Wicca is mijn religie, achteraf gezien is dat altijd al zo geweest. Ik heb het geluk gehad mensen te leren kennen waarmee het goed klikte. In 1984 hebben zij me ingewijd in een Gardnerian coven. Anders was ik alleen verder gegaan. Mijn ideeën over de rol van man en vrouw komen in wicca terug. Zo ook mijn ideeën over het belang van natuur en milieu: ik vier de jaarfeesten en eet de groenten van het seizoen. En de Wiccan Rede ('Doe wat je wilt, mits het niemand schaadt') was al mijn lijfspreuk voor ik wicca leerde kennen.

3 responses to “Heks en handicap”

  1. Lisanne

    Dank voor dit artikel, het is een zeer interessant onderwerp en erg relevant voor mij. Ik ben zelf chronisch vermoeid en heb ervaren dat dit het zo goed als onmogelijk maakt om bij een coven te gaan. Het betekent namelijk dat ik lange bijeenkomsten niet volhoud, voorbereidingen niet gedaan krijg en daardoor niet kan voldoen aan wat er gevraagd wordt van een neofiet. Voor niet alle handicaps zijn makkelijk aanpassingen te verzinnen, dat moge duidelijk zijn. En natuurlijk denk je er pas over na als je er zelf mee geconfronteerd wordt (als heks of coven). Dan moet je ineens nagaan hoever je wilt en kunt gaan om mensen te helpen hun wens om ingewijd te worden in een coven te verwezenlijken. En ook, waar je grenzen stelt en hoe je dit communiceert.

  2. Margriet

    Goedemorgen Jana en Flierefluiter,
    Interessant om te lezen. Zelf heb ik er nog nooit bij stil gestaan dat het al dan niet hebben van een handicap van belang zou kunnen zijn binnen de wicca.
    Onze coven heeft lang geleden al besloten ‘gewoon’ door te gaan, ook als we straks met rollators de cirkel rond schuifelen ?

  3. jastoop

    Heks en Handicap, een reaktie
    In de Wiccan Rede Online (Samhain 2016) schrijft Jana een interessant artikel over de vraag of het hebben van een handicap en het zijn van een heks wel samengaan. Ze geeft de diverse meningen weer die over dit onderwerp bestaan en laat zien dat er in verschillende magische stromingen ook verschillend over deze vraag gedacht word, waar een handicap voor ‘hoge magie’ een flinke beperking lijkt te zijn, is het binnen het sjamanisme vaak juist een pre.
    Zelf heb ik over deze vraag nooit zo nagedacht omdat het antwoord voor mij zo vanzelfsprekend ‘ja’ is dat de vraag me eigenlijk gewoon onzinnig voorkomt. Ik ben tenslotte zelf het levende bewijs dat je met een handicap, in mijn geval een paar korte, kromme benen waarvan de spieren het niet doen, prima heks kunt zijn. En daar ben ik niet alleen in, ik ken zowel binnen de hekserij als bij andere paganistische stromingen veel mensen die een handicap hebben. Mensen met een spierziekte, MS of reuma, mensen met depressies, met niet aangeboren hersenletsel, met ouderdomsklachten, etc. Ook zij functioneren met hun handicap allemaal prima als heks, asatruer, druïde, magiër, enz. Iedereen die van mening is dat mensen met een handicap per definitie niet geschikt zijn voor hekserij of andere magische stromingen kan dus in de praktijk zien dat deze mening volslagen onzin is.
    Uiteraard ervaren mensen met een handicap wel beperkingen bij het praktiseren van hekserij; lang staan tijdens rituelen is voor mij moeilijk en aan snelle cirkeldansen kan ik niet meedoen. Maar dit zijn praktische zaken waar een oplossing voor te bedenken is. Jana geeft in haar artikel diverse voorbeelden hoe mensen met een handicap gewoon mee doen aan rituelen van groepen waarvan de meeste leden geen handicap hebben. Dit vraagt wat aanpassingsvermogen van beide kanten maar dan hoeft een handicap geen belemmering te zijn voor het praktiseren van hekserij.
    Hekserij verschilt hierin niet van de gewone samenleving waarin mensen door hun handicap voor allerlei praktische uitdagingen komen te staan die veelal met wat goede wil en inzet van beide kanten overkomen kunnen worden.
    Verder is het in mijn ogen zo dat een groot deel van het ‘heks zijn’ iets is wat mensen individueel doen door hun eigen meditaties, rituelen en leefwijze. Dit deel van de hekserij kan iedereen zelf vorm geven in overeenstemming met zijn of haar eigen voor- en afkeuren, mogelijkheden èn beperkingen. Iemand die net als ik moeite heeft met staan en lopen zal zijn rituelen zo inrichten dat ze grotendeels zittend uitgevoerd kunnen worden en veel meditatieve elementen bevatten terwijl iemand met ADHD waarschijnlijk zal kiezen voor rituelen met veel afwisseling, dans en beweging. Ook hier hoeft het hebben van een handicap dus geen belemmering te zijn.
    Er zijn echter ook wel wel handicaps te bedenken die het iemand onmogelijk maken om heks te zijn, magie te bedrijven of zich anderszins op een paganistisch pad te begeven. Als je 24 uur per dag in bed moet liggen en geen energie hebt, is het niet mogelijk om rituelen te doen (laat staan die van anderen bij te wonen). Als je vanwege medicatie tegen schizofrenie zwaar gedrogeerd door het leven gaat zul je al je concentratie nodig hebben om je alledaagse leven op de rails te houden en geen aandacht over hebben voor spirituele zaken als hekserij. Als je vanwege een verstandelijke handicap functioneert op het nivo van een driejarige zul je niet eens kunnen begrijpen wat paganisme is, laat staan het praktiseren. Voor sommige mensen is het hebben van een handicap dus wel een reden waarom ze geen heks kunnen worden of zijn.
    De vraag of het hebben van een handicap en het heks zijn wel samengaan kan dus alleen maar individueel beantwoord worden en niet voor een hele groep. Mensen verschillen onderling enorm en hen op èèn hoop gooien op basis van èèn gemeenschappelijk kenmerk (in dit geval het hebben van een handicap) leidt tot vooroordelen, uitsluiting en discriminatie.
    In het verleden heeft dezelfde kwestie gespeeld over de vraag of mensen die homoseksueel of lesbisch waren wel toegelaten konden worden tot wicca. Zij zouden immers de man-vrouw polariteit in de cirkel kunnen verstoren en hun geaardheid zou niet bijdragen aan de vruchtbaarheid die binnen wicca zo belangrijk is. Ook heb ik wel eens een oud interview gelezen met een bekende Alexandrian hogepriesteres die stelde dat mensen die van beroep slager of doodgraver waren niet geschikt zouden zijn voor wicca omdat deze religie ‘het leven vierde’ en mensen met deze beroepen ‘teveel verbonden waren met de dood’. Inmiddels kennen de hekserij en het paganisme een grote en bloeiende gay community zonder dat dit weerstand of vraagtekens oproept. Hoeveel slagers en doodgravers er heks zijn weet ik niet maar ik verwacht niet dat er nog iemand is die problemen heeft met deze beroepsgroepen binnen de hekserij. En gelukkig maar!
    In mijn visie viert en eert de hekserij de diversiteit van het leven in al haar verschijningsvormen en staat zij in principe open voor iedereen die zich tot het magische pad geroepen voelt. Het uitsluiten van groepen mensen met een handicap, een niet-heteroseksuele geaardheid, een bepaald beroep of blond haar en blauwe ogen past niet binnen het paganisme. In plaats van na te denken over de vraag of mensen met een handicap wel of niet heks kunnen zijn, kunnen we beter nadenken over de vraag wat ieder individu dat heks wil worden of al is nodig heeft om zijn of haar hekserij te kunnen praktiseren en volwaardig lid te zijn en te blijven van onze paganistische familie.
    Flierefluiter