away. Living near the coast or on a mountain may make all the difference. You can best make your own observations, and see whether over time you will be able to make your own predictions. Like: “If Candlemas be fair and bright, / Winter will have another flight. / But if Candlemas Day be clouds and rain, / Winter is gone and will not come again.”

The signs of Spring can occur in the beginning of February in one place in the South, but only weeks later in Northern parts of the country. “All, however, will be aware of a certain feeling in the athmosphere, a certain shift in the ‘sense’ of things that will tell them, along with the other signs, that Spring has arrived. In a natural Craft setting, this feeling is not dependant on a calendar date, but will be reflected in the signs that the individual seeds around them combined with their own, inner awareness…” “As far as natural Craft is concerned, it is the energy tides of the year itself that are acknowledged and celebrated, whenever the occur.” And not on set days on the calender.

This sounds a bit harsh for city dwellers like me, and it can be difficult to organise a coven meeting once a change has occurred in nature, when the date has not been set months before in the diaries of the busy coveners. But when Nature is the key in ones religion, i.e. Paganism, it makes perfect sense. As an individual practitioner, as even in Wicca every one is when not celebrating together that day, it is certainly possible to adjust to what is happening in nature, and to get familiar with the rhythms of the year and the energies of (in this season) the awakening earth. Not only is it possible, but it is what Paganism is all about, and it is recommended for every student of a Pagan path to go out and listen, see, feel what’s going on. For British people the book is a guide on that path; foreign readers will have to do a bit of research into their own surroundings, the weather rhymes, local customs et cetera. ‘Walking the Tides’ certainly inspires to do that!

Geplaatst in Boeken, English articles | Getagged , , | Reacties uitgeschakeld voor Review: Walking the Tides

Review: A Practical Guide to Irish Spirituality

Geplaatst op 31 januari, 2013 door Jana

A Practical Guide to Irish Spirituality
Lora O’Brien
Wolfpack Publishers
www.LoraOBrien.com, www.WolfpackPublishers.com

Cover photo of the book A practical guide to Irish spirituality
People are looking for honest and responsible guidance as they walk their path of Irish magic, spirituality, or heritage. This structure is designed for those of you who would like to begin the journey of retrieving or re-creating your own personalised modern system of Irish magic, connection and spiritual practice.
Over the coming nine chapters you will explore introductory information on the Irish traditions. To my knowledge, there is no complete system of magical training or earth based spiritual practice existing today which has survived from ancient Irish practices, either in Ireland or outside of it. And I have searched! So what I have done, and continue to do, is build my own working system based on what has survived.”

Lora O’Brien takes the reader on a journey in each chapter. She asks lots of questions, meant to find out what you know about Irish mythology, for instance, but also to realise what it is that you’re after. What is it that is interesting for you. Be honest. Write it all in your notebook, the most important instrument in this course. Actually, the book is described as a resource, a collections to help the reader find his way. The reader has to do the journeying, has to do the work. The author provides real information, honest and practical experience. But I recognise it as a guidance course: as well informing as inspiring. Both for reading and for soulsearching and researching. The reader has to think for himself. Or herself, as may often be the case. Lora O’Brien addresses her reader as if she or he is present. She shares her experiences, and gives sound advice. There is a large amount of Irish stories, myths and history but what really makes it a book about Irish spirituality, is the choice of subjects and the way the stories are intertwined.

The book has three main parts: the World of Earth, the World of Sea and the World of Air. The first part contains the chapters Ancestry; Ancient places and Sacred cycles.
In Ireland, you can hardly throw a stick without hitting something ancient.’ As modern Pagans, Druids, Shamans, Witches, Celtic Christians… whatever you choose to call yourself, or not call yourself, we have responsibilities. Respect the place, do not leave litter! One way of expressing a personal connection is a guardianship of a particular place. The chapter on Sacred cycles – Rhythm – starts with asking questions about the Pagan ‘Wheel of the Year’. Without checking anything: which festivals do you know, and why did/do people celebrate each festival? Why would you?

The second part is about The Sidhe; Gods and Goddesses, and Otherworld journeys.
“In Ireland, our stories kind of grow legs with every telling. It’s just how we are – we never let the truth of a thing get in the way of a good story. So it makes sense to me that our gods are a bit of a mixed bag. … In Ireland, not so much. Here we have layers of invasion, and pretty muddy waters when it comes to who was here first, whether they arrived fresh or evolved from earlier natives, how exactly they fit into that particular timeline, whether they ever actually existed as living historical figures, and even when exactly they stopped being gods and started being saints, or just story characters.”
About Otherworld journeys: the book contains at least nine of those, and the idea of journeying is fairly integral to the modern Pagan movement. Think Pathworking, or the travelling of the Shaman. Mind you, as Lora O’Brien rightly brings to the attention of the reader: there’s quite a difference between being a Shaman and using shamanic techniques!
The last part is about Magical Craft; Literature and Priesthood and community.

The chapter on magical craft is introduced with a story about a girl trying to escape from a predator: a person in a car on a silent country road. The exercise derived from this experience is: “The next time you are in a crowd of people, or a social situation, begin to practice doing two things. The first is to make yourself invisible. You can achieve ‘invisibility’ by creating a mist around yourself which hazes people’s view of you, or weaving for yourself a slippery cloak to wear which causes people’s gaze to slide right past you. … The second thing to practice, again in crowds or social situations, with people you are not very close to, at first – is the ability to see through other people’s mist.” The literature chapter gives a long reading list and deals also with poetry and spells (there’s a relation) and ogam. The last chapter involves how to welcome children in your family, and how you end up with a ritual. And it speaks of male and female mysteries.

All in all an inspiring book, especially for people with a close connection to Ireland, but certainly not only interesting for those. It has all the practical and down-to-earth advice that Marian Green gives in her books, and contains a wealth of knowledge on Irish spirituality, and guidance on how to make your journey a personal one.

Geplaatst in Boeken, English articles | Getagged , , , | Reacties uitgeschakeld voor Review: A Practical Guide to Irish Spirituality

Het Middelpunt van de Cirkel I

Geplaatst op 31 januari, 2013 door Serge van Heel

Enige tijd geleden werd me gevraagd of ik een bijdrage zou willen leveren aan de Wiccan Rede, het liefst vanuit Jungiaans perspectief en passend bij het thematische Jaarfeest van de betreffende editie.

Ik werd meteen geprikkeld tot schrijven door dit verzoek en het stemde mij tot diepe gedachten, want wat heeft Carl Gustav Jung (1875-1962) nu met wicca, met hekserij, paganisme van doen?

Jung was geen wicca, en hoewel hij vanuit de schaduwtraditie werkte was hij zeker geen heks. Een pagan wellicht, hij had naast zijn praktijk en chique woonhuis in Kussnacht, Zwitserland, ook een prachtige toren gebouwd in Bollingen, direct aan het Meer van Zurich. Op de wanden van deze toren had hij prachtige inscripties aangebracht, en op de steen, buiten de toren, had hij een diepzinnige alchemistische tekst aangebracht waaruit zijn verbondenheid met de (eeuwige) natuur sprak. Deze toren kende geen modern gerief als stromend water en gas en dergelijke. Gekookt werd er op een houtvuur en water kwam uit een bron. Hier leefde Jung dicht bij de natuur, naar eigen zeggen één met de natuur, en konden zijn vooroudergeesten zich thuis voelen. Om zijn geest tot rust te brengen en in contact te treden met de creatieve processen in zijn ziel staarde hij urenlang over het meer; de schittering van de waterspiegel en de golfslag van het water brachten hem terug naar zijn ware Zelf.

Oké, maar waarom is de Jungiaanse psychologie dan zo interessant voor menig wicca, heks en Pagan? Wel, een rode draad die door de werken van Jung loopt, wordt gevormd door wetenschap en religie. Jung zette zich sterk af tegen het dogmatische religieuze geloven van zijn vader, die predikant was in een klein Zwitsers dorpje. Deze vorm van religie was gericht op geloven omdat het zo voorgeschreven werd door de kerk. Een geloof dat geheel berustte op aannames en dogma en waarin geen enkele ruimte was voor eigen invulling of beleving. Jung kende al vanaf jonge leeftijd religieuze ervaringen, visioenen en dromen waardoor hij in strijd kwam met het dogmatische geloof van zijn vader, en de kerk als instituut.

Ook in zijn latere werk, waarin duidelijke invloeden zichtbaar zijn van Kant, Schopenhauer, Goethe en Nietzsche, is Jung altijd gericht gebleven op de eigen persoonlijke beleving en ervaring en de symbolische werkelijkheid. Een prachtig voorbeeld hiervan is het gnostisch aandoend Rode Boek, Novum Libres, een rijk geïllustreerd werk waarin hij verslag doet van zijn eigen innerlijke onderzoekingen en confrontatie met zijn onderbewustzijn. Ook putte Jung rijkelijk uit verschillende religieuze stromingen, de gnosis, de alchemie, de Hermetische tradities en de Occulta Philosofia.

Als arts en wetenschapper zette hij zich af tegen het reductionistische en materialistische karakter van de wetenschap in die tijd, maar tegelijkertijd maakte hij gebruik van wetenschappelijke theorieën die hij wel kon gebruiken ter onderbouwing van zijn werk. Ingegeven door een afkeer van religieuze en wetenschappelijke instituties, gaf hij de individuele beleving een centrale plaats met het Zelf als centrale autoriteit, de werkelijkheid slechts een constructie van mentale processen, in eerste instantie aangestuurd vanuit het persoonlijk onbewuste dat verbonden is met het collectieve onderbewustzijn. De inhouden van dit collectieve deel komen tot uiting in mythen, archetypen en symbolen. Het Zelf is het centrale archetype en omvat de totaliteit van de menselijke psychische waarin bewuste en onderbewuste samenkomen. Het Zelf wordt ook wel het goddelijke in de mens genoemd en bijvoorbeeld door de Tibetaanse monniken in het Oosten weergeven als mandala. Het middelpunt van de cirkel, maar tegelijkertijd ook de omtrek daarvan. In veel verhalen en mythen wordt het Zelf gesymboliseerd als een kind, ofwel het Goddelijke Kind, alchemistisch bezien de Homunculus, de gerijpte Mercurius. Jung beschreef het psychologische ontwikkelingsproces van de mens, het individuatieproces, als een weg naar het Zelf. Ook ontdekte hij dat de oude geschriften van Westerse alchemisten als Maier (1617), Mylius (1622), Mangetus (1722), maar ook in de Oosterse alchemie zoals in het door Richard Wilhelm vertaalde werk ‘Het geheim van de gouden bloem’, handelden over dit psychologische proces. De persoonlijkheid ontwikkelt zich en komt tot bloei vanuit de schaduw, zoals een lelie uit de modder groeit. De duisternis en schaduw dus als onlosmakelijk verbonden met de persoonlijkheid. Hoe meer wij ons alleen maar identificeren met het Ich, hoe gevaarlijker onze duistere kanten worden, aldus Jung.

Een en ander past natuurlijk helemaal in het paganistische wereldbeeld en zal dan ook resoneren in de ziel van menig lezer. Een afkeer van religieuze instituties zal bekend in de oren klinken, net als de gerichtheid op en centraal stellen van de eigen beleving. Het centraal stellen van het Zelf als eigen autoriteit zal herkenbaar zijn voor velen onder ons, evenals het ervaren van het goddelijke in de mens en in de natuur. Een ander raakvlak tussen het paganisme en de Jungiaanse psychologie is de verhouding tot de schaduw, het onderbewuste, het duister en de modder. Waar veel new-agers zich engelen en lichtwezens wanen met verheven opdrachten al zwevend naar het licht, staan pagans doorgaans met beide voeten in de modderige doch vruchtbare aarde en hebben kennis en bewustzijn van de polariteit van het leven. Ook het duister en de schaduw worden (uitzonderingen daargelaten) in de eigen persoon geplaatst en erkend als zijnde deel van deze polariteit. Jungiaans bezien bevatten de schaduw en het persoonlijk onderbewuste niet alleen maar afval en verdrongen zaken zoals Freud beweerde, maar ook die eigenschappen en kwaliteiten die nog niet ontwikkeld zijn. Eigenschappen die liggen te wachten als zaden in het duister tot het juiste moment van ontkiemen is aangebroken.

Het uitvoeren van rituelen is vaak, naast het religieuze aspect, tevens het opnieuw in de werkelijkheid zetten van – en participeren in – oeroude mythologische verhalen zodat deze opnieuw ervaren en beleefd kunnen worden. Een ieder onder ons die ervaring heeft met bijvoorbeeld het vieren van de jaar- en maanvieringen of ander ritueel werk waarin deze mythologische verhalen tot uiting komen, zal kunnen beamen dat een ritueel vaak nog een nawerking heeft of bepaalde psychologische processen in werking zet. Deze oeroude mythologische verhalen zijn niet stoffig en doods maar vormen veeleer een toegankelijke en levende waarheid die hoort bij ons mens-zijn.

Wachters, waar zijn we aangeland?

Het is de tijd van Imbolc. De donkerste tijd van het jaar ligt inmiddels achter ons. Het Goddelijke kind is reeds opnieuw geboren in de donkere nacht van de Ziel. Deze geboorte hebben we gevierd en ritueel vorm gegeven tijdens het Yule-feest, de allerlangste nacht van het jaar. Ook persoonlijke groei komt voort uit zielenpijn zoals ook het nieuwe leven voort komt uit de donkere nacht. Die donkere nacht was duister en uitzichtloos. Alle energie was naar binnen gezogen, naar de onderwereld. Er waren dit jaar zelfs mensen die dachten dat de hele aarde zou vergaan. En dan, als alle hoop verloren lijkt te zijn, scheurt de ziel open waardoor het licht naar binnen valt en er nieuw leven kan ontkiemen, ruimte komt voor nieuwe ontwikkelingen en de creatieve levensenergie opnieuw in beweging komt.

Het archetype dat zich het sterkst manifesteert op dit punt van het wiel van het jaar is het archetype van de Maagd. Bij verschillende volkeren is er door de eeuwen heen een veelheid aan maagdelijke godinnen te benoemen die vereerd werden in deze periode en die beduidend verder terug gaan dan de rituelen en gebruiken rondom de Maagd Maria. Haar Lichtmis wordt gevierd op 2 februari. Ik zal deze godinnen verder niet bespreken in dit artikel aangezien er al vele uitstekende boeken hierover gepubliceerd zijn.

Imbolc. De aarde vernieuwt zich en verkeert na alle afbraakprocessen van de herfst en winter in een staat van reinheid, zuiverheid en ontvankelijkheid. Een hernieuwde belofte voor vruchtbaarheid. En welke betekenis kan en wil je nu verbinden aan het jaarfeest Imbolc in relatie tot je eigen groeiproces, dan wel de processen die plaatsvinden in je eigen ziel?

Allereerst is het natuurlijk van belang dat je zicht krijgt op datgene wat je zou willen zaaien, maar ook wat er al aan zaden verborgen ligt in je eigen schaduw (modder, vruchtbare aarde) en welke daarvan je tot ontkieming wilt laten komen en welke (nog) niet.

Een aardige vraag die ik tijdens de opleiding aan het Jungiaans Instituut kreeg voorgelegd als oefening was: Neem iemand in gedachten die je bewondert, en denk na over de vraag welke eigenschappen van die persoon je nu precies bewondert. De kans is groot dat juist die eigenschappen als zaden besloten liggen in je eigen modder!

En niet geheel onbelangrijk, kun je net als de aarde zelf in een staat van zuiverheid en ontvankelijkheid verkeren, voor datgene wat zich aandient vanuit de buitenwereld, maar zeker ook voor datgene wat zich aandient vanuit de diepte van je eigen ziel? Welke wijsheid en richting ontvang je uit jouw Innerlijke Rijken, tijdens Dromen? Wellicht verneem je een zacht gefluister in de wind van het Oosten, over vruchtbaarheid en nieuw leven..

 

Serge van Heel (1972) is opgeleid en ingewijd in de Gardneriaanse traditie. Naast zijn baan als ambtenaar heeft hij een praktijk aan huis voor Jungiaans analytische therapie, coaching & counseling.

Voor meer informatie zie ook: www.sergevanheel.nl.

 

Geplaatst in Artikelen | Getagged , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Het Middelpunt van de Cirkel I

Oud nieuws in de verjongingsketel gegooid – Imbolc 2013

Geplaatst op 31 januari, 2013 door Medeia

Johannes en de apocalyps

Deze aflevering van ‘Oud nieuws’ had wel een apocalyps-special kunnen worden. Niet alleen werden we overspoeld met artikelen over het einde van de Mayakalender maar er spoelde ook een ‘beest uit zee’ aan op het strand van Texel: een bultrugwalvis die men, zonder zeker te weten of het een mannetje of vrouwtje was, Johannes noemde. Ik veronderstel dat die naam was gebaseerd op schrijver van het bijbelboek Openbaringen, waarin een van de tekenen van de eindtijd een beest is dat uit zee komt. Al is het daar een beest met hoorns op zijn kop, geen bult op zijn rug, en niet stervend. Het woord apocalyps, dat veelvuldig werd gebruikt in verband met de Mayakalender, betekent in het Grieks overigens helemaal niet zoiets als eindtijd, wereldondergang of Dag des Oordeels, maar heel eenvoudig… openbaring.

Het verhaal dat met het aflopen van de Mayakalender op 21 december 2012 ook de wereld ten einde zou lopen, stamt volgens een artikel in Trouw  uit de jaren tachtig en is afkomstig van José Arguelles, “een zelfbenoemde maya-profeet”. Maar Andrew Wilson van de Universiteit van Derby zegt dat Arguelles in zijn boek The Mayan Factor(1987) geen mondiale catastrofe maar juist een wereldwijde bewustzijnsverschuiving aankondigde, een massale verlichting. Bovendien was hij daarmee volgens Wilson niet de eerste. Terence McKenna schreef in 1975 al dat op 21/12/2012 de wereld geraakt zou worden door een ‘zero time wave’ met een dergelijk effect. McKenna was tot die conclusie gekomen onder invloed van paddo’s en aan de hand van eigen berekeningen en de I-Ching. Arguelles zou het verband hebben gelegd met de Mayakalender.

Mayakalender

Over de precieze interpretatie van de Mayakalender bestaat onzekerheid. De 13e K’atun zoals de dag heette, wat neerkwam op deze 21ste, of volgens sommigen de 23e december, vormde volgens de meeste deskundigen het einde van de Lange Telling, een kalendersysteem met een cyclus van 5.125 jaar. De kalender rekende volgens een twintigtallig stelsel en de verschillende omloopsnelheden van belangrijke hemellichamen waren er in verwerkt. Deze periode van de Lange Telling begon dus in het vierde millennium v.C. hoewel de kalender zelf pas werd ontworpen in de tweede eeuw v.C. Dat schrijft History of the Ancient World.

National Geographic daarentegen berichtte eerder in het jaar dat er in Guatemala muurschilderingen en berekeningen waren gevonden waaruit bleek dat de Mayakalender nog zeker zevenduizend jaar doorliep. Volgens een nog ouder bericht  is in de gangbare interpretatie van de Mayakalender geen rekening gehouden met de Venuscyclus. Dit zou betekenen dat de kalender doorloopt tot 2220.

En Discovery wist te melden dat de Mayakalender met einddatum 21 december gezien moest worden als politieke propaganda uit het jaar 696. Koning Yuknoom Yich’aak K’ahk’ alias Vuurklauw of Jaguarpoot wilde hiermee zijn onderdanen geruststellen: hij had het jaar daarvoor weliswaar een militaire nederlaag geleden, maar dat bracht zijn heerschappij niet in gevaar. Hij was namelijk de Heer van de Dertiende K’atun. Met andere woorden: zo stabiel als het rijk de afgelopen 13 K’atun was, in 692, zo zou het duizenden jaren later ook zijn. Toch stortte het Mayarijk rond 950 in. Onbekend is precies waardoor, maar men vermoedtdat het verband hield met grootschalige houtkap en een klimaatverandering die daarvan het gevolg was.

Maya-apocalyps

We zouden er beter aan doen ons druk te maken om langzame veranderingen zoals de opwarming van de aarde, in plaats van over een of andere kosmische eendagsramp, zei astronoom Andrew Fraknoi in een artikel dat de paniek over 21 december probeerde weg te nemen. Maar tegenwoordig hebben we meer belangstelling voor revolutionaire eindes dan voor stabiele voortzettingen, zoals archeoloog William Saturno in National Geographic opmerkte, en dus bereidden mensen over de hele wereld zich voor op de verwachte Maya-apocalyps, sommigen serieus en anderen minder serieus.

In China werden meer dan 500 mensen gearresteerd die lid zouden zijn van de christelijke sekte ‘God Almachtig’ of ‘Oosterse Bliksem’ die verkondigde dat op 21 december alle slechte mensen en de helft van de goede mensen zouden sterven, maar dat leden van de sekte gered zouden worden. China houdt niet van religieuze sektes, vooral niet als die, zoals ‘Oosterse Bliksem’ doet, oproepen tot vernietiging van de Grote Rode Draak, d.w.z. de macht van de Communistische Partij.

Rigoberta Menchú, die in 1992 de Nobelprijs voor Vrede kreeg vanwege haar inzet voor de inheemse volkeren van Guatemala, hoopt dat er vanaf 22 december aandacht kan worden besteed aan de Maya’s van nu. Verhalen over het einde van de wereld noemt ze “onzin die wordt geproduceerd door kooplui”.

Zaken zijn zaken

In Rusland, Siberië en de Oekraïne zagen handelaars inderdaad een gat in de markt voor apocalyps-overlevingspakketten en ook in Arizona deed iemand goede zaken met gasmaskers. Maar verzekeringen in Rusland en Litouwen weigerden te verzekeren tegen de wederkomst van Cthulhu, de oeroude godheid uit de griezelverhalen van H.P. Lovecraft. Ook ontvoering door buitenaardse wezens naar een parallel universum kwam volgens de verzekeraars niet in aanmerking.

In Nederland bood een grote verzekeringsmaatschappij wel een ‘Einde-van-de-wereld-verzekering’ aan, met heuse polisvoorwaarden in een pdf: “Zodat u, mocht de wereld op 21 december vergaan, precies weet waar u aan toe bent.” De verzekering kon worden afgesloten voor de duur van 21 december en dekte onder meer schade ten gevolge van “allesverwoestende woede-uitbarsting van gemuteerde flora of fauna (…) een botsing met planeet X of een andere planeet (…) een zwart gat veroorzaakt door eventueel technisch broddelwerk van CERN-personeel binnen de Large Hadron Collider (…) een opstand van zombies”.

Geen UFO’s, wel seks

Toerisme naar speciale plaatsen, die aan de vernietiging van de wereld zouden ontkomen, deed het ook goed. In het dorp Bucharach in de Franse Pyreneeën waren veel mensen bijeengekomen, omdat volgens een van de vele voorspellingen die de ronde deden, in een heilige berg aldaar ruimteschepen waren verborgen. Als op 21 december de aarde zou splijten, zouden die tevoorschijn komen om de aanwezigen mee te nemen naar veiliger oorden. De berg, die veel geheimzinnige grotten heeft en geologisch interessant is omdat oudere aardlagen zich er boven jongere bevinden in plaats van andersom, heeft mogelijk als inspiratiebron gediend voor de berg in Steven Spielbergs alienfilm Close Encounters of the Third Kind.

Op de dag zelf bleken er geen UFO’s te verschijnen, maar de apocalypstoeristen lieten zich daardoor niet uit het veld slaan. Ze maakten er in het dorp een vrolijke boel van, hoorde ik van iemand die het op televisie had gezien, met fantasievolle kleding, alien-kostuums en feestelijke aluhoedjes.

Beroemdheden in de Verenigde Staten leek het een goed idee om vóór de vernietiging van de aarde nog wat geweldige, eindewereldseks te hebben. Een barman had echter zo zijn bedenkingen: “Stel je voor dat ik doodga en in het hiernamaals voor alle eeuwigheid aan die persoon vast zit.”

Winterzonnewende

BBC World interviewde op 21 december David Spofforth van de Pagan Federation, die uitlegde dat de Mayakalender niets anders was dan een systeem om de tijd in te delen, waarbij op die dag de ene kalender afliep en een nieuwe zou zijn begonnen. Voor pagans symboliseert de winterzonnewende ook een nieuw begin, vertelde hij. Na het donkerste gedeelte van de winter komt het licht weer terug. “Van nu af wordt het, dat wil zeggen in dit deel van de wereld, elke dag lichter en warmer, in theorie dan.” (Dat het dan meteen warmer wordt, lijkt mij niet juist. De terugkeer van het licht is de belofte van de terugkeer van leven en warmte, maar “als de dagen lengen, gaat de winter strengen,” zei mijn oma.) Hoewel pagans er onderling zeer verschillende denkbeelden op na houden, geloven de meesten niet dat de wereld op een dag zal vergaan. Zij gaan er van uit dat alles zich steeds weer vernieuwt, zoals de bomen die in de herfst hun bladeren verliezen maar in de lente weer uitlopen.

De interviewer veronderstelde dat er een hernieuwde belangstelling voor het paganisme was door de ecologische crisis. Dit jaar hadden zich zo’n vijfduizend mensen in Stonehenge verzameld om de zon te zien opkomen, dat was vijf keer zoveel als tot nu toe gebruikelijk. Ook uit recent bekendgemaakte gegevens van een volkstelling in Engeland en Wales blijkt dat veel meer mensen zichzelf omschrijven als ‘pagan’ dan tien jaar eerder.

Religies in Groot-Brittannië

Maar liefst 30.569 mensen noemen zichzelf bij die laatste volkstelling (census) namelijk pagan en daar zijn wicca, druïdisme, sjamanisme en andere levensbeschouwingen die mogelijk paganistisch kunnen worden genoemd (zoals animisme, traditionele Afrikaanse religies, of ‘mixed religion’), nog niet eens bij meegeteld. Opvallend was dat ‘Other Religions’ naast de subcategorie Pagan (56.620 aanhangers) ook Heathen (1.958 aanhangers) kende, en naast Wicca (11.766) ook Witchcraft (1.276). Dat er bijna tien keer zo veel wicca-aanhangers als heksen zijn, is helemaal vreemd als je uitgaat van de gedachte dat wicca de naam is van een traditie waarin men ingewijd moet worden, en hekserij een meer overkoepelend begrip. Zo waren er nog meer gegevens waaruit viel op te maken dat het onderzoek het definiëren van de diverse stromingen aan de mensen zelf overliet. In de categorie ‘No Religion’ bevonden zich onder meer de levensovertuigingen Jedi Knight (176.632) en Heavy Metal (6.242). Het Vliegende Spaghettimonster stond er niet bij.

Het aantal gevangenen in Groot-Brittannië dat zichzelf ‘pagan’ noemt is de afgelopen zes jaar verdrievoudigd, schreef de Daily Mail begin december. Gevangenispersoneel moet volgens nieuwe richtlijnen worden geïnformeerd over de verschillende religieuze feestdagen. Paganistische gevangenen kunnen per jaar vier dagen vrij krijgen van het gevangeniswerk om hun feestdagen te vieren. Ook hebben ze in hun cel recht op een pak tarotkaarten, runenstenen, wierook, een sieraad, een gewaad zonder capuchon en “een takje, om als toverstaf te gebruiken”. Het is in de gevangenis niet toegestaan om skyclad te werken.

De cijfers uit de volkstelling lieten ook zien dat de christenen nog altijd de grote meerderheid vormen, maar dat hun aandeel sterk is gedaald: van 71,7% naar 59,3%. De christenen waren niet opgedeeld in verschillende stromingen. De meest prominente christelijke stroming daar is de Church of England, die in november in het nieuws kwam door een stemming over het toelaten van vrouwelijke bisschoppen. De algemene synode, die hierover besluit, is opgebouwd uit drie ‘huizen’ waarbinnen wordt gestemd. Hoewel er in de huizen van de bisschoppen en de clerus ruime meerderheden vóór het toelaten van vrouwen tot het bisschopsambt werden behaald, kwam het huis van de leken zes stemmen tekort voor de benodigde 2/3-meerderheid. Hierdoor kon het niet doorgaan. Een flinke tegenvaller voor de gelovigen die vrouwen en mannen als gelijkwaardig zien, maar het moet gezegd dat de meeste tegenstand tegen vrouwelijke bisschoppen niet van de bisschoppen en priesters zelf kwam.

Bomen

Begin december onthulde de Daily Mail dat de actrice en mensenrechtenactiviste Joanne Lumley (‘Patsy’ in de serie Absolutely Fabulous) een “pagan” is die “gelooft in bomen”. Lumley werd christelijk opgevoed maar maakte als kind in Azië kennis met het hindoeïsme en de islam. Over haar huidige opvattingen zegt ze: “Ik denk dat ik een heiden ben, maar ik geloof in alles. Ik geloof in de bomen, zeg maar. (…) Ik ben een fellow traveller ten aanzien van al die religies, ik heb geen persoonlijke traditie.” Wat haar intrigeert, is dat verschillende culturen en godsdiensten een mythe kennen over een grote overstroming, als die van Noach en zijn ark. Zij ziet het verhaal als een waarschuwing dat we op een verantwoordelijke wijze met de aarde moeten omgaan omdat het heel erg mis kan gaan.

Een meer uitgewerkt geloof in bomen kwam aan bod in de BBC-radiouitzending ‘The Secret Power of Trees’ . Verslaggever Ian Marchant trok er op uit om uit te vinden of bomen goed voor ons zijn. Hij ontmoette onder meer een paranormaal genezeres, die hem bij een boom in een park in Croydon vroeg zich voor te stellen dat hij zijn goede wensen aan de boom overbracht. Dat ging naar de kruin van de boom en dan via de kruin van de verslaggever weer naar beneden, de aarde in. Daarmee was hij deel van de boom geworden. “En het interessante is, dat als je eenmaal die verbinding hebt gelegd, in dit geval met een eik, dan zendt die boom een boodschap aan alle andere bomen van die soort. Alle eikebomen over de hele wereld weten nu dat Ian Marchant een vriend van de eik is.”

“Wist je dat als je tegen een lindeboom zit, je gemoedstoestand anders is dan tegen een eik?” vroeg Ton Stokwielder van de stichting Wereldboom in december aan een journalist van Trouw, die kwam kijken bij het snoeien van een linde in Sambeek. De linde is waarschijnlijk zo’n 450 jaar oud is, en daarmee de oudste boom in Nederland. Het inwendige van de boom is verrot en daar is een eeuw geleden een dochterlinde in gegroeid, vier meter boven de grond. Stokwielder hoopt dat de onderste takken van de linde de grond zullen raken en daar wortel schieten, zodat de dubbele boom stevig staat en nog eeuwen mee kan, net zoals de 650-jarige linde in het Duitse Heede, waar ooit een dansvloer in was gemaakt waar vruchtbaarheidsfeesten werden gevierd.

Dat een lommerrijke omgeving een mens goed doet, wekt geen verbazing, maar waar komt dat precies door? ‘The Secret Power of Trees’ vertelt over onderzoek naar de gezondheidseffecten van bomen. In Essex heeft men geconstateerd dat sporten op een loopband beter voor het hart is wanneer daarbij op een groot scherm natuurbeelden worden vertoond. Beelden van een stedelijke omgeving hebben dat extra heilzame effect niet. In Japan is ontdekt dat de geur van bomen kan helpen bij het bestrijden van stress. Maar Ian Marchant zou het jammer vinden wanneer bossen werden vervangen door etherische olie en een loopband met breedbeeldscherm. Bossen zijn er niet alleen voor het welzijn van de mens, vindt hij. Ze zijn niet alleen maar fijn en ontspannend: er schuilt tevens iets dreigends in, iets van geheimen en gevaren, en zo hoort het ook!

Outlaws huizen in bossen. Met zijn oude vriend Bob, die in een voormalige schoolbus in het bos woont, haalt Ian herinneringen op aan het stelen van een kerstboom en bespreekt hij het illegaal stoken van sterke drank (dat mag dus niet, meldt de BBC voor de zekerheid) en die keer dat de politie langs kwam. Maar er schuilen ook niet-menselijke gevaren in het bos. In Radnor Forest wordt de laatste draak van Wales in bedwang gehouden door maar liefst vier kerken, die allemaal aan St. Michael zijn gewijd en zijn gebouwd op oude heilige plaatsen met eeuwenoude taxusbomen. En Britten stellen zich bij de gedachte aan een bos misschien iets als het vriendelijke Ashdown Forest van Winnie-the-Pooh voor, maar de Duitse bossen uit de sprookjes van Grimm zijn behoorlijk eng en in de Scandinavische bossen wemelt het (volgens het radioprogramma) van de wolven en beren…

Sprookjes zonder Grimmigheid

In 1947 vond een Britse legerofficier ook al dat de sprookjes van de gebroeders Grimm weinig zachtaardig waren, schreef Piet de Moor in november in Knack. Volgens deze majoor raakten de Duitse kinderen door die verhalen al op jonge leeftijd gewend aan gruwelen en perversiteiten en konden ze daardoor op latere leeftijd gemakkelijk overgaan tot barbaars gedrag, zoals in de Tweede Wereldoorlog wel was gebleken. Veel mensen deelden zijn mening en daarom verwijderden de geallieerden alle boeken met de sprookjes van Grimm uit scholen en bibliotheken. In de communistische landen vond men dat verhalen van het volk, verhalen waarover Karl Marx zich bovendien positief had uitgelaten, niet volledig fout konden zijn. Daar beperkte men zich tot het herschrijven van de sprookjes. Al te religieuze, grove, racistische of gruwelijke aspecten werden er uit gehaald.

Overigens waren de sprookjes van begin af aan al niet de rechtstreeks uit de volksmond opgetekende oer-Duitse vertellingen waar ze vaak voor worden aangezien, legde Piet de Moor elders uit. De eerste versie van de Sprookjes bevatte de verhalen zoals die door vooral intellectuele burgerdames aan de gebroeders Grimm werden verteld. De meer volkse bronnen wilden hun verhalen vaak helemaal niet prijsgeven! Broer Jacob, die filoloog was, had de verhalen het liefst onbewerkt gepubliceerd, maar broer Wilhelm vond dat de teksten toch nog gepolijst moesten worden, en zette zijn zin door. Omdat deze uitgave slechte kritieken kreeg, werden de sprookjes later nog eens herschreven naar de smaak en opvattingen van die tijd.

Sprookjes zonder bite

‘Sprookjes zonder tanden’ noemde Kathleen Vereecken de tendens om teksten voor kinderen steeds maar liever en braver te maken. In België maakt men zich blijkbaar druk over een boek met kinderliedjes waar in ‘Klein, klein kleutertje’ mamaatje “met aandrang gevraagd [wordt] te liegen – of juister: kattenkwaad te verzwijgen – tegen papaatje. (…) ook niet bepaald stichtend (…)”. In de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (dbnl) echter wordt de tekst met “Mamaatje die zal kijven, / Papaatje die zal slaan!” gedateerd op 1881 terwijl een versie met “Och, mijn lieve mamaatje! / En zeg het niet tegen papaatje!” tussen 1870 en 1880 wordt geschat. Het is wel mogelijk dat het liedje al langer bestond voordat het werd opgeschreven en dat de tekst met kijven en slaan ouder is, maar de ‘bravere’ versie is dus aantoonbaar géén product van de hedendaagse tijdgeest, zoals in het artikel in De Standaard wordt gesuggereerd.

Vereecken legt een verband met de Amerikaanse preutsheid die maakt dat Europese kinderboeken waarin een piepklein piemeltje of zelfs maar de uier van een koe te zien is, aan de andere kant van de oceaan niet worden uitgegeven tenzij het piemeltje of de uier zedig wordt weggeschilderd of buiten beeld gehouden. Schoolboeken waarin wordt gerept van iets waar iemand misschien wel eens van zou kunnen schrikken of aanstoot aan nemen, schijnen in Amerika ook al niet meer te kunnen. Een ander voorbeeld van de zoetelijke tijdgeest ziet Vereecken in het veelgehoorde verlangen om van Sinterklaas een door-en-door aardigecadeautjesgever te maken, zonder strafmiddelen als zak en roe en zonder enge Zwarte Piet.

Ze pleit niet voor de terugkeer van ouderwetse gruwelverhalen waarin kinderen die niet braaf zijn, de vreselijkste gevolgen krijgen voorgespiegeld. Ze wijst er op dat een (voorzichtige) kennismaking met de onaangename kanten van het bestaan nodig is om te leren omgaan met de tegenslag en frustratie waar iedereen op een zeker moment mee te maken krijgt.

Plaatje uit een oud boek over hoe kinderen die duimzuigen worden aangepakt

Negentiende-eeuwse benadering van de tere kinderziel: als kinderen niet stoppen met duimzuigen, worden hun duimen afgeknipt met een grote schaar!
Uit: Het laatst aardig prentenboek

Zwarte Piet en andere outlaws

Het Amerikaanse puritanisme dat naar voren komt in de vrees dat kinderen een levenslang trauma oplopen als ze een een uier zien, kent een lange traditie. Al vanaf de zeventiende eeuw uit het zich in protesten tegen het vieren van kerstmis. Increase Mather (de vader van Cotton Mather die het boek Wonders of the Invisible World schreef, over de heksenprocessen in Salem) merkte in 1687 nijdig op dat het kerstfeest op 25 december niets met de geboorte van Christus te maken had maar terugging op de heidense Saturnalia. Van de poespas waarmee het in de oude wereld werd gevierd, moesten de puriteinen evenmin iets hebben: dagen achtereen feesten, mensen die zich verkleedden en hun gezicht zwart maakten, gezang en spelletjes, bah! Hoovaardij en winderigheid, zou de Zwarte Zwadderneel zeggen. Zowel in Amerika als in Engeland verboden de puriteinen, wanneer ze aan de macht waren, het vieren van kerst. Tegenwoordig bestaat er in Amerika verzet tegen nadrukkelijk aanwezige tekenen van het kerstfeest in de openbare ruimte, omdat niet iedereen christelijk is en andersgelovigen in dezelfde periode van het jaar hun eigen feesten hebben, zoals Chanoeka, Kwanzaa of Yule. Men stuurt elkaar daarom liever kaarten met een neutrale tekst als “goede wensen voor de tijd van het jaar”. Maar er zijn ook mensen die bezwaar maken tegen die ‘pretbedervers’ met hun ‘politieke correctheid’ en vinden dat echte Amerikanen gewoon kerst vieren. Rachel N. Schnepper houdt die mensen in haar artikel ‘Yuletide’s Outlaws’ fijntjes voor dat de Strijd Tegen Kerst net zo goed een diepgewortelde Amerikaanse traditie is.

In Nederland vormt de discussie over het racistische karakter van Zwarte Piet inmiddels deel van de Sinterklaastraditie. Een artikel in De Groene Amsterdammer (29/11/’12) leek, afgaand op de koppen, gedegen kritiek te gaan leveren, maar bracht uiteindelijk geen nieuwe argumenten of inzichten en bleek vooral te gaan over onderlinge vetes tussen de twee personen die vorig jaar in het nieuws kwamen met hun T-shirt met de tekst ‘Zwarte Piet Is Racisme’. Eén van de twee zag die actie als maatschappelijk protest, de ander als kunstproject. Op Facebook maakten heksen en heidenen zich ondertussen vrolijk met het plaatsen van plaatjes van Sinterklaas- en Zwartepietachtige figuren uit vroeger tijden en uit het buitenland, zoals de Middeleuropese Krampus, waar weinig modern-educatief kindvriendelijks aan te bekennen viel.

Begin januari kwam het nieuws dat er vergelijkbare kritiek is op het Duitse driekoningenfeest. Volgens de traditie had een van de drie koningen uit het Oosten, die naar Betlehem kwamen om de pasgeboren Jezus eer te bewijzen, een donkere huidskleur. Daarom maken sommige van de kinderen die Driekoningen vieren hun gezicht zwart. In Amerika denken mensen bij zwartgeschminkte gezichten aan een typetje uit een van oorsprong Amerikaanse theatertraditie van muziek en entertainment, Blackface genaamd. Blackface werd (meestal) gespeeld door blanken die hun gezicht zwart maakten. Gedrag waar ‘beschaafde blanken’ geacht werden zich niet aan schuldig te maken, zoals lekker wild dansen, schuine moppen vertellen en machthebbers belachelijk maken, kon wel worden tentoongespreid door Blackface. Dikwijls werden op die manier racistische vooroordelen bevestigd, maar het personage kon ook op veel sympathie rekenen. Zwarte Piet vertoont duidelijk overeenkomsten met dit type. Maar ook de Haïtiaanse Gede (hun feest wordt gevierd in november, vooral op Allerheiligen en Allerzielen) maken zulke grappen en ik geloof niet dat daar enige verdenking van racisme op rust. Of de zwarte koning van Driekoningen tot de ‘Blackface’-traditie gerekend kan worden, valt te betwijfelen. De zwarte Caspar is geen ondergeschikte domoor of grensoverschrijdende grappenmaker, maar net als net als Melchior en Balthasar een wijze koning. Driekoningen-vierende kinderen zingen een soort Sintmaartenliedjes: soms een beetje brutaal, maar overwegend brave tekstendie de mensen oproepen aan hun medemens te denken en geld, voedsel of kleding te geven.

Halloween
Ondertussen loopt Sint-Maarten gevaar te worden verdrongen door Halloween, schreef het Noordhollands Dagblad eind oktober in een artikel met de kop ‘Heksen hangen aan de goot’. In straten in Den Haag waren de Halloweenversieringen (lijkkisten in de tuin, enge poppen in tuinstoelen en inderdaad, heksen aan de dakgoot) zo overdadig dat het de oranjegekte naar de kroon stak. In Alphen aan de Rijn werd een Halloweenoptocht voor kinderen gehouden waar wel duizend mensen aan deelnamen. In Middellie organiseerde een pompoenkwekerij een workshop ‘Pompoensnijden voor Halloween’ in de kerk, stond in een ander stukje. Het Parool deed verslag van een Halloweenfeest van skaters, met “zombies, heksen en vampiers op wieltjes”. Bij de feestwinkels in Amsterdam waren de kostuums en maskers bijna uitverkocht. Overal in de hoofdstad werden filmavonden, optochten en griezelfeesten georganiseerd. Jette Roosendaal van het Sint Maartensberaad Utrecht vreest dat het Sint-Maartensfeest te lijden heeft onder de groeiende populariteit van Halloween. Hij ziet het als een betreurenswaardige vorm van ontkerkelijking. Bij Sint Maarten gaat het om solidariteit, zegt hij, terwijl Halloween “alleen maar feesten” is.

Halloween betekent letterlijk: de avond voor Allerheiligen. Het feest is bij ons bekend geworden uit de VS en Canada, maar komt eigenlijk uit Ierland en gaat terug op een Keltisch feest waarbij de geesten van de doden tijdelijk terugkomen, in de periode tussen het binnenhalen van de oogst en het zaaien voor het volgende seizoen, legde het Noordhollands Dagblad voor de gelegenheid nog eens uit. Het Parool liet bovendien de moderne heks Alexandra aan het woord. Zij vertelde dat Halloween of Samhain het moment is waarop de overgang naar de winter wordt gevierd en de voorouders herdacht. Samen met haar coven viert zij het feest met een etentje waarvoor iedereen iets meeneemt. Er wordt een extra bord gedekt voor de voorouders. De doden worden niet opgeroepen, maar ze zijn wel welkom. Na het eten spelen ze een ritueel rollenspel rond het thema dood en wedergeboorte. Het is niet allemaal plechtig en serieus: “grappenmakerij en trucjes uithalen zijn ook onderdeel van Halloween”.

Opvoedrituelen

In het tijdschrift J/M voor ouders (december ’12) ging het over gezinsrituelen. Na het eten met elkaar praten met gebruik van een Indiaanse talking stick (wie de praatstok vasthoudt, heeft het woord terwijl de anderen luisteren), blijkt een druk jongetje een goede structuur te bieden. Voor zijn moeder is het een zinvolle rem om haar kind zijn verhaal te laten doen en niet al halverwege te roepen dat ze het herkent, of te willen troosten. Een artistieke moeder bedacht voor de twaalfde verjaardag van haar dochter een overgangsritueel om van meisje vrouw te worden, met twaalf kaarsen en voorwerpen die gebeurtenissen uit de afgelopen jaren vertegenwoordigden. Het leek de dochter aanvankelijk stom, maar achteraf vond ze het erg leuk. Voor de moeder blijkt het nog wel moeilijk om haar dochter als onafhankelijk persoon te zien. Een paranormaal kindertherapeute helpt haar dochtertje om te gaan met haar gevoeligheid voor andermans emoties in het spel ‘hartje maken’. Daarin luisteren ze naar het kloppen van elkaars hart en proberen te vertolken wat het hart wil zeggen.

Onorthodoxe opsporingsmethoden

Wat overledenen, baby’s of doofstomme kinderen willen zeggen, probeert Derek Ogilvie te vertolken in zijn shows voor RTL. In oktober stelde RTL de uitzending van het programma Unexpected uit. Deze aflevering ging over de in 1995 vermoorde tiener Nicole van den Hurk. De moord is nooit opgelost. Haar stiefmoeder wilde langs deze weg contact zoeken met het meisje maar haar vader (of stiefvader? berichten hierover verschillen) was daarvan niet op de hoogte gebracht. Hij spande een kort geding aan tegen de televisiezender. Hij noemde het uitbuiting van een moord voor amusement; RTL noemde het programma een vorm van troost. In november stelde de rechter RTL in het gelijk, maar de zender besloot de uitzending toch maar helemaal te schrappen.

“Sowieso is er nog nooit een waarzegger geweest die een moordzaak heeft opgelost,” had meneer Van den Hurk gezegd. Criminologen aan de Vrije Universiteit onderzochten hoe de politie eigenlijk staat tegenover samenwerking met paragnosten. Vooral bij spectaculaire zaken komen er veel tips van helderzienden, wichelroedelopers en pendelaars binnen. Van de 180 ondervraagde politieagenten vond 4,5% dat iemand wel als verdachte kon worden aangemerkt op grond van paranormale aanwijzingen. Een kwart van de ondervraagden gaf toe dat er in hun korps gebruik werd gemaakt van paragnosten.

In de politieopleiding wordt hierover niets onderwezen. De aanwijzingen van het Openbaar Ministerie zijn onduidelijk: ‘onorthodoxe opsporingsmethoden’ zoals hypnose, poppenspel, de leugendetector, narcoanalyse (een methode uit de jaren dertig waarbij ingespoten kalmeringsmiddelen zouden werken als waarheidsserum) en paragnostiek blijken in bepaalde gevallen te mogen worden toegepast, na toestemming van het OM. Maar dit staat in een interne instructie die de meeste agenten niet kennen en waaruit niet geciteerd mag worden. Het OM krijgt bijna nooit zulke verzoeken om toestemming. Het artikel hierover in Trouw leidde tot Kamervragen van de ChristenUnie. Minister van Veiligheid en Justitie Ivo Opstelten antwoordde daarop dat het raadplegen van paragnosten het politieonderzoek niet hinderde en dat hij geen reden zag wijzigingen aan te brengen in de bestaande situatie.

Marten Toonder

Oplettende lezertjes hebben mijn verwijzingen al opgemerkt. In 2012 was het honderd jaar geleden dat Marten Toonder werd geboren, de schepper van de verhalen over Heer Bommel en Tom Poes. Om dat te vieren was er een tentoonstelling over Toonder in het Letterkundig Museum en verscheen een biografie door Wim Hazeu, maar er werd ook een Bommelglossy uitgebracht met heel veel bijdragen van verschillende mensen over het werk en de persoon van Marten Toonder. André Klukhuhn vertelt erin hoe hij Toonder aan het eind van de jaren zeventig opzocht in Ierland. Na enige aandrang, met name door zijn vrouw, beloofde Toonder een Studium Generale-lezing te houden in Utrecht. Daar vertelde hij hoe hij aan het begin van elk verhaal de uitgangssituatie bedacht met een aantal van de vaste figuren, en daarna ging het vanzelf: “Het verhaal vertelt om zo te zeggen zichzelf, omdat het er in een andere wereld al is en ook altijd al was: en die andere wereld is de mythologische wereld van de archetypen in het collectieve onderbewustzijn.” Het gedachtengoed van Jung (zie ook het artikel van Serge van Heel in dit nummer) wordt ook in andere artikelen in de glossy genoemd als belangrijke achtergrond.

Toonder was een van de bijzondere mensen met een jod-figuur in hun horoscoop, schrijft astrologe Karen Hamaker-Zondag. Dat is een bepaalde verhouding tussen de planeten die wijst op een enorm talent, dat vaak voor de persoon zelf moeilijk te bevatten is. Als iemand het op een creatieve manier kan toepassen, kan hij een inspirerende voortrekkersrol vervullen, maar het risico bestaat dat de persoon daarvoor te weinig zelfvertrouwen heeft. Toonder sprak vaak over astrologie met zijn broer Jan Gerhard, maar toen die in 1992 overleed, nam hij contact op met Hamaker-Zondag. Van haar horoscoopduiding onthield hij vooral dat Pluto een gevaarlijke planeet was. Dat klopt niet helemaal, verklaart de astrologe: Pluto brengt zowel schaduwen als kansen. Ze behandelt een aantal belangrijke Pluto-verbindingen uit Toonders leven, waarvan de laatste samenviel met zijn overlijden in 2005. Maar als iemand bij leven iets bijzonders heeft neergezet, werkt zijn horoscoop ook na de dood nog door, schrijft ze, en dat betekent dat we in 2013 en 2014 nog veel meer zullen horen over Marten Toonder.

Zwarte magie

Tot slot een klein berichtje: Illusionist Hans Klok, die voor zijn nieuwe show ontsnappingskunsten van Houdini presenteert “in de overtreffende trap”, gelooft in zwarte magie. Maar voor zichzelf wil hij daar niets van weten, want het is gevaarlijk. Dit stond op 4 december in NRC-next.

~ Met dank aan iedereen die me nieuws toestuurde of mij er (rechtstreeks of indirect) op attendeerde! ~

Geplaatst in Nieuws | Getagged , , , , , , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Oud nieuws in de verjongingsketel gegooid – Imbolc 2013

Review: A Druid’s Tale

Geplaatst op 31 januari, 2013 door Rhianne

A Druid’s Tale
Cat Treadwell
John Hunt Publishing, 2012, 183 p. 
ISBN 1780991134
Available at Amazon

I nestled myself in the corner of my couch, warming my hands on a cup of tea and opened ‘A Druid’s Tale’ expecting a chronological story about how Cat Treadwell discovered Druidry. I was eager to read about her life up until now and curious who she met and what she picked up along the way so with great anticipation I started reading. After the first few pages, filled with raving reviews and loving words, Cat starts to explain why she wrote this book. How things came together and what she wants to tell the world. A lot of initial “why’s” get explained pretty soon and after a few pages you can almost hear her speak to you. Sitting across the room, with a cup of tea between her hands, chatting away about her views on different subjects. Sometimes drifting a little from the topic, but always smiling and with a positive attitude. It is clear that she wrote this book coming from a very loving place and it is obvious she isn’t afraid to share her points of view. Obviously her perspective isn’t the only one and Cat makes it clear that this is her way of doing things and not per se the right or the wrong way. Just, her way.

The book is filled with contemplations, memories, funny moments and serious reflections about Druidry. Whilst my brain soaks up the words, my heart starts to understand where she is coming from. The ‘why’s’ are answered and along the way I get a lot of food for thought to reflect on my own path up until here.

I think I lot of people will enjoy reading this book since it is a nice collection of answers on how Cat Treadwell sees the world and the folk living in it. The book won’t give the answers on when to celebrate certain feasts, or what colour candle to light in what direction. However, her story will give you the opportunity to take a step back and think about what you believe and why. Be it Pagan, Wiccan, Druid or Christian, I think most people can find a few valuable lessons in this compact, easy to read book. I recommend it to anyone who wants a chat with a newly met friend, holding a cup of tea between your hands!

Geplaatst in Boeken, English articles | Getagged | Reacties uitgeschakeld voor Review: A Druid’s Tale

Slavic Winter Solstice Festival – Koliada!

Geplaatst op 31 januari, 2013 door Gwiddon Harveston

It is cold and snowy outside, the days are getting shorter and shorter, and the nights are getting longer. Darkness slowly creeps into the hearts of men. On days like these few people dare to venture outside, dare to brave the dangers of these trying times. Nature itself is eagerly waiting for the final break, yearning for renewal, for the next turn of the wheel. The night reaches its final limits, testing people’s merit again and again, while drowning the brave souls in its darkness, the gloomiest darkness, after which comes the inevitable renewal. The longest night is followed by the promise of the new light, new hope, new joy.

Each European nation celebrated this tricky time of the year after their own fashion. The eastern Slavic nations called this time a festival of Koliada, the Winter Solstice (‘Solntzevorot’ in Russian). Germanic nations celebrated Yule. Even Romans had a similar holiday – the Saturnalia. In Russia this festival is also known as Korochun (or the ‘short day’ in Russian), because it is the shortest day of the year. All of these celebrations had several key elements in common, the most important one being the lighting of bonfires on the longest night of the year to help nature turn from the winter half to the summer, from darkness to light, from gloom to fun and joy.

For centuries, the Church fought fiercely against the Slavic pagan folk
customs and traditions. Yet, despite this struggle, the common folk carefully preserved the key Koliada rites, and faithfully enacted them every year on the longest and toughest night of them all. As of old, the people helped nature cross that ominous boundary between darkness and light. Although, they’ve become Christians, our grandparents still kept the light of the ancient pagan tradition alive in their heart of hearts.

Yggeld, one of the original founders of the Circle of Pagan Traditions, the
largest pagan umbrella organization in Russia, a researcher with the North
Wind Association, a valuable member of the Pagan Federation International, and a famous and respected author of many books on pagan spirituality and the Slavic tradition, have shared the following passage about the folk customs of his family in an exclusive interview:

“I learned about Korochun when I was very little, simply because my own
birthday falls on December 22. My grandmother, Marfa Kuz’minichna
Zaitzeva, was born near Smolensk back in the days of the tsars (she lived to be 99 years old). The common folk in the villages kept the old Slavic
traditions alive for centuries there. She knew many folk songs and wise
sayings, and some of them, as I found out later, were associated with the
folk seasonal rites, including the koliada celebrations.

The verb ‘koliadovat’ (this is a specialized Russian verb, meaning to go
from door to door, singing ritual songs, asking for sweets at Koliada) to me was always associated with the earliest childhood memories – of wearing animal masks, dressing up in funny costumes and collecting sweets from adults into my bag. Koliada for us was the time between Korochun (the Winter Solstice) and the first of January. At this time we usually burned lots of candles and sparklers, to light up this darkest time of the year. Sparks from the sparklers, I think, were supposed to echo the ancient custom of banging the sparks from the burning Budnik (the ritual log, that is lit up at Koliada, much like the English Yule log).

Sviatky(time period in Russia equivalent to yuletide or Christmastide), for
me as a child, were connected to another time period – they were not part
of the Koliada celebration, because my family celebrated Sviatky in January. All the young girls and women in the family would practice the folk divinations at this time, mostly by pouring melted wax into a water bowl.”


Yggeld did a great job pointing out most of the common elements of Koliada
folk customs and rites, which survived in the folk memory of the eastern
Slavic nations to this day. First of all, it is the lighting of fires, candles,
lights, as well as fireworks and sparklers nowadays. Children put on
costumes and masks (in some regions, even the key ritual “koza” or goat
costume can be found) and go from door to door, while holding lamps and
lanterns, singing special koliada songs – koliadki – and collecting sweets.
Generally speaking, these customs still survive in the countryside, far away
from the big cities. It is common knowledge that in Ukraine, and especially
so in Belarus, the folk customs and games at Koliada are much better
preserved than in the Russian Federation.
One of the typical traditional koliada songs (S. Ermakov, D. Gavrilov, 2009):

“It is not just us coming,
We are leading the goat,
Where the goat will go,
The grain stock will grow,
Where she shakes the tail,
There will be an abundance of grain.
Where the goat stomps her hoofs,
There’ll be harvest through the roof
Where the goat shakes her horns,
Will be great huge stacks of corn.”

Veledor, one of the co-chairmen of the Circle of Pagan Traditions, leader of
the Slavic traditional group “Vnuki Dazhd’bozhye” (Grandchildren of
Dazhdbog), head of the folklore group “Gud’ba”, has organized public rituals
and celebrations of Slavic pagan holidays on the grand scale, including
Koliada. In his exclusive interview he shared the following:

“I learned about Koliada at a very early age. Glimpses of this holiday may
be found in many Russian fairy tales, in literature, as well as movies, from
the Soviet period onwards. I consider Koliada to be the most cited Russian
traditional folk festival of our culture. And, perhaps, it is the one, that
endured best – in villages it is still customary to perform koliadovanie every year (masked carolers go from door to door asking for gifts), mysteries with masked processions, the divinations, the perception of this holiday as being the time, when the extramundane world mixes with our own world of mortals most intimately.

In the XXth century many features of this holiday became associated with
the New Year customs and celebrations in the public’s perception. Even now, in our kindergartens kids dress up in costumes, take part in plays, receive gifts and make wishes at New Year’s Eve. Obviously enough, my
grandparents also mentioned to me something about Koliada. Therefore, I
should say, that I’ve known about this holiday for as long as I live. I took
part in the traditional pagan celebration of Koliada for the first time in 2001 with the Slavic group “Koliada Vyatichey” in a log house at the Tsaritsino Park (Moscow). Since then I regularly take part in such rituals. For the last eight years I’ve served as one of the organizers of public rituals, including Koliada.”

In many places, the old traditions are dying out because the older folks
cross the veil into the otherworld, while their children move away to the big cities and don’t pass on the old ways to their progeny. Nevertheless, the fact that the Koliada customs are still around, with their obvious pagan elements, points to the absolute importance of the Winter Solstice to the minds and hearts of our ancestors. Christianity remains the religion of the majority for eastern Slavs, and has been so for a thousand years. All this time the Church took great efforts in trying to eradicate folk pagan beliefs and practices, or, if all else failed, to hijack the rituals and attach them to some Christian holiday or saint day. Many of the old customs and rituals got lost in the ages, but the folk customs at Korochun or Koliada, were kept in the folk conscious memory throughout all these years.

In the mid 1970’s there was a resurgence of interest to folk customs and
pagan symbolism in the folk memory and recorded history among the
educated classes in Soviet Russia. This revival was fueled by published
folklore and historical research by Soviet scientists. This new pagan
movement emerged from the underground and became a new post-Soviet
cultural phenomenon in the early 1990’s.


For the last twenty years or so, the Slavic pagans are openly practicing their rites all over Russia, Ukraine and Belarus. The practitioners of the Slavic traditions are receiving attention from the TV channels, participate on national radio shows, publish books and organize conferences. One
television program in May of 2012, featuring Veledor, the co-chairman of the Circle of Pagan Traditions, mentioned an estimated figure of 15 thousand pagans in Moscow alone!

Koliada is one of the most important festivals for the modern Slavic pagan
tradition. It marks a dark time, a dangerous time, when people hold their
rites to help the Gods turn the wheel of the year from the dark side to the
light, to receive new hope, get the new light. According to S. Ermakov and

D. Gavrilov, authors of ‘Time of Gods, Time of Men’ (Vremya Bogov i
Vremya Liudey), 2009, page 183: “..The entire world is born anew. It
receives hope of the future life. This is the true deep meaning of this
festival. Koliada is the very day of change. It is an act of creation.
Everything that went before this moment, and everything that will occur
afterwards, is its subject and depends on it, and is governed by it…”.
Ermakov and Gavrilov also discuss the nature of Koliada as a point of ‘nontime’, at the very edge of the fabric of the universe, when the veil between the worlds is thin, and the spirits of our ancestors visit the world of the living. The masks and costumes are intended to represent precisely these spirits of our ancestors, who passed over the veil from the world of the living to the world of the dead.

This is how Yggeld describes the Koliada festival celebration in the modern
Slavic pagan tradition:
“For me this is a magical time of the new light being lit within my soul,
the time when I can rid myself of the dark thoughts. The ritual always
contains elements of the mysteries of Fire, held at night. One group of
participants turn into (or swirl into) the ‘Others’, and put on the animal
masks. The ‘Others’ ask the living to give them food and gifts. This very
act, the reception of food and gifts from the living, helps the ‘Others’ enter
the world of mortal matter (Yav’ – the manifested or middle world), which is to say, the ‘Others’ become ‘embodied’. The ‘Others’, then come out of the Darkness and begin to play tricks on mortals, for example, attempt to pull apart the ritual fire stack and thus extinguish the Light.

Also, an Old Man, known as Polaznik, makes his appearance at a Koliada
ritual fire. This is a late version of one of the ancient pagan gods, who helps his people. The Slavs call him Veles, and our children know him as
Grandfather Frost (similar to Santa Claus in GB). Polaznik can also be a
messenger of this God, or his priest. This special guest tests the participants with tricky questions, gives advice and divines the future. Polaznik bangs his staff on a special log in the Koliada bonfire, called the Budnik (it is similar to the English Yule log), until the sparks fly off into the darkness. If these sparks are nice and long, then the fire is known as a merry fire. Such a fire promises abundance and the quick retreat of Darkness.


From this fire the solar emblems are lit, and the participants raise them
high above the ritual site to illumine the night. The ‘Others’ back away from the emerging Light, taking back with them all the dark and gloomy things.”

Veledor also provides a valuable insight into the ritual actions, speaking from his extensive experience in conducting the ritual:
“Koliada is one of the four major Slavic holidays of the solar cycle. On one
hand, this is the longest night – the darkest time of the year, the realm of
the night, and the nature’s definite turn to the winter-long sleep. On the
other hand, it is the beginning of a new cycle, the event, that signals the
growing power of the sun, and the daylight grows from this moment on.
Therefore, this is a time when the otherworldly beings can easily enter the
world of mortals (yav’), it is also the time when one can glimpse the hidden knowledge and change one’s destiny. These elements determine the main points of the ritual actions.

These elements include wearing special masks and costumes, which
represent the beings of Nav’ (otherworld), the costumes help the
participants to channel the images of these beings. This is done, on one
hand, to get in touch with the world of the spirits, the unknown, and at the
same time to substitute oneself for the truly dangerous creatures, to stop
them from manifesting that night. Also, it is the invocation and the arrival of Polaznik (the original prototype of Grandfather Frost), as a manifestation of Veles (the god of the otherworld, of wild nature, hidden knowledge and wealth). He is honored and placated in order to receive, in turn, his blessings. And it is also the sending Budnik (ritually chosen and cut log) forth in sparks, as a messenger through the medium of fire to the Gods with personal wishes. And it is also the various divinations. The number of sparks and the collected gifts tell us about the future harvest and prosperity. The melted wax tells us about the near future. And the young girls are trying to divine, what their intended husband will be like, etc.


The ritual is held with the group of about 20-40 people in the forest. This
year the celebration will be held in Moscow at relatively untouched and wild grounds of the Moscow natural preserve park near the historical burial mounds… Needless to say, that Koliada, similar to most of our rituals, cannot be envisioned without the communal feast, songs, frolicking and folk dances.”

On December 22 pagans all over Russia will be celebrating this ancient
holiday, honouring the Gods, helping them light the flames of new hope,
both in the world outside and within each person’s very soul. Veledor, Yggeld and many other followers of the Slavic pagan tradition will gather in a Moscow park on this day. They will light the koliada ritual bonfire, put on the old masks and sing traditional songs, making sparks fly, so that the ancient mysteries shine again, fill our souls with their eternal wisdom and grant us all strength for this new turn of the wheel of the year!


Let pagans all over Europe, while celebrating their own winter holidays at
this time, think about their Slavic brothers and sisters standing together in
unity with them shoulder to shoulder lit by the flames of ancient bonfires,
brought together by the participation in the sacred mysteries of this Winter
Solstice day!

I would like to thank my co-authors, Yggeld and Veledor, from the bottom of my heart. They wanted to share these personal messages:

Yggeld: “I came to the conclusion that people are the Gods’ helpers in this
mortal Middle World. By celebrating Koliada, we are helping the Gods to
maintain the Great Balance in the universe.”

Veledor: “I would like to congratulate all pagans, everyone who cares for
the traditions of their ancestors, with the coming of this Winter Solstice!”

Author: Gwiddon Harveston, December 18, 2012, Moscow
Co-authors: Yggeld and Veledor

Geplaatst in English articles | Getagged , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Slavic Winter Solstice Festival – Koliada!

Review: Phoenix by Jyoti Verhoeff

Geplaatst op 31 januari, 2013 door Rhianne

What happens when you put Tori Amos, Yann Tiersen and two beautiful fairy-like ladies in a blender? Exactly: a fantastic combination of female voices, haunting cello, interesting melodies and magical compositions.

This EP containing six songs is a fabulous work of art on many different levels. First of all the songs are composed extremely well and the quality is amazing. The sound isn’t over engineered so you still have the authentic feeling of actual instruments being played, without sounding cheap or unbalanced. The voices and instruments of Jyoti and Maya are capable of taking you to deep seas and overgrown forests, whilst the compositions take you on a journey through the dark and light places of your own imagination.

The lyrics are basic and fit the whole feeling of the EP very well. No fancy words when they are not needed, and no excess music just to fill up blanks. Sometimes blanks, or in this case unexpected endings, can be surprising and fit the mood just right. Listening to the songs over and over I seem to discover new layers every time and I enjoy this EP on repeat.

One of the things I also love is the artwork in the booklet. Jyoti and Maya are both attractive, photogenic ladies and although the music speaks for itself, the photographs and digital art in the booklet surely reflect the mood of the songs.

If there is any downside to this EP then it would have to be that it only has six songs with a total of 21 minutes. I would love to see a full length album released somewhere in the near future so we can enjoy more of this fantastic duo.

The EP is available at concerts for 9 euro or via the website www.jyotiverhoeff.nl for 11 euro. You can also listen to samples from the EP and watch the beautiful video they have made for one of the songs there.

 

Geplaatst in English articles, Muziek | Getagged , | Reacties uitgeschakeld voor Review: Phoenix by Jyoti Verhoeff

De volle maan van de overstroming

Geplaatst op 31 januari, 2013 door Loes

Vandaag is het 25 november… wat vroeg om me in te leven in Imbolc. Maar toch, als ik naar buiten kijk lijkt het wel februari. De wind blaast om het huis en er wordt een nog zwaardere storm verwacht voor de avond. Het is grijs buiten, niet echt uitnodigend. De bladeren zijn van de week van de bomen geblazen en mijn man heeft gister de knotwilgen in de voortuin gekortwiekt. De vogels hangen de hele dag door aan de vetbollen en de zak strooivoer ligt nog achterin de auto, een zak waar ze het hele seizoen genoeg aan hebben! En toch is het niet koud buiten, het is wat zwoel.

Twee jaar geleden was het al behoorlijk koud rond deze tijd… we stonden toen foto’s te maken van onze kostuums bij de hunebedden van Havelte. 21 November waren we gehandvast op die plek… een hele warme en koude ervaring! Maar onze kostuums waren net als wij ingepakt 🙂 Een week erna hebben we alsnog een foto-shoot gedaan… koud!!!

En zo hangen we onze weersherinneringen op aan belangrijke herinneringen op ons levenspad. Nu ben ik zelf niet zo van het terugblikken… ik heb meer de blik op de horizon. Wel merk ik dat ik het schrijven voor de WR heel leuk vind. Het stilstaan in de tijd en het terug lezen van mijn oude wandelverslagen… het heeft wat. Je persoonlijke geschiedenis ís belangrijk… vlak dat nooit uit!

Het thema van de Volle Maan van de Overstroming is dan ook ‘Welk oud patroon is zó gewoon geworden dat je het niet meer ziet?’ en daar is inzicht in je eigen geschiedenis voor nodig.

In het Indiaans sjamanisme is het de maan van ‘Zij die de wijsheid bewaart’ en wijsheid wordt nog steeds met levenservaring verbonden…

In de verte klinkt het gehuil van de Wolfmaan… het geluid van weemoed… verbondenheid met het verleden.

Imbolc, het feest van het ontspruitende leven. Onder de grond en in de knoppen welt het leven op… de eerste groene puntjes komen boven de grond en de knoppen van de vroege struiken en bomen zwellen op. Rond deze tijd zijn we het ook wel een beetje zat… de koude, de sneeuw, het grijze, het kleurloze in de natuur. Het verlangen naar warmte en kleur, ik kan het nu al voelen! En het is nog maar 25 november… ik loop vooruit… loop met me mee… terug, naar 7 februari 2012 🙂

7 februari 2012, ‘Volle maan van de Overstroming’, Imbolc

“Welk oud patroon is zo geworden dat je het niet meer ziet?” De biechtmoeder luistert naar je verhaal.

Het is koud! Nederland hoopt op een 16e Elfstedentocht 🙂 De afgelopen dagen ben ik regelmatig wezen wandelen in het deltagebied van Het Zwarte Water/ Vecht. Het is er nu zó prachtig! Een kleine ijsbreker houdt met regelmaat het water open. Een donderend geraas zwelt dan aan en vanuit de verte komt het bootje aangevaren, wat een machtig geluid! Ik heb al prachtige foto’s kunnen nemen van de goudgele rietkragen tegen de felblauwe luchten en witbesneeuwde ijsschotsen op de voorgrond… heerlijk! En de ondergaande zon die schildert met oranje en rood door besneeuwde rietkragen waar de wind nog geen vat op heeft gehad. Ik verval gewoon in superlatieven om dit gevoel te beschrijven. Mijn vingers vriezen af, maar toch nog die ene foto 🙂

En dan komt de dinsdag, volle maan, dichterbij en ik heb nog geen warme broek. De afgelopen dagen kwam ik steeds door de kou bevangen thuis… en dan de kouwe rillingen die nog tijden door mijn lijf gaan… dat is niet goed om zo alleen het bos in te gaan… ’s nachts :-). Dus gelukkig ’s middags een skibroek gevonden die mij past!

Om 20.00 stap ik de auto in… toch maar weer de auto, want als ik echt te koud ben en dan nog een heel eind terug moet lopen… van de week over het ijs teruggekomen omdat ik het te koud had en dat doe ik liever niet in het donker.

Nu dus terug naar dinsdagavond 7 februari. Ik parkeer de auto bij de grote plas, die nu dichtgevroren is. De maan staat fel te schijnen… het is helder en koud. Er staat geen zuchtje wind. Ik pak mijn hazelaarstaf en wandel het elzenlaantje in, richting bos. Op de driesprong, waar de laatste lantaarn staat, richting bos. Ik kijk met weemoed naar de lege plek waar ooit ‘De wachter van de driesprong’ stond. Een majestueuze grote wilg die drie stammen had en de straatlantaarn in zich vervat had. Wat had die nu prachtig geweest met die sneeuw erop. Jammer genoeg is deze ‘Boom die was’, al een aantal jaren geleden gekapt en een lege plek is gebleven. Toch loop ik nog steeds om hem heen de weg naar ‘Boompje’ in. Ook ‘Boompje’ is allang niet meer wat ie was. Het sneue knotwilgje in de rij stoere wilgen is afgebroken, uitgelopen, opgegeten; overleeft… en is nu in diepe slaap.

Mijn hazelaarstaf tikt regelmatig in de sneeuw en maakt zo’n knisperend geluid, net als mijn wandelschoenen. Gelukkig maakt mijn nieuwe broek geen herrie, soms kunnen die ouwe skibroeken zo’n herrie maken met lopen. Heerlijk om zo dik ingepakt het bos in te trekken. Soms sta ik even stil om diep in te ademen en van de stilte te genieten… geen mens op ‘straat’. Natuurlijk ga ik eerst bij ‘Boompje’ langs. Als ik bij ‘m kom hou ik lekker mijn handschoenen aan, ik omvat zijn takje (dat is hij nu, mijn wijze vriend wordt steeds onzichtbaarder) en krijg “Tastbaar” van ‘m.

Yoh, “Tastbaar”, wat moet ik daar mee… ik vergeet het ook steeds. Wat natuurlijk mooi aansluit bij een oud patroon… dat vergeet je het liefst. Maar nu ik terugkeer in tijd en plaats (lege kamer en op mijn hoofd een koptelefoon met de floating muziek van Rob Verheul… mijn lievelings hangspeler) komt het woord ook weer terug… TASTBAAR! Dat betekent dat ik het aan kan raken… dat het dichtbij is, dat ik er iets mee kan… hé, er wellen tranen op! Yoh, dat is dichtbij… ik weet.

Ik vervolg mijn weg na eerst achterwaarts weg te zijn gelopen bij ‘Boompje’… een ingesleten gewoonte… dat deed men vroeger ook bij de koningin, je mocht haar je rug niet toedraaien… Juultje heeft dat afgeschaft 🙂 ‘Boompje’ verdient dit, hij is groots… in zijn nietigheid, welhaast onzichtbaar.

Ik sla deze keer een weg in die ik nooit eerder gegaan ben in de nacht. Een weg langs de weilanden, met het bos aan mijn zij. Wat is het helder en wat is er een lichtvervuiling!! Met mijn nieuwe camera maak ik foto’s van de maan en wat prachtig zijn ze! Deze camera is zó lichtgevoelig… dus ook de oranje gloed van de woonwijken is duidelijk aanwezig op de foto’s. Ik moet m’n best doen om een nachtfoto te schieten. In het bos hoor ik de dieren. Duiven vliegen op om elders neer te strijken en de reeën hoor ik wel, maar ik zie ze niet. Zij hebben ook recht op hun rust… loopt er weer zo’n raar mens midden in de nacht door het bos. Ik ben meer met foto’s maken bezig dan met mijn wandeling. Ik geniet met volle teugen van alle besneeuwde bospaden en de serene rust. Na verloop van tijd laat ik het bos achter me en ga de dijk op… zal ik de ‘Heuvel van de Barden’ beklimmen? Nee, die laat ik voor dan… als de tijd daar is. En dan op de dijk, bemerk ik dat ik eigenlijk nog geen bespiegeling heb gehad…

En daar stil op de dijk… stel ik de vraag “Maar wat is het érgste dat ik ooit in mijn leven heb gedaan?”. Er passeren wat zaken die ondertussen allemaal hun tijd gehad hebben… niet meer van belang zijn… geen blokkade vormen… geen verhaal meer zijn… die hebben hun aandacht gehad en zijn naar de achtergrond verplaatst.

En dan stel ik opnieuw de vraag “Maar wat is het ergste dat ik ooit in mijn leven heb gedaan?”. Ik heb mijn moeder nooit echt gezien… nooit echt naar mijn moeder gekeken. We houden van elkaar, knuffelen elkaar… maar er is altijd een verwijt naar haar. “Je hebt het zelf in de hand gehad om véél te zwaar te worden, niet te bewegen, niet meer te kunnen bewegen… in die vicieuze cirkel te geraken. En altijd dat verleden dat je met al z’n pijn koestert als ‘hier en nu’, het constante levend houden van de pijn uit het verleden. Het niet afsluiten en laten voor wat het is… verleden”.

Ik heb hier een flink onbegrip voor… ik zie dit niet als ‘mijn moeder’, eerder als ongewenst gedrag waar ze maar eens wat aan moet doen. Ik zie dit niet als waardevol… wat het wel is voor haar.

TASTBAAR… door het verleden levend te houden, blijft het tastbaar… koestert ze het. En het afscheid dat ze nooit van haar vader heeft kunnen nemen… ze kan hier nog steeds om huilen. Zo houdt ze hem bij zich, levend, tastbaar. Als ik naar de foto’s kijk… mijn moeder was nog slank toen haar vader op z’n einde liep. Door familiegedonder wist mijn moeder niet dat haar vader overleden was… ze kwam op bezoek en hij bleek al begraven. Op de overlijdenskaarten bleek ze niet genoemd, net zo min als haar gezin. Deze pijn draagt ze mee… en blokkeert haar lijf en leden. Ik merk dat ik dan weer in verzet kom… en hier wil ze niets aan doen!!! Misschien helpt het als ik het erken… als iedereen dit erkent en respecteert. Het is haar manier om hem dichtbij zich te houden…tastbaar.

Mijn broer werd trouwens wel genoemd op de kaart… die had in het geduvel de ‘kant’ van oma gekozen, niet van opa. Ook hier zit nog steeds heel veel wrevel… hij was wel op de begrafenis maar heeft hier nooit van verteld en mijn ouders hebben er nooit naar gevraagd. En ondertussen is hun relatie tot een redelijk nulpunt gedaald… bij mij komt hij ook niet meer. Ik ben een heks en hij is een ware Christen en als ik bekeerd ben mag ik weer komen en komt hij weer bij mij. Ook hier zitten mijn ouders flink mee in hun maag… nooit kan er meer iets gemeenschappelijks gevierd worden… samen… het is verbroken, de band. Het ergste is misschien wel om dit niet als mijn probleem te zien… ik heb er geen last van… los het lekker zelf op… wees er zuinig op. Eigenlijk zou er eens wat uitgesproken moeten worden… gevraagd moeten worden… geantwoord moeten worden. Nu zijn we er nog allemaal TASTBAAR… we leven nog. Opa en oma zijn dood… maar waar wachten we op?

Aan het einde van de dijk, besluit ik toch richting ‘Heuvel van de barden’ te lopen… aan de achterkant te benaderen, via het haventje. Als ik aan het einde van de dijk kom, bij de haven… kijkt er een haas op. In het veld zit een haas… deze rent voor me langs het bos in. Hazen en Imbolc, ik vind ze zó bij elkaar horen. Het samen zijn van hen in de besneeuwde velden, de paartjes die ze vormen… de belofte van nieuw leven dat zij reeds in zich dragen rond deze tijd.

Ik vervolg mijn weg… aan het einde van de haven besluit ik van het uitzicht van het deltagebied te genieten. In het ijs ligt de grote bagger boot… vast. Er wordt nu niets opgerakeld, er wordt niets aan de oppervlakte gehaald er wordt niets uitgediept… het is bevroren, verstild, er gebeurt niets… het is koud. Hoe toepasselijk… waarom vallen de stukken altijd zó mooi op hun plaats en waarom blijken mijn stappen nooit voor niets te zijn geweest en de weg die ik ga… altijd zó passend. De heuvel heb ik niet beklommen… het was niet nodig, soms ligt het antwoord niet al te hoog. Vraagt het geen moeite, alleen een zien.

Als ik terug loop… twijfel ik. Zal ik de dijk vervolgen of terug lopen naar de auto? Op de weg terug zit de haas midden op de weg… duidelijk 🙂 Voor mij uit loopt hij heel de dijk af en ik volg gedwee, het is mooi geweest, het is tijd. Het valt me op dat de wind opeens opgestoken is… nu, bij het teruglopen waait het bij vlagen.

In de weilanden, vlakbij ‘De wachter van de driesprong’, zitten twee hazen in het veld. Zij zijn al een koppeltje, ze rennen over de velden, weg van mij. Het is tijd voor thuis… als ik thuis kom blijk ik toch ruim twee uur gewandeld te hebben… het is zo mooi en lekker warm in m’n broek :-).

Liefs, Loes.

 

Dit verhaal heb ik vorig jaar uitgeprint voor mijn ouders en mijn broer heb ik het gemaild. Mijn moeder vond het prachtig en met mijn broer heb ik een hele middag in het bos gewandeld. Hij zit nog steeds met vragen en verwijten naar mijn ouders… waar hij het nog steeds niet met ze over heeft gehad. Of ik hem daarin wilde steunen naar mijn ouders toe, was zijn vraag aan mij tijdens de wandeling. Nee, dat wil ik niet. En dat is ook niet goed. Hij is nog aan het worstelen met zijn kindertijd en met schuldvragen… het wordt tijd dat hij de hand in eigen boezem steekt, dat brengt hem verder. Het enige dat hij kan veranderen is zichzelf… niet zijn jeugd en niet zijn ouders, of mij 😛 Hij zal moeten ervaren dat als hij verandert, de hele wereld om hem heen verandert en dat is een inzicht dat hij nog moet vergaren. En vanuit die verandering kan hij het gesprek aangaan, meer open en luisterend dan zoekend naar een schuldige voor zijn eigen problemen.

En als ouders kan je het toch nooit helemaal goed doen… en wat is dat, ‘goed’? Verander de wereld en begin bij jezelf… dan komt het vast wel goed, want dat heb je in de hand. En heb vertrouwen dat je die kracht hebt… hoe beperkt dat soms ook kan zijn. Mensen vrezen vaker meer hun eigen kracht en mogelijkheden dan die van de ander… kauw daar maar eens op.

Geplaatst in Volle Maan Wandelingen | Getagged , , , | Reacties uitgeschakeld voor De volle maan van de overstroming

Placebo’s, nocebo’s en het schulddenken, 2

Geplaatst op 31 januari, 2013 door Gerry Damen

In mijn vorige artikel heb ik het gehad over placebo’s, nocebo’s en onze maatschappij. Waarom we zo geïnteresseerd zijn in het uitsluiten van het placebo-effect, in plaats van dat we het omarmen. Deze keer deel 2.

Een van de dingen die te maken hebben met het fenomeen placebo is het hele feit dat het zo ongemakkelijk ligt. Dat is om twee redenen: de eerste is dat we niet gefopt willen worden. Als je je voor de gek laat houden, ben je er ingetrapt; meestal niet goed voor je zelfbeeld. Een placebo, een nepmiddel, is natuurlijk gewoon een vorm van erin trappen. Iemand heeft je iets wijsgemaakt, je hebt op de voorspelde wijze gereageerd en voilà: er was niets. Je bent voor de gek gehouden door een pilletje… Goedgelovig, naïef. Dat je ondertussen jezelf een groot plezier hebt gedaan valt weg.
Dat de farmaceutische industrie niet zit te wachten op het placebo-effect is duidelijk. Als je iets verkoopt, wil je natuurlijk wel graag bekend staan als een integer producent en niet als een oplichter die mensen iets aansmeert. Plus dat hoe meer mensen dit effect bij zichzelf kunnen bewerkstelligen, hoe minder medicatie er nodig is en hoe minder er dus kan worden verdiend. Logisch.

Maar als patiënt? Wat zou je dan het liefste willen? Zo snel mogelijk beter worden met zo min mogelijk bijwerkingen is volgens mij toch hetgeen iedereen het liefste wil. En onze geest kan daar blijkbaar een (grote) rol in spelen. Je zou verwachten dat deze kennis druk gepromoot zou worden en dat er op de universiteiten flink onderzoek zou gebeuren naar hoe hier optimaal gebruik van te maken. Niets is minder waar. Regulier doet er helemaal niets aan. En alternatief?

Alternatief omarmt de kracht van de menselijke geest vaak wel, maar met een wat mij betreft gevaarlijke keerzijde: het schuld- en boetedenken.

Het idee van ziekte door ‘verkeerde’ denkpatronen. Een heel gevaarlijk idee, waar een kern van waarheid verwrongen wordt ten bate van egoïsme en schijnveiligheid. Je denken heeft zeker invloed op hoe je je voelt. Denkpatronen kunnen energieblokkades geven waardoor energie moeilijker of minder stroomt en dat kan fysieke gevolgen hebben, net als bijvoorbeeld een vitaminetekort. Maar laten we wèl wezen. Iedereen heeft energieblokkades, niemand heeft de volmaakte manier van in het leven staan. Boeken als dat van Louise Hay nodigen uit tot omdraaien. Dat er een spiritueel/mentaal/karakterprobleem mede ten grondslag ligt aan een bepaalde ziekte betekent dus niet dat het ontbreken van een ziekte maakt dat iemand op dat gebied ‘gezond’ is. En het betekent ook niet dat iemand nooit ziek zal worden, als er maar genoeg gemediteerd, gevisualiseerd of gepositiviseerd wordt. Ziekte kan niet zomaar gereduceerd worden tot een factor. Hoe goed zijn je genen? Hoe goed is je voeding? Hoe gezond is je omgeving? De luchtkwaliteit?

Maar da’s nog tot daar aan toe. Vaak zien we ook dat ziek worden en ziek blijven, of erger, sterven aan een ziekte, vertaald wordt met niet hard genoeg aan jezelf gewerkt hebben. Ga je dood aan kanker? Dan heb je je innerlijke negativiteit niet overwonnen en meer van dat soort onzin.
Dit soort gedachtegangen zijn om twee redenen schadelijk. Ten eerste omdat blaming the victim in alle gevallen heel erg verwerpelijk is. Het is nooit waar, doet mensen vreselijk tekort en kweekt nare onterechte zelfgenoegzaamheid.

Ten tweede omdat door de blaming the victim-redeneringen veel mensen vaak van het hele idee dat je geest (heel veel) invloed heeft niets meer willen weten. Op die manier wordt het kind met het badwater weggegooid. Want zoals het placebo-effect aantoont: het is niet voor iedereen hetzelfde. Het is net als met alles een kwestie van talent en weten hoe dit te mobiliseren. En dat laatste kan geleerd worden.

Op het moment dat de kracht van onze geest gewoon onderzocht mag worden. Op het moment dat ook kleine stappen mogen tellen. Of dat ‘geen resultaat’ niet meer vertaald wordt met ‘het ligt aan je instelling,’ maar gewoon met ‘jammer, maar helaas’. Op dat moment komt er ruimte. Dan kunnen mensen die ontdekkingen doen op dit gebied hun verhaal doen zonder dat ze onmiddellijk de term ‘orenmaffia’ naar hun hoofd krijgen. En kunnen mensen vrijblijvend kijken of er wat voor hen bijzit, waar zij zich thuis bij voelen om te proberen. Zonder dat de omgeving ze òf voor gek verklaart òf veroordeelt als de resultaten niet volmaakt zijn.

Door Hagetessa

Geplaatst in Artikelen | Getagged , , | Reacties uitgeschakeld voor Placebo’s, nocebo’s en het schulddenken, 2

Imbolc

Geplaatst op 31 januari, 2013 door Gastauteur

A small spark of fire glows
In the belly it grows
New life yet unborn
The dawn of a new morn’

The ewe’s are pregnant
And the fields wake to dawn
The earth is expectant
And fertile eggs lay in the barn

We kindle the fire
Wakened in a storm
Our hearts yield desire
And new life is born

Hail Brighid!
We welcome Imbolc
The promise of spring
We’ll bring our folk
To the great gathering
We’ll dance in our circles
And light our candles

A new dawn has come
A seed has been borne
White flowers tip out of the snow
New life stirs in the ground below

Hail Brighid!
We welcome Imbolc
Season of renewal
New hope for us all!

By Odette

Geplaatst in English articles | Getagged , , , | Reacties uitgeschakeld voor Imbolc