Wil je zelf rituelen gaan vieren, maak ze dan vooral persoonlijk door er zelf iets voor te knutselen of te schrijven. Er zijn korte dichtvormen die je goed kunt gebruiken om te verwerken in een ritueel. Vooral het ‘elfje’.
Je hebt kennisgemaakt met wicca en kunt niet wachten om een ritueel te doen voor het eerstvolgende jaarfeest. Je kunt op zoek gaan naar rituelen in boeken of op internet, maar ons advies is altijd om zelf een ritueel te schrijven. Houd het eenvoudig, maar ook persoonlijk. Er zijn een paar richtlijnen voor een ritueel in wicca zoals het trekken van een cirkel (* en zie deze artikelen). Daarbinnen kun je onderdelen toevoegen die voor jou betekenis hebben.
Op het moment dat dit artikel verschijnt, is het eigenlijk al te laat voor een Imbolc-ritueel. Maar Brigid is niet alleen de godin die wordt geassocieerd met dit jaarfeest, maar gaat onder andere ook over poëzie en inspiratie. Daarom toch nu dit artikel, met voorbeelden die passen in dit seizoen. Gebruik het later in het jaar voor andere rituelen, met andere associaties.
Begin op tijd. Vraag je af wat het seizoen voor jou betekent, en of dat thema ook een rol speelt in je leven, op dit moment. Denk aan ‘zaaien’, ‘groeien’, ‘oogsten’ en ‘verstilling’, door het jaar heen en in je leven. Zoek dan (en het liefst in deze volgorde) naar wat anderen over dit seizoen en over dit jaarfeest te zeggen hebben. Is er iets te vinden in folkloristische boeken: waren of zijn er in jouw regio bepaalde gebruiken die horen bij deze tijd van het jaar? En elders in het land of in Europa? Brigid is vooral bekend in de Keltische wereld, in Ierland. Daar is het gebruik om ’Bridgets crosses’ (uitleg met video) te maken van stro of biezen, en ‘Brigids cross buns’ (broodjes). Misschien kun je zelf iets maken van biezen, van brooddeeg als knutselmateriaal, of brood om te eten.
Brigid gaat ook over poëzie, zei ik al. Als je een goede dichter bent, schrijf je waarschijnlijk al gedichten voor de jaarfeesten. Maar als het je niet zo makkelijk afgaat, dan kun je een heel eind komen als je gebruik maakt van deze ‘simpele’ modellen: de haiku en de ‘elf’ of het ‘elfje’.
Een haiku ken je misschien al. Deze versvorm is afkomstig uit Japan, en heeft vaak als thema de natuur of het seizoen. Een haiku telt drie regels, van respectievelijk vijf, zeven en vijf lettergrepen. Er is genoeg literatuur te vinden over deze dichtvorm#. Laat je inspireren!
Een elf kom je niet zo vaak tegen, daarom hier wat meer informatie. Een elfje telt vijf regels, van respectievelijk één woord, twee woorden, drie woorden, vier woorden, en als laatste weer één woord, in totaal dus elf woorden, wat de naam verklaart). Het laatste woord vat het thema samen. Het kan de logische samenvatting zijn van de regels erboven, of juist een verrassing zijn: ‘o, dacht je in díe richting!’
Voordat je een elfje schrijft, is het daarom handig om te weten wat het ene woord is waarmee je wilt eindigen, zodat je niet al direct bij het begin je kruit verschiet. Je kunt er elk onderwerp in kwijt, maar als voorbeeld kies ik hier voor het seizoen. Je slotwoord, of je beginwoord, kan bijvoorbeeld ‘sneeuwklokje’ zijn, of ‘ijskristal’. Wat zegt dat woord jou, welke associaties heb je erbij?
IJskristallen, vormen samen sneeuwvlokken; zes puntjes en een heel patroon van ‘zijlijntjes’; ieder ijskristal is uniek. IJs is water, maar gestold water. Als het warmer wordt, is ie zo weggesmolten. Onder de microscoop zie je de schoonheid en complexiteit van een ijskristal pas goed.
Dat zijn een aantal karakteristieken van een ijskristal. Wat vind jij het belangrijkste kenmerk? Dat elk ijskristal uniek is, bijvoorbeeld? Dan kun je gaan spelen met die kenmerken. ‘Geen twee dezelfde’ zou je kunnen gebruiken als derde regel, want die bestaat immers uit drie woorden. En dan puzzelen met de rest.
IJskristal
Puntige schoonheid
Geen twee dezelfde
Ik wil ze bewaren
Dooi.
Dat laatste woord is niet heel poëtisch, al is het misschien verrassend. Maar als je dit elfje in een ritueel wilt gebruiken, bereik je misschien niet het effect dat je beoogt. Een nieuwe poging:
IJskristal
Bevroren water
Elk is uniek
Samen vallen ze neer
Sneeuwvlokken.
Ik ben er nog niet tevreden over, maar je snapt hopelijk de bedoeling.
Winter
Koude donsjes
zweven naar beneden
De wereld is wit
Sneeuw.
Probeer het zelf, en ook met andere woorden: voorjaar; zonsopkomst; verwachting; inspiratie; Brigid.
Lentefeest
Vuren branden
op alle heuvels
Het licht komt terug
Candlemas.
Bèèèh
Zacht gemekker
in de stal
Ooien zogen hun jong
Lammetjes.
Bèèèh
Zacht gemekker
in de stal
Ooien zogen hun lammeren
Imbolc.
Of ‘Oimelc’ als slotwoord van de vorige elf, het andere woord voor Imbolc (in de buik) dat letterlijk ‘ooimelk’ betekent. Candlemas is ook een naam voor dit jaarfeest, maar meer de christelijke versie.
Het belangrijkste is niet dat het een mooi gedicht wordt. Wel belangrijk is dat jij er zelf energie in steekt. Dat je je tevoren voorbereidt op de essentie van een jaarfeest, en dat je iets ‘eigens’ maakt van een ritueel. Iets persoonlijks. En als je het samen viert, kan iedereen een zelfgemaakte ‘elf’ meenemen en komen alle aspecten wel aan bod.
* Zie ook het Stappenplan voor beginners om Samhain te vieren, Mijn eerste ritueel; Samhain, zelf een jaarfeest vieren; Een (Beltane)ritueel samenstellen, iedere heks kan het.
# Zie bijvoorbeeld de website van Tekstwerkplaats of die van Schrijven online. of de site Weerwoord geven voor nog andere voorbeelden van Japanse dichtvormen. Over de elf als dichtvorm is ook wel meer te vinden met de zoekterm ‘elfje dichtvorm’.
Foto Vince M, Unsplash
